روزگاری جرم‌انگاری برای دست‌اندازی به کوه‌ها در ارتفاعات جنوبی مشهد مطالبه جدی رهبر شهید انقلاب بود؛ مطالبه‌ای که متأسفانه با گذشت سال‌ها باز هم توجه جدی از سوی مسئولان نسبت به آن دیده نشد. پس از جنگ ۱۲ روزه، مصوبه بازگشایی ترافیکی پروژه کمربند جنوبی که امروز بخشی از آن تبدیل به کوه‌پارک شده، در استان و توسط معاون عمرانی استاندار خراسان رضوی مطرح شد که با اقدام‌ها و مقاومت فعالان محیط زیست از دستور کار خارج شده بود؛ اما امروز باز هم در روزهای جنگ تحمیلی رمضان، شنیده‌ها از تلاش دوباره برای تحقق رؤیای ترافیکی کمربندجنوبی مشهد حکایت دارد. برای بررسی آخرین وضعیت پروژه کمربند جنوبی به سراغ عضو هیئت مدیره شبکه سمن‌های محیط ‌زیستی خراسان رضوی رفتیم.
فرشته تقی‌زاده در گفت‌وگو با طوس با اشاره به مصوبه سال گذشته یادآور شد: در روزهای پایانی ماه صفر سال گذشته، در جلسه شورای ترافیک، در محل استانداری مصوب شده که پروژه کمربند جنوبی نیاز شهر است و با قید دو فوریت باید توسط شهرداری اجرا و راه‌اندازی شود. پس از آن بزرگ‌ترین تجمع اعتراضی با حضور مردم، دوستداران محیط زیست و برخی از مسئولان در محل کوه‌پارک برگزار شد و نتیجه آن، توقف هرگونه اقدام اجرایی در ارتفاعات جنوبی برای راه‌اندازی این پروژه مخرب بود.
وی افزود: متأسفانه از آنجا که هرگاه مسئولی تغییر می‌کند یا مملکت در شرایط بحرانی قرار می‌گیرد، شاهد سوءقصد به ارتفاعات مبنی بر راه‌اندازی پروژه‌ای که پرونده آن با پشتوانه علمی و قانونی بسته و از طرح تفصیلی مشهد حذف شده، بوده‌ایم بار دیگر اوایل اردیبهشت امسال مطلع شدیم در بند ۲ مصوبات جلسه‌ای با عنوان قرارگاه استانی عنوان شده «با توجه به شرایط ویژه جنگی و تأکید بر مصوبات گذشته لازم است راه دوطرفه کمربند جنوبی توسط شهرداری بازگشایی شود» و دیده‌بانان ما گزارش دادند افرادی در ارتفاعات کوه‌پارک حد فاصل انتهای نخل اول کوه‌پارک به سمت کوشش در حال نقشه‌برداری هستند که به دستور معاونت دادستانی و شورای حفظ حقوق بیت‌المال فعالیت آن‌ها تعطیل شد.
این فعال محیط زیست ادامه داد: کسانی که به دنبال منابع اقتصادی، سودآوری و ساخت و ساز هستند و از هر بهانه‌ای برای راه‌اندازی این پروژه مخرب که راه دسترسی به ارتفاعات را هموار می‌کند، استفاده می‌کنند، شرایط جنگی موجود را زمان خوبی دیدند تا این اقدام‌های خلاف قانون را عملی کنند.
تقی‌زاده توضیح داد: صرف‌نظر از اینکه این مصوبات و اقدام آن‌ها با زیر پا گذاشتن قانون، بی‌اعتنایی به نتیجه مطالعات و ارزیابی محیط زیستی صورت گرفته است، نتیجه مهم‌تر آن نادیده گرفتن تأکید رهبر معظم انقلاب در حفاظت از ارتفاعات و ضرورت جرم‌انگاری هرگونه تخریب در ارتفاعات و همچنین زیر پا گذاشتن نتیجه مطالبه‌گری مردمی آگاه و مطالبه‌گر است!
