تاریخ تشیع همواره بر مدار دو اصل «شور» و «شعور» چرخیده است، اما در مقاطعی خاص، این هر دو در بستری از «جهاد» به تکامل می‌رسند. محرم فراتر از یک سوگواری آیینی، رزمگاهی است که در آن، ایمان‌های درونی در قالب کنش‌های اجتماعی و سیاسی تبلور می‌یابند. در منظومه فکری قرآن کریم، اگرچه تعظیم شعائر و آبادانی بیوت‌الله از نشانه‌های بارز تقوای قلبی و ایمان راستین شمرده شده است، اما کلام وحی در مرتبه‌ای بالاتر، «جهاد در راه خدا» را به‌عنوان ترازوی نهایی فضیلت معرفی می‌کند. جهاد، آن نقطه‌ عزیمتی است که به تمام مناسک معنوی، جهت و معنای انقلابی می‌بخشد.
امروز، جامعه ایران در محرمی متفاوت قرار دارد؛ محرمی که در آن، مرزهای میان تکیه و میدان و میان روضه و رزم برداشته شده است. ملت ایران که مدتی است در مقام یک امت مبعوث، علیه جریان‌های استکباری و یزیدیان زمانه به‌پا خاسته‌، نیک می‌داند هر قدم در مسیر احیای سنت حسینی، اگر با نگاه به دشمن و تقابل با اراده‌ او باشد، عین جهاد است. این حضور مستمر و هوشمندانه در میدان‌های شهر، نشان از درک عمیق این حقیقت دارد که عزای حسینی نباید صرفاً در گذشته محصور بماند، بلکه باید به سلاحی در جنگ شناختی و رسانه‌ای امروز تبدیل شود.
در این میان، مفهوم «تفاهم‌نامه ۶۰ روزه» و مدیریت انتظار که پیش‌تر به آن پرداختیم، در این جهاد جاری معنایی مضاعف می‌یابد.
ما اکنون در دورانی هستیم که حضور در میدان مبارزه، خود به بزرگ‌ترین مجلس عزا و بزرگ‌ترین نماد تعظیم شعائر بدل شده است. امسال، نه تنها برای حسین(ع) می‌گرییم، بلکه در رکاب او، اراده‌های خود را علیه باطل صیقل می‌دهیم. این متن با نگاهی قرآنی و راهبردی، به تبیین جایگاه این عزاداری جهادگونه می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه تقوای قلبی در بستر مبارزه اجتماعی به کمال می‌رسد.

تعظیم شعائر؛ تجلی تقوای قلبی در پهنه اجتماع

از مصداق‌های تقوا و ایمان درونی و از دستورات الهی در آیه ۳۲ سوره حج، تعظیم شعائر است: «ذَٰلکَ وَمَنْ یُعَظمْ شَعَائرَ اللَّه فَإنَّهَا منْ تَقْوَی الْقُلُوب؛ هر کس شعائر الهی را بزرگ دارد، این کار نشانه تقوای دل‌هاست».
شعائر الهی شامل هر چیزی است که در برنامه‌های دینی قرار دارد و انسان را به یاد خدا و عظمت آیین او می‌اندازد. تعظیم شعائر، تنها به یاد آن‌ها نیست؛ بلکه برجسته‌سازی و حفظ جایگاه اجتماعی آن‌ها و رساندن به جایگاه واقعی آن‌هاست. از مصداق‌های مهم آن در جامعه امروزی، تعظیم مجالس حسینی و عزاداری عاشوراست.

نظام اولویت‌ها در قرآن؛ برتری جهاد بر مناسک فردی

این عمل نیز بسیار والاست؛ اما بر پایه منظومه‌سازی و نظام اولویتی قرآن، جهاد از آن والاتر است: «فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهدین‌». از دیگر مصداق‌های ایمان، تعظیم شعائر یا در همان فضا و در همان حد، ساخت و آبادانی مساجد است که قرآن آن را نشانه ایمان می‌داند: «إنَّمَا یَعْمُرُ مَسَاجدَ اللَّه مَنْ آمَنَ باللَّه وَالْیَوْم الْآخر...» (توبه، ۱۸). از مصداق‌های عمارت و آبادانی معنوی مساجد، برگزاری عزاداری محرم در مساجد است که موجب آبادانی مردمی و معنوی آن می‌شود.

تبیین جایگاه جهاد در برابر عمارت مساجد و سقایت حجاج

با وجود این، قرآن کریم در آیه ۱۹ سوره توبه، جهاد را مرتبه‌ای فراتر می‌داند: «أَجَعَلْتُمْ سقَایَةَ الْحَاج وَعمَارَةَ الْمَسْجد الْحَرَام کَمَنْ آمَنَ باللَّه وَالْیَوْم الْآخر وَجَاهَدَ فی سَبیل اللَّه لَا یَسْتَوُونَ عنْدَ اللَّه؛ آیا آب دادن به حاجیان و آباد کردن مسجدالحرام را همانند (کار) کسی قرار دادید که به خدا و روز بازپسین ایمان آورده و در راه خدا جهاد کرده است؟! (این دو گروه) نزد خدا مساوی نیستند».

بعثت امت در کارزار مبارزه با یزیدیان دوران

چندی است امت مبعوث شده مردم ایران در جهاد و مبارزه با یزیدیان دوران قیام کرده‌اند. در مکتب رهبر شهید، آنچه در مقابل دشمن باشد، جهاد است. مردم عزیزمان بیش از ۱۰۰ شب است که در تقابل و مبارزه با دشمن، در خیابان‌ها حضور دارند و برای شکست مردمی و رسانه‌ای دشمن مبعوث شده‌اند و در دل این حضور در میدان مبارزه خیابانی و شهری، امسال برنامه‌ عزاداری محرم و شهید راه بعثت را برگزار می‌کنند.

محرم تاریخی؛ پیوند عزا با میدان جهاد شناختی

این عزاداری امسال آن‌ها نه‌تنها تعظیم شعائر و آباد کردن مساجد، که حضور در میدان جهاد و مبارزه فکری، شناختی و از سویی عملی با دشمن است. در نتیجه، به یقین امسال از تاریخی‌ترین دهه‌های عزاداری محرم در تاریخ شیعه است. اثر چنین جهادی، این خواهد بود که پرشکوه‌ترین عزاداری تاریخ را خواهیم داشت. امسال نه‌تنها از قیام امام حسین(ع) می‌شنویم، بلکه خود نیز در رکاب یاران او، در میدان جهاد و مبارزه شرکت می‌کنیم.