بهگزارش قدس آنلاین، همزمان با بالا گرفتن گمانهها درباره حرکت ایران و آمریکا در ریل رسیدن به تفاهم برای پایان جنگ و انتشار گزارشهایی در رویترز و آکسیوس در همین زمینه، نوع گفتار و رفتار آشفته دونالد ترامپ درباره چالش و گرفتاری خودساختهای که با جنگ غیرقانونی علیه جمهوری اسلامی به آن دچار شده، آن قدر عجیب و غریب است که او را مضحکه عام و خاص کرده و چوب حراج به اعتبار کشورش بزند. در آخرین مورد، رئیس جمهور ایالات متحده که دوشنبه با رجزخوانی در توییتی از «طرح آزادی» تنگه هرمز (گذر کشتیها از آبراهه با پوشش و اسکورت ناوگان نظامی) رونمایی کرده بود، در شرایطی که واکنش تند جمهوری اسلامی عملاً راهبرد وی را به شکست کشاند، دیروز به یکباره از تعطیلی پروژهاش خبر داد!
وی با انتشار متنی در شبکه اجتماعی «تروثسوشال» دلیل اقدامش را این گونه توضیح داد: «بنا بر درخواست پاکستان و دیگر کشورها و با توجه به موفقیت نظامی چشمگیری که در جریان کارزار علیه ایران داشتهایم و همچنین با توجه به این واقعیت که پیشرفت بزرگی در مسیر دستیابی به توافق کامل و نهایی با نمایندگان ایران حاصل شده است، ما متقابلاً توافق کردهایم در حالی که محاصره با قوت کامل برقرار خواهد بود، پروژه آزادی برای مدت کوتاهی متوقف شود تا مشخص شود آیا توافق میتواند نهایی و امضا شود یا نه».
شکستی دیگر در کارنامه دونالد
در ارزیابی رخداد اخیر و عقبنشینی تازه ترامپ در میدان منازعه با جمهوری اسلامی حقایقی نهفته است که نباید از آن غافل بود. چرخش و اعلام توقف عملیات دریایی در تنگه هرمز آن هم تنها ۲۴ ساعت پس از اجرایی شدن، در وهله نخست ثبت شکست مفتضحانه دیگر در کارنامه دونالد است. پس از ناکامی در رسیدن به اهداف از طریق نظامی؛ مبنا قرار گرفتن طرح ۱۴بندی جمهوری اسلامی بهجای طرح ۹بندی واشنگتن، تمدید نامحدود آتشبس با وجود اولتیماتومهای مدام رئیس جمهور آمریکا، شرکت نکردن مقامات تهران در دور دوم مذاکرات صلح اسلامآباد و عدم عقبنشینی از حق اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز با وجود تهدیدها همگی مزههایی از شکست بود که جمهوری اسلامی به کاخ سفید چشاند. ترامپ حالا این حقیقت به او تحمیل میشود که عرصه دیپلماسی، بنگاه املاکی نیست که با زد و بند پشت پرده و سریع بتوان یک ماجرا را شروع، سپس جوش داده و جمع کرد، بلکه در سیاست برخی تصمیمها تبعات سختی دارد و باید تاوان اقدامهای خود را کشید و تقابل با تهران چنین میدانی است.
کنار گذاشتن ناگهانی پروژه آزادی تنگه هرمز از روی میز، بیانگر سردرگمی عمیق تصمیمسازان کاخ سفید نیز هست که در پس خود شکاف سیاسی را بیشتر میکند. ترامپ اگرچه در پی القای اختلاف در رأس حاکمیت جمهوری اسلامی است که بحران واقعی در کاخسفید جریان دارد، جایی که در مدت زمانی کوتاه، بیش از ۲۰ تن از فرماندهان ارشد نظامی و هشت تن از مقامات کلیدی سیاسی، امنیتی و وزیران عزل شده یا استعفا دادهاند. اینکه ترامپ بیتوجه به دیدگاه دیگران، با بیدار شدن از خواب گوشی به دست گرفته و درباره مسئلهای توییت بزند قطعاً بر اختلافات در کابینه خواهد افزود. از سویی چنین رویکردی با ایجاد بیاعتمادی به واشنگتن، بیاعتباری سیاست آمریکا را در پی دارد. کامالا هریس، معاون پیشین رئیسجمهور ایالات متحده به این موضوع اذعان کرده و با تاختن به ترامپ میگوید رئیس جمهور با استفاده از قدرت نظامی علیه ایران «قدرت نرم» این کشور را در جهان کماثر کرده است.
