همزمان با انتشار روایتهایی از متن پیشنویس توافقنامه ایران و آمریکا، طرف آمریکایی در یک تکنیک آشنای رسانهای، مدعی است این متن روز یکشنبه در یکی از کشورهای اروپایی (احتمالاً ژنو سوئیس) به امضای طرفین خواهد رسید. اما یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایران به رسانههای داخلی (به فارس) خبر داده: ادعاهای مطرح شده از سوی ترامپ و برخی رسانههای آمریکایی مبنی بر اینکه «توافق نهایی شده و قرار است یکشنبه در ژنو امضا شود» به هیچ عنوان صحت ندارد.
در همین حال وزیر خارجه هم در نوشتهای به زبان انگلیسی در شبکه ایکس، با اشاره به اینکه تفاهمنامه اسلامآباد هیچ گاه تا این حد به نهایی شدن نزدیک نبوده است، تأکید کرد: در چارچوب رویکرد مسئولانه و شفاف، تمامی جزئیات این تفاهمنامه در زمان مناسب با عموم مردم به اشتراک گذاشته خواهد شد.
ترامپ اسکرینشاتی از این پست عراقچی را در شبکه اجتماعی خودش بازنشر کرد.
جیدی ونس، معاون ترامپ هم به روایتهای متفاوت از متن تفاهمنامه واکنش نشان داد و گفت: اطلاعات جعلی زیادی در مورد توافق احتمالی برای بازگشایی تنگه و پایان دادن به برنامه تسلیحات هستهای ایران میبینم.
این روایتها بسته به رسانه منتشرکننده، جزئیاتی دارد که گاه با هم متفاوت است. در این میان هر چند طبیعتاً اعتماد و اتکای ما به رسانههای داخلی خواهد بود، اما مقایسه دو متن هم، خالی از فایده نیست.
جزئیات پیشنویس به روایت رسانههای داخلی
خبرگزاری مهر جزئیاتی تازه از پیشنویس تفاهمنامه ۱۴مادهای را منتشر کرده است. این جزئیات، شامل این موارد است:
۱. توقف دائمی و فوری جنگ در همه جبههها از جمله لبنان
۲. تعهد آمریکا به عدم مداخله در امور داخلی ایران و احترام به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران
۳. رفع کامل محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز
۴. تعهد آمریکا به خروج نیروهایش از پیرامون ایران
۵. بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز با ترتیبات ایرانی
۶. تعلیق تحریمهای فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات و دسترسی کامل ایران به منابع مالی آن
۷. ضرورت ارائه طرحهای بازسازی ایران دستکم به مبلغ ۳۰۰ میلیارد دلار توسط آمریکا و متحدانش
۸. ۶۰روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی مبتنی بر موضوعات هستهای و لغو کامل تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا و قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی
۹. تکرار تعهد در انپیتی مبنی بر عدم تولید سلاح هستهای
۱۰. در دوره مذاکرات آمریکا متعهد شده به نیروهای خود در منطقه اضافه نمیکند و تحریم جدیدی هم وضع نخواهد کرد.
۱۱. آزادسازی ۲۴میلیارد دلار پولهای بلوکه شده ایران در دوره ۶۰ روزه مذاکرات نهایی. نیمی از این مبلغ پیش از شروع مذاکرات باید در دسترس ایران قرار گیرد
۱۲. تشکیل سازوکار نظارتی برای اجرایی کردن توافق
۱۳. توافقنامه نهایی توسط قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل به تأیید میرسد
۱۴. مذاکره نهایی پیش از آزادسازی نیمی از پولهای بلوکه شده ایران، تعلیق تحریمهای نفتی ایران و رفع محاصره دریایی آغاز نمیشود و توافق نهایی صرفاً در موضوع سرنوشت مواد غنی شده و غنیسازی، رفع تحریمها و برنامه بازسازی اقتصاد ایران انجام میشود و بحث درباره برنامه موشکی ایران و حمایت از گروههای مقاومت از دستور کار خارج شده است.
جزئیات توافق احتمالی ایران و آمریکا به روایت آکسیوس
جزئیاتی که رسانه آمریکایی آکسیوس درباره متن تفاهم ایران و آمریکا ادعا کرده اما شامل این موارد است:
یادداشت تفاهم میان واشنگتن و تهران بر بازگشایی فوری تنگه هرمز بدون وضع عوارض عبور تأکید دارد.
