بهگزارش قدس آنلاین، چندی پیش، کلیات پانزدهمین برنامه توسعه چین در اجلاس حزب کمونیست این کشور رونمایی شد و اکنون همه در انتظار آغاز اجرای آن هستند؛ برنامهای که بناست خط اصلی توسعه چین در سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ را روشن کند. مسیر اصلی این برنامه بر پیشبرد قاطعانه توسعه یک نظام صنعتی مدرن متمرکز است تا چین بتواند ساختار صنعتی خود را ارتقا دهد.
علاوه بر این، برنامه بر تسریع در استقرار الگوی «توسعه نوین» تأکید میکند؛ الگویی که در آن، گسترش تقاضای داخلی بهعنوان محرک محوری رشد اقتصادی تعریف شده و در کنار آن تلاش میشود تعامل سازنده میان جریانهای اقتصادی داخلی و بینالمللی تقویت شود. در این سند بر تعهد چین به توسعه باکیفیت، ثبات اقتصادی و بهبود محیط کسبوکار تأکید شده و اعلام میشود این کشور قصد دارد نقشی «ثابتقدم و قابل اتکا» در اقتصاد جهانی ایفا کند.
چین ضمن تمرکز بر پیشبرد توسعه باکیفیت برای حفظ رشد اقتصادی پایدار، بر ایجاد محیطی مطلوب برای فعالیت اقتصادی نیز اصرار دارد و اجرای کامل رفتار ملی برای شرکتهای خارجی را در دستور کار قرار داده است تا این شرکتها با اطمینان بیشتری بتوانند در چین فعالیت کرده و به موفقیتهای بلندمدت دست یابند.
یک گام جدی در گذار سبز چین
پانزدهمین برنامه توسعه پنجساله، به عنوان یک سند سیاستی کلیدی، مسیر توسعه کشور را از سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ ترسیم میکند و انتظار میرود تأثیر قابلتوجهی بر گذار سبز چین داشته باشد. بر اساس اهداف تعیینشده، مسیر انتشار گازهای گلخانهای چین بهگونهای مدیریت میشود که این کشور پیش از سال ۲۰۳۰ به نقطه اوج انتشار نرسد. همچنین، هدفگذاری چین برای افزایش سهم انرژیهای غیرفسیلی سبب خواهد شد بیش از نیمی از رشد سالانه ظرفیت انرژی سبز آن نسبت به برنامه پنجساله چهاردهم کاهش یابد. اگر روند پنج سال گذشته در رشد مصرف انرژیهای غیرفسیلی ادامه یابد، چین قادر خواهد بود بخش عمده تقاضای روبهافزایش انرژی خود را از طریق منابع تجدیدپذیر تأمین کند.
علاوه بر این، چین در پی گسترش نقش رهبری خود در حوزه فناوریهای سبز است و توسعه بخشهایی همچون انرژیهای پاک، نسلهای جدید باتریها و گسترش گسترده فناوری هیدروژن سبز را بهعنوان اولویتهای راهبردی دنبال میکند.در پانزدهمین برنامه پنجساله چین، مجموعهای از اهداف مرتبط با بخش انرژی تعیین شده است که امکان برآورد روند رشد انرژیهای فسیلی و غیرفسیلی را فراهم میکند.
این برنامه بر ضرورت جایگزینی ایمن، قابل اعتماد و نظاممند انرژیهای فسیلی با منابع غیرفسیلی تأکید میکند و در عین حال توسعه متنوع و چندلایه بخش انرژی را با محوریت انرژیهای بادی، خورشیدی، آبی و هستهای پی میگیرد. به بیان دیگر، چین باید گسترش مصرف انرژیهای غیرفسیلی را با سرعتی مشابه دوره برنامه پنجساله چهاردهم ادامه دهد تا بتواند مسیر گذار انرژی را بدون اختلال طی کند.
باتریها؛ یک موضوع استراتژیک
این برنامه همچنین جاهطلبیهای چین در حوزه فناوری باتری را بهطور قابلتوجهی ارتقا میدهد. «باتریهای نوع جدید» در شمار ۱۰ نوآوری راهبردی و اولویتدار قرار گرفتهاند. بر این اساس، چین قصد دارد توسعه مواد کلیدی مانند الکترودهای با ظرفیت بالا، الکترولیتهای با رسانایی بالا و کلکتورهای جریان کامپوزیت را تسریع کند، فرایندها و تجهیزات تولیدی پیشرفته را که شامل فناوریهای پوششدهی دقیق و انباشت با سرعت بالاست، گسترش دهد و دامنه کاربرد باتریهای ایمن و دارای چگالی انرژی بالا را در حوزههایی چون پایانههای هوشمند نسل جدید، سامانههای نوین ذخیرهسازی انرژی و وسایل نقلیه الکتریکی توسعه بخشد.