اقدام «مرد دیوانه» نوعی استراتژی و زرنگبازی سیاسی نیز تلقی میشود. به این معنی که دونالد ترامپ با صحنهسازی وانمود میکند یک گام مثبت در مسیر اعتمادسازی برداشته و حالا این جمهوری اسلامی است که باید امتیاز بدهد و این میتواند مطالبه آزادی کشتیرانی و رفع قواعدی باشد که تهران بر تنگه هرمز وضع کرده است. تأکید ترامپ بر اینکه او به درخواست پاکستان به عنوان میانجی و در مسیر پیشرفت گفتوگوهای صلح دست به چنین کاری زده در همین زمینه قابل تعبیر است.
تاکتیک جنگ یا مقدمهچینی برای خروج آبرومند
عقبنشینی کاخ سفید از سیاست تهاجمی، تاکتیک و به تعبیری انداختن پوست خربزه زیر پای ایران نیز هست. نباید از یاد برد که دو حمله گذشته آمریکا به کشورمان دقیقاً در میانه مذاکرات و هنگامی که خوشبینیها نسبت به رسیدن به توافق افزایش یافته بود صورت گرفت. اکنون در حالی که ترامپ تلاش دارد اقدام خود را نوعی امتیاز در راستای بهتر شدن شرایط پیرامون مذاکره جا بیندازد، نباید با این آبنبات چوبی گول خورد؛ چرا که میتواند چنین اقدامی صحنهسازی برای گام تهاجمی بعدی باشد و باید نسبت به پشت پرده این نوع رفتار هوشیار بود. توییت دیروز سیدمحمد مرندی البته گواه آگاهی از این مسئله است: «آکسیوس ابزاری برای دستکاری بازار کاخ سفید است. جمهوری اسلامی قبل از سفر ترامپ به چین، کاملاً برای یک حمله بزرگ احتمالی آماده است».
در نقطه مقابل تحلیل گفته شده، چرخش ترامپ میتواند تلاشی برای تغییر قواعد بازی و زمینهسازی خروج نرم و آبرومند از باتلاق جنگ با ایران باشد. ترامپ که با شعار «اول آمریکا» و «آمریکا را دوباره بزرگ کنیم» در انتخابات پیروز شد، به حامیان خود مدام تأکید داشت حاضر نیست با آغاز جنگ خارجی دیگر سربازان آمریکایی را قربانی کند.
او در نهایت با وسوسه نتانیاهو به منازعه با ایران کشیده شد، مسئلهای که با ایجاد تبعات اقتصادی، پایگاه اجتماعی و حزبی وی را بهشدت تخریب کرد. با این تفاسیر رئیس جمهور ایالات متحده به معنای واقعی در گرداب جنگ گرفتار شده و به دنبال راهی برای خروج از مهلکه است، ازاینرو گام وی در تعلیق عملیات نظامی تنگه هرمز را باید حرکتی سنجیده با نیت کاهش تنش در مسیر دستیابی به چنین هدفی دانست.
در این باره به توییت الکس وارد خبرنگار والاستریت ژورنال باید اشاره کرد: «پروژه آزادی آتشبس را تهدید میکرد. ترامپ امروز نشان داد از جنگ بیشتر خسته شده. در حالی که نشست ترامپ با رئیس جمهور چین هفته آینده است. همه نشانهها حاکی از آن است که او قصد دارد دست از کار بکشد، اعلام پیروزی کند و برود پی کارش».
خبرنگار: هدایت جاوید
نظر شما