ترامپ با گزینهای موافقت کرد که بر اساس آن، سطح اورانیوم غنیشده در ایران تحت نظارت سازمان ملل کاهش یابد.
واشنگتن، تهران و قطر در مورد سازوکاری بحث کردند که به تهران اجازه دهد از وجوه مسدود شده برای خرید کالاهای بشردوستانه استفاده کند.
یادداشت تفاهم میان واشنگتن و تهران بر کاهش تحریمهای ایران مشروط به پایبندی به تعهدات تأکید دارد.
یادداشت تفاهم میان واشنگتن و تهران، آتشبس را برای مدت ۶۰ روز، شامل لبنان، تمدید خواهد کرد.تفاهمنامه میان واشنگتن و تهران شامل چارچوبی برای مدیریت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران است. مذاکرات هستهای میان واشنگتن و تهران در دوره آتشبس برگزار خواهد شد.ایران طبق یادداشت تفاهم، متعهد خواهد شد در پی دستیابی به سلاح هستهای نباشد و بحران اورانیوم غنیشده را حل کند.زمان مشخصی برای کاهش تحریمها علیه ایران تعیین نشده و این امر مشروط به اجرای توافق خواهد بود.چهار هواپیمای آمریکایی حامل تجهیزاتی برای جیدی ونس برای امضای توافق احتمالی با ایران، روز پنجشنبه به مقصد اروپا به پرواز درآمدند.
دو متن ادعایی چه تفاوتهایی دارد؟
آکسیوس پنج محور را توضیح داده؛ اما خبرگزاری مهر ۱۴محور از یادداشت تفاهم احتمالی را تشریح کرده که در ادامه متن پنج محور اصلی مشترک با هم مقایسه شده است:
ذخیره اورانیوم غنی شده؛آکسیوس: کاهش غنای اورانیوم با غنای بالا در داخل ایران تحت نظارت بازرسان سازمان ملل/ هر گونه گام در مورد برنامه هستهای ایران تنها در صورت دستیابی به توافق دوم انجام میشود.مهر: پس از آزادسازی نیمی از پولهای بلوکه شده ایران، تعلیق تحریمهای نفتی ایران و رفع محاصره دریایی؛ بعداً توافق نهایی صرفاً در موضوع سرنوشت مواد غنی شده و غنیسازی، رفع تحریمها و برنامه بازسازی اقتصاد ایران انجام میشود.
وضعیت تنگه هرمز؛آکسیوس: بازگشایی فوری تنگه بدون دریافت عوارض و بازگشت به حجم حمل و نقل پیش از جنگ طی ۳۰روز است. در مقابل، محاصره آمریکا نیز لغو خواهد شد. پس از بازگشایی تنگه، تسهیلات موقت تحریمی به ایران داده میشود تا بتواند به مدت ۶۰ روز نفت بفروشد.
مهر: بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز با ترتیبات ایرانی/ رفع کامل محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز/ تعهد آمریکا به خروج نیروهایش از پیرامون ایران.
پولهای بلوکه شده ایران؛آکسیوس: طی سازوکاری ایران به بخشی از وجوه بلوکهشده خود در قطر برای خرید کالاهای بشردوستانه دسترسی خواهد داشت.مهر: آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار پولهای بلوکه شده ایران در دوره ۶۰روزه مذاکرات نهایی. نیمی از این مبلغ پیش از شروع مذاکرات باید در دسترس ایران قرار گیرد.
برقراری آتشبس؛آکسیوس: آتشبس را به مدت ۶۰ روز از جمله در لبنان تمدید خواهد کرد. خبرگزاری مهر: توقف دائمی و فوری جنگ در همه جبههها از جمله لبنان.
رفع تحریمهای ایران؛آکسیوس غیر از یک مورد درباره اجازه فروش محدود نفت حرفی از رفع تحریمهای ایران نزده: تسهیلات تحریمی فروش محدود نفت در صورت پایبندی ایران به توافق اولیه و نشان دادن «حسننیت» در مذاکرات بعدی افزایش مییابد که زمان آن هم مشخص نیست. خبرگزاری مهر: تعلیق تحریمهای فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات و دسترسی کامل ایران به منابع مالی آن/ ۶۰روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی مبتنی بر موضوعات هستهای و لغو کامل تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا و قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی.
نظر شما