سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در همایش روز ملی جمعیت با اشاره به ارتباط مستقیم جمعیت و اقتدار ملی گفت: از دست رفتن سرمایه جمعیتی میتواند بخش مهمی از توان اقتصادی، امنیتی و دفاعی کشور را تضعیف کند.
وی با بیان اینکه بسیاری از موفقیتهای کشور در عرصههای مختلف مرهون سرمایه انسانی است، افزود: اگر جمعیت ایران به حدود ۳۰ میلیون نفر کاهش یابد، چنین جمعیتی توان اقتصادی و قدرت دفاعی لازم برای صیانت از کشور را نخواهد داشت.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به روندهای جمعیتی کشور اظهار کرد: اکنون جمعیت سالمندان بالای ۶۰ سال در ایران حدود ۱۲ میلیون نفر است. در شرایط مطلوب، ۷۰ درصد جمعیت باید در بازه سنی ۱۵ تا ۶۰ سال و ۳۰ درصد در دو گروه زیر ۱۵ سال و بالای ۶۰ سال باشند، اما با نرخ باروری فعلی که حدود ۱.۳۵ است، در سه دهه آینده جمعیت سالمند کشور به حدود یکسوم کل جمعیت خواهد رسید.
صالحی با تأکید بر اینکه بحران جمعیت کمتر از بحرانهایی مانند آب و برق نیست، گفت: تفاوت این است که بحران جمعیت بهصورت تدریجی و پنهان بروز میکند و زمانی متوجه عمق آن میشویم که ممکن است فرصت جبران از دست رفته باشد.
وی همچنین هشدار داد که اگر کشوری وارد چرخه کاهش جمعیت شود، خروج از این وضعیت ممکن است تا ۱۳۰ سال زمان ببرد و پیامدهای گستردهای بر ساختارهای اجتماعی و نظام سلامت جامعه بگذارد.
وزیر ارشاد درباره عوامل این روند نیز گفت: اقتصاد تنها عامل کاهش فرزندآوری نیست و سبک زندگی و تحولات فرهنگی نیز نقش مهمی دارند. به گفته او، بیش از ۶۰ کشور توسعهیافته از جمله آلمان، آمریکا، سوئیس، سوئد و کره جنوبی نیز با وجود درآمد سرانه بالا با بحران جمعیت مواجه هستند.
صالحی در عین حال تأکید کرد که نهاد خانواده در جامعه ایران همچنان جایگاه قابل توجهی دارد و گفت: بر اساس پیمایشهای ملی، تنها ۲۴ درصد مردم تمایلی به فرزندآوری ندارند و حدود ۷۵ درصد جامعه همچنان خواهان داشتن فرزند هستند. همچنین ۸۸ درصد مردم با ازدواجهای غیررسمی مخالفاند که نشاندهنده اهمیت خانواده در فرهنگ ایرانی است.
وی خواستار شکلگیری اجماع میان نخبگان، مدیران، علما، هنرمندان و دانشگاهیان درباره مسئله جمعیت شد و افزود: باید از ظرفیتهای فرهنگی مانند ایراندوستی و لذت از زندگی خانوادگی برای تقویت فرزندآوری استفاده کنیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان تأکید کرد که در شرایط کنونی، تسهیل تولد فرزند اول و دوم باید بهعنوان یک اولویت جدی در سیاستگذاریهای اجتماعی و فرهنگی دنبال شود تا کشور از خطر ورود به «چاله جمعیتی» دور بماند.
نظر شما