در موزه بریتانیا، نقش برجسته باستانی وجود دارد که دو گلادیاتور زن را در حال نبرد با شمشیر و سپر نشان میدهد. این صحنه که یادآور روم باستان است، به دلیل جنسیت گلادیاتورها بی نظیر است. در کتیبهای که به همراه این نقش برجسته مرمرین در سایت باستانی هالیکارناسوس (واقع در جنوب ترکیه کنونی) پیدا شده، آمده است که هر دو گلادیاتور در رقابتی با نتیجه مساوی جنگیدند. اکنون این پرسش مطرح است که آیا این نقش برجسته مرمرین، تنها یک اثر هنری است یا حضور گلادیاتورهای زن در روم باستان امری عادی بوده است؟
بررسی شواهد
علاوه بر این نقشبرجسته، اعتقاد بر این است که یک مجسمه برنزی ۲۰۰۰ ساله نیز یک گلادیاتور زن را به تصویر کشیده؛ اگرچه که باور اولیه درباره این مجسمه چیز دیگری بوده است. این مجسمه کوچک که اکنون در موزه هنر هامبورگ نگهداری میشود، به طور سنتی به عنوان یک «ورزشکار» زن در نظر گرفته شده که یک «استریژیل» در دست دارد؛ ابزاری با تیغهای منحنی شکل که در روم باستان از آن برای تمیز کردن پوست یا پاک کردن عرق و آلودگیها استفاده میشد. با این حال، پژوهشگری به نام آلفونسو ماناس از دانشگاه گرانادای اسپانیا در مقالهای در سال ۲۰۱۱ میلادی نوشت که این مجسمه در واقع یک «گلادیاتور» زن است و «به طور خاص یک گلادیاتور از نوع تراسیا [Thraex] است که با یک خنجر منحنی کوتاه میجنگد؛ سلاحی که اگر دقیق نشناسیم با استریژیل اشتباه گرفته میشود.» به گفته آلفونسو ماناس، از آنجا که ۱۰ متن پراکنده ادبی و یک کتیبه، تمام چیزی است که ما به عنوان شواهد مکتوب درباره گلادیاتورهای زن در اختیار داریم، کنار هم قرار دادن این تصاویر و نتیجهگیری درباره آنها دشوار است.
رنج زنان گلادیاتور
اگرچه ما امروز در فیلمها گلادیاتورها را باشکوه نشان میدهیم، اما جایگاه اجتماعی آنها در روم باستان کاملاً متفاوت بود. در آن دوران، مبارزه یا اجرای برنامه در «آرنا» (محل نمایش در استادیوم) برای سرگرمی تودهها، کاری حقیر محسوب میشد، بنابراین میتوان تصور کرد زنانی که مجبور به انجام آن بودند، باید چه شرمی را متحمل میشدند. اگرچه تعداد گلادیاتورهای زن در مقایسه با همتایان مردشان بسیار کمتر بود، اما آنها نیز وجود داشتند. دلیل اینکه چرا با وجود همه انتقادها به این زنان، آنها همچنان وجود داشتند و به عنوان گلادیاتور فعالیت میکردند روشن نیست. برخی مورخان معتقدند که این کار تنها راه آنها برای تامین زندگیشان بوده و برخی نیز بر این باورند که احتمالا این یک «انتخاب» از سوی آنها با هدف حفظ استقلال یا کسب شهرت، پاداش مالی یا حتی بخشش بدهیهایشان بوده است. در این باره ابهامات بسیاری وجود دارد و به همین دلیل مورخان همچنان به جستجو برای یافتن شواهد تاریخی معتبر درباره جنگجویان زن روم باستان ادامه میدهند.
منبع: مجله باستانشناس
نظر شما