وی تشریح کرد: به محض اطلاع از چنین مصوبه‌ای نگرانی و اعتراض خود را با مقامات مختلف استانی مثل فرماندار، معاون فرماندار، مراجعه به دفتر شهردار و معاونت محیط زیست و خدمات شهری، تماس با رئیس کمیسیون اصل ۹۰مجلس شورای اسلامی، عضو شورای شهر و با مراجعه به دفتر رئیس کل دادگستری و معاونت پیشگیری از وقوع جرم دادستانی درمیان گذاشته و خواستار لغو مصوبه مذکور شدیم.
مدیرعامل انجمن دیده‌بان آب، هوا، زمین با اشاره به اینکه در حال حاضر دستور عدم اجرای مصوبه صادر شده، گفت: همزمان از طرف شبکه سمن‌های محیط زیستی خراسان رضوی نامه‌ای به معاون وزیر در شورای عالی معماری و شهرسازی کشور ارسال شد و در پیگیری‌ها از دفتر این مقام مسئول، مطلع شدیم نامه‌ای به مدیر کل راه وشهرسازی استان فرستاده و در آن عدم اجرای این مصوبه اعلام شده است. این نامه درون‌سازمانی بوده و شماره آن را شبکه سمن‌ها برای ادامه پیگیری ندارد؛ اما اعلام کرده‌اند جای نگرانی نیست و در ارتفاعات جنوبی شهر مشهد و کوه‌پارک پروژه کمربند جنوبی راه‌اندازی نخواهد شد.
این فعال محیط زیست برخورد قضایی با متخلفان را راه‌حل این موضوع دانست وعنوان کرد: باید برخورد قانونی با کسانی که همواره به دنبال راه‌اندازی پروژه‌ای هستند که طبق قانون تغییر کاربری یافته و از طرح تفصیلی شهر مشهد حذف شده، صورت بگیرد و با جرم‌انگاری و برخورد قاطع قانونی با افراد، نهادها و کسانی که با تخریب ارتفاعات، مسبب سیل ۲۶ اردیبهشت سال ۱۴۰۳ بوده و عامل از دست رفتن جان و مال مردم شدند، یک بار برای همیشه پرونده کمربند جنوبی را جمع کنند. همچنین کمیسیون اصل ۹۰ باید با کوه‌خواری، خرید ارتفاعات و هرگونه دست‌اندازی به تنفسگاه شهر مشهد و اقدام‌های فراقانونی که موجبات ناامیدی و تضعیف سرمایه اجتماعی و مشارکت مردمی؛ آن هم در شرایطی که مملکت بیش از هر زمانی به همبستگی نیاز دارد، برخورد قانونی انجام دهد.
تقی‌زاده بیان کرد: راهکار دیگر هم همزمان با مجازات متخلفان، جمع کردن آسفالت کوه‌پارک و سنگفرش کردن آن، ایجاد میادین و مسیر گذر پیاده‌رو و تغییر شکل ظاهری آن به صورت فضای پارکی کوهستانی است که بسیار اهمیت دارد. گویا در گذشته شهرداری درخصوص تغییر فضای کوه‌پارک به شکل پارک کوهستانی با پیمانکاری قرارداد داشته؛ اما آن را لغو کرده است. شهرداری با تغییر فضای کوه‌پارک، جمع‌آوری آسفالت آن و تبدیل آن به شکل پارکی کوهستانی می‌تواند وسوسه ایجاد و راه‌اندازی جاده را از این افراد بگیرد.
وی تأکید کرد: ما سمن‌های محیط زیستی، شهری، حقوق شهروندی، جامعه کوه‌نوردی، استادان و دانشگاهیان و تمام مردم دغدغه‌مند، پای حفظ ارتفاعات محکم‌تر از پیش ایستاده‌ایم. بدا به حال کسانی که با این مصوبات غیرقانونی می‌خواهند مردم آگاه و مطالبه‌گر را ناامید و دلسرد کنند!
هرچند در حال حاضر وجود کوه‌پارک مشهد جلو اجرای این پروژه ترافیکی را گرفته؛ اما خطر اجرای دوباره این پروژه همچنان وجود دارد و باید امیدوار بود که با ایستادگی دستگاه قضا و همچنین مردم دغدغه‌مند مشهد، خطر این پروژه برای همیشه از سر محیط زیست کم شود.