در حوزه «امنیت انرژی»، برنامه پنجساله پانزدهم تأکید میکند چین به تقویت خودکفایی در تأمین نیازهای اصلی نفت و گاز ادامه خواهد داد. همچنین، اقدام راهبردی افزایش ذخایر نفت و گاز در دوره میانمدت و بلندمدت دنبال میشود و انتظار میرود تولید گاز طبیعی بهطور پیوسته افزایش یابد. افزون بر این، برنامه، هدف دولت برای ارتقای امنیت غذایی را نیز برجسته میکند؛ حوزهای که همچنان به مصرف کودهای مبتنی بر سوختهای فسیلی وابسته است. هرچند چین در سالهای اخیر با ابتکارهایی مانند «صد شهرستان» کوشیده مصرف کود را کاهش دهد، اما افزایش اهمیت تولید غلات ممکن است موجب رشد دوباره مصرف آن شود. بهطور محتمل، چین امیدوار است با توسعه و بهکارگیری آمونیاک سبز، نیاز به سوختهای فسیلی در فرایند تولید کود را کاهش دهد و این بخش را نیز با اهداف گذار انرژی خود هماهنگ کند.
محورهای حوزه پولی و ارزی بر تقویت ارزش رنمینبی (پول مردم چین) در برابر ارزهای اصلی جهان، از جمله دلار آمریکا تأکید دارد که از ابتدای سال ۲۰۲۶ با افزایش ارزش قابل توجهی همراه بوده است. چین با تأکید بر عدم تمایل به استفاده از کاهش ارزش پول برای کسب مزیتهای تجاری، بر تعهد خود به تجارت عادلانه صحه میگذارد.
پیشبینی میشود حجم داراییهای مالی خارجی تحت مالکیت نهادها و افراد خارجی افزایش پیدا کند که این امر نشاندهنده افزایش اعتماد بینالمللی به بازارهای مالی چین است. علاوه بر این، افزایش انتشار اوراق قرضه پاندای چین و اوراق قرضه یوان در هنگکنگ، گامی مهم در راستای بینالمللی شدن رنمینبی محسوب میشود. نگاه به آینده، جهانی شدن رنمینبی را به عنوان عاملی کلیدی برای دستیابی به ثبات اقتصادی بیشتر معرفی میکند. هدف آن است با قیمتگذاری بخش عمدهای از داراییها و تجارت چین به رنمینبی، اثرات نوسانهای نرخ ارز بر ثبات داخلی به حداقل برسد.
در این راستا، باز شدن حساب سرمایه برای شرکتهای چینی مدنظر است، اما این امر با رویکردی محتاطانه و پس از ایجاد چارچوبهای نظارتی قوی و کسب تجربه کافی در مدیریت پولی انجام خواهد شد تا از هرگونه بیثباتی جلوگیری شود. این رویکرد محافظهکارانه، تضمینکننده گذار به یک نظام مالی و نرخ ارز بازتر و کارآمدتر خواهد بود.
به سوی تحقق دومین هدف ۱۰۰ساله
پانزدهمین برنامه پنجساله توسعه چین که دوره زمانی ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ را دربرمیگیرد، نقشی کلیدی در هدایت این کشور بهسوی تحقق دومین هدف ۱۰۰ساله تا سال ۲۰۳۵ ایفا میکند. این برنامه نهتنها از منظر تعیین اهداف بلندمدت، بلکه در نحوه رویکرد به توسعه نیز بیانگر یک گذار حیاتی است. اگرچه هدف کلی «نوسازی جامع» تا سال ۲۰۳۵ بدون تغییر باقی مانده است، اما توصیههای جدید، تأکیدی تازه بر دستیابی به «تحول کیفی» به جای «رشد کمی» دارند. به طور کلی، اهداف مطرحشده در این برنامه رویکردی محتاطانهتر نسبت به پنج سال آینده اتخاذ میکنند. جایگاه این برنامه بر پایداری و توسعه بلندمدت تأکید دارد؛ نکتهای که نشان میدهد در این دوره، تمرکز سیاستگذاری از مسائل کوتاهمدت به سمت تداوم و مواجهه با چالشهای ساختاری و بلندمدت معطوف خواهد شد.
خبرنگار: محبوبه رسولزاده
نظر شما