بهگزارش قدس آنلاین، در حالی که اخبار حاکی از آن است که ایران و آمریکا در آستانه امضای تفاهم برای شروع مذاکرات هستند، نتانیاهو تلاش میکند با گسترش حملات به پایتخت لبنان، مسیر توافق ترامپ با ایران را مسدود کند.
صد و هفتمین روز تقابل، نمایانگر تفاوت فاحش میان «شتابزدگی دیپلماتیک در واشنگتن» و «الزامات امنیتی در ایران» بود. در حالی که رئیسجمهور آمریکا و میانجیگران در اسلامآباد تلاش کردند با اعلام یکجانبه زمان امضای تفاهمنامه اولیه (روز یکشنبه)، فشاری رسانهای برای تسریع در روند توافق ایجاد کنند، دستگاه تصمیمساز ایران با صراحت این زمانبندی را رد کرد. این تأخیر، ریشه در تحولات عملیاتی ۲۴ساعت گذشته دارد؛ جایی که ارتش اسرائیل با هدف قرار دادن جنوب بیروت نشان داد قصد دارد روند مذاکرات را از طریق تصاعد بحران در لبنان، تحت تأثیر قرار دهد.
ضاحیه؛ تلاش تلآویو برای تغییر دستور کار مذاکرات
برای ارزیابی بنبست فعلی در روند امضای توافق، باید به تغییر رفتار عملیاتی اسرائیل توجه کرد. حمله هوایی به منطقه ضاحیه در جنوب بیروت، صرفاً یک اقدام تاکتیکی نبود؛ بلکه تلاشی راهبردی از سوی کابینه نتانیاهو برای اعمال فشار بر میز مذاکرات اسلامآباد ارزیابی میشود.
اسرائیل به خوبی آگاه است که پیشنویس ۱۴مادهای مورد حمایت ایران، شامل بند صریحی مبنی بر «توقف کامل جنگ در تمامی جبههها» است. از منظر تلآویو، پذیرش این پیشنویس توسط واشنگتن، به معنای از دست رفتن فرصت اسرائیل برای تضعیف زیرساختهای مقاومت در لبنان است. بنابراین، تشدید حملات در بیروت و ترور مقامات محلی در جنوب لبنان، با هدف تحریک ایران و بر هم زدن مسیر توافق دوجانبه با آمریکا انجام میشود. نتانیاهو در تلاش است با ایجاد کانونهای جدید بحران، واشنگتن را از امضای توافقی که منافع امنیتی اسرائیل را نادیده میگیرد، منصرف کند.
ایران؛ تقدم «یکپارچگی امنیتی» بر «توافق سریع»
در برابر این تحرکات میدانی، واکنش دیپلماتیک ایران کاملاً مبتنی بر رویکرد «صبر و هوشیاری راهبردی» بود.
اعلام رسمی اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه مبنی بر اینکه «هیچ امضایی در روز یکشنبه انجام نخواهد شد»، یک پیام بازدارنده سیاسی به کاخ سفید بود.ایران با این اقدام، اصل «پیوستگی جبههها» را به واشنگتن یادآوری کرد و نشان داد توافق مرتبط با بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی ایران، نمیتواند منفک از توقف عملیات نظامی اسرائیل در لبنان پیش برود.
اگر واشنگتن خواستار بازگشت ثبات به بازارهای انرژی جهانی است، باید توانمندی خود را در کنترل تحرکات نظامی شریک منطقهایاش اثبات کند.
توقف روند امضا از سوی ایران، به معنای پایان دیپلماسی نیست؛ بلکه تعیین شرط «اجرای متقارن تعهدات» پیش از نهایی شدن هر سندی است.
هرمز؛ تداوم کنترل عملیاتی تا لغو رسمی محاصره
در حوزه دریایی نیز، تحرکات نشاندهنده حفظ سطح هشدار است. گزارشهای فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) مبنی بر رهگیری پهپادهای تهاجمی در تنگه هرمز، تأیید میکند ایران تا پیش از لغو رسمی و عملی محاصره دریایی، از اعمال حق نظارت و ابزارهای بازدارندگی خود در این آبراه کلیدی دست نخواهد کشید.
این رفتار عملیاتی، به شرکتهای کشتیرانی بینالمللی پیام میدهد صدور بیانیههای خوشبینانه در واشنگتن، جایگزین تأمین امنیت واقعی در خلیج فارس نخواهد شد و امنیت این پهنه، مستلزم پذیرش شرایط حقوقی و امنیتی تهران است.
چشمانداز: فشار زمان بر کاخ سفید
تأخیر در نهایی شدن توافق، هزینههای سیاسی قابل توجهی برای دولت آمریکا به همراه داشته است.
در سطح داخلی، نمایندگان ارشد حزب دموکرات (نظیر سناتور آدام شیف)، روند فعلی مذاکرات را نشانهای از «عقبنشینی استراتژیک آمریکا» توصیف کرده و نسبت به واگذاری امتیازات عمده به ایران انتقاد کردهاند.
همزمان در اسرائیل، تحلیلگران امنیتی از این توافق به عنوان یک «شکست سیاسی بزرگ» یاد میکنند.
اکنون در مرحله «چانهزنی سخت» قرار داریم. ایران با توقف روند امضا در واکنش به حملات بیروت، نشان داد کنترل ریتم مذاکرات را در اختیار دارد و حاضر نیست برای حل چالشهای اقتصادی و انتخاباتی مستأجر کاخ سفید، از اصول امنیتی خود در سطح منطقه عدول کند.
روزهای آینده مشخص خواهد کرد که آیا واشنگتن اراده و توان لازم برای همسوسازی رفتار اسرائیل با الزامات توافقنامه اسلامآباد را دارد، یا خاورمیانه مجدداً به سمت چرخه جدیدی از تقابل نظامی حرکت خواهد کرد.
نظر شما