به‌گزارش قدس آنلاین، تنگه هرمز با عبور روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت و بخش قابل‌توجهی از گاز طبیعی مایع (LNG) جهان، نه صرفاً یک معبر دریایی، بلکه به مثابه “شریان حیاتی” اقتصاد جهانی عمل می‌کند. در حالی که رقابت‌های ژئوپلیتیک و تنش‌های منطقه‌ای، امنیت این گذرگاه راهبردی را به متغیری تأثیرگذار در نوسانات بازارهای انرژی بدل کرده است، هرگونه تنش در این آبراه، با ایجاد اثر دومینویی بر هزینه‌های حمل‌ونقل و زنجیره تأمین جهانی، عملاً قیمت‌گذاری نفت را در بازارهای بین‌المللی به گروگان می‌گیرد. در واقع، وابستگی بازارهای نوظهور و اقتصادهای توسعه‌یافته به جریان انرژیِ عبوری از این تنگه، آن را به نقطه‌ای تبدیل کرده که کوچکترین ناامنی در آن، تعادل شکننده امنیت انرژی جهان را به چالش می‌کشد.

با شروع جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل اهمیت تنگه هرمز بیش از گذشته نمایان شد. در این میان بسیاری از کارشناسان بر این باورند که ایران با دریافت عوارض از این تنگه می تواند درآمد زیادی را کسب کنند. در این میان برخی دیگر از کارشناسان بر این باورند که لغو تحریم ها و درآمد حاصل از آن می تواند ۱۵ الی ۲۰ برابر عوارض برای ایران درآمد کسب کند و ایران باید نگاه جامع تری به مسایل سیاسی و تعاملات جهانی داشته باشد. مهدی عرب صادق کارشناس ارشد بازار انرژی در پاسخ به این سوال که آیا گرفتن عوارض از تنگه هرمز در شرایط فعلی درست است؟ توضیحاتی را ارائه کرد که در ادامه می‌خوانید.

او در توضیح ادعای خود گفت: دلیل نخست این است که مبنای حقوقی ضعیف است. اما دلیل بعدی به هزینه بالای سیاسی اخذ عوارض یکجانبه بر می گردد.

به گفته این کارشناس حوزه انرژی: این کار ایران را در تقابل مستقیم با سازمان بین‌المللی دریانوردی، کشورهای بزرگ واردکننده نفت (چین، هند، ژاپن، کره جنوبی) و حتی متحدان سنتی مانند عمان قرار می‌دهد. عمان بارها تأکید کرده که تنگه باید یک «آبراه آزاد» باقی بماند و حاضر به شریک شدن در اخذ عوارض نیست.

عرب صادق اظهار داشت:همچنین باید توجه داشته باشیم منافع اقتصادی آن ناچیز است، در مقایسه با آنچه از دست می‌رود. بر اساس محاسبات دقیق حداکثر درآمد ایران از اخذ عوارض تنگه هرمز حتی در خوش‌بینانه‌ترین سناریو حدود ۲ تا ۳ میلیارد دلار در سال خواهد بود، البته قبلاً پیش بینی ها بیشتر بود اما معادلات بنا به شرایط جدید تغییر جدی یافت. این رقم در برابر درآمد ۴۵ تا ۵۵ میلیارد دلاری نفت در صورت لغو تحریم‌ها و همچنین ریسک سیاسی و امنیتی که برای ایران ایجاد می‌کند، کاملاً ناچیز است.

این کارشناس حوزه انرژی بر این باور است که راه‌حل هوشمندانه ایران این است که باید از موقعیت ژئوپلیتیکی خود برای «تضمین امنیت تنگه» استفاده کند و این تضمین را به یک «خدمت بین‌المللی» تبدیل کند.

او افزود: مدل پیشنهادی من «کمیته مشترک امنیت دریایی خلیج فارس» با حضور ایران، عمان و سایر کشورهای ساحلی است که هزینه‌های تأمین امنیت و خدمات دریایی را به طور شفاف و مورد توافق جمعی تأمین کند بدون آنکه به عنوان «عوارض» یا «باج‌گیری» تلقی شود. قدرت تنگه هرمز نه در بستن و پول گرفتن، که در باز بودن و «ضروری بودن» آن است.

درآمد لغو تحریم ها ۱۵ الی ۲۰ برابر دریافت عوارض

او در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر اینکه لغو تحریم‌های نفتی برای ایران حداقل ۱۵ تا ۲۰ برابر ارزش مالی عوارض تنگه است، اضافه کرد: درآمد نفتی ایران در صورت لغو کامل تحریم‌ها با بازگشت صادرات به ۲ تا ۲.۵ میلیون بشکه در روز و قیمت نفت ۷۰ تا ۷۵ دلار، درآمد سالانه ایران می‌تواند به ۴۵ تا ۵۵ میلیارد دلار برسد یعنی افزایش حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیارد دلاری نسبت به دوران تحریم.

او افزود : نتیجه محاسبه ساده است؛ لغو تحریم‌ها ۱۵ تا ۲۰ برابر بیشتر از عوارض تنگه، درآمد نصیب ایران می‌کند. و این تازه فقط بخش مستقیم ماجراست. لغو تحریم‌ها، مزایای غیرمستقیم بسیار بزرگ‌تری نیز دارد. بازگشت سرمایه‌گذاری خارجی (سالانه ۵ تا ۱۰ میلیارد دلار در بخش انرژی)، کاهش هزینه‌های لجستیک و بیمه (حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد هزینه‌های فعلی)، دسترسی به فناوری‌های روز، و احیای بازارهای صادراتی غیرنفتی (پتروشیمی، فولاد، سیمان) بخش دیگری از این فواید است.

عرب صادق گفت: به زبان ساده باید بگویم عوارض تنگه یک «پول تو جیبی» است در برابر «گنجینه» لغو تحریم‌ها. ایران نباید به خاطر یک درآمد ناچیز و غیرقطعی، ریسک از دست دادن یک فرصت تاریخی برای بازگشت کامل به اقتصاد جهانی را بپذیرد.

او ادامه داد: البته باید توجه داشت که این دو موضوع (لغو تحریم‌ها و مدیریت تنگه) لزوماً در تقابل با هم نیستند. ایران می‌تواند هم‌زمان با لغو تحریم‌ها، از موقعیت ژئوپلیتیکی خود برای «ارائه خدمات دریایی» و «تضمین امنیت» تنگه درآمدزایی کند اما این درآمدزایی باید شفاف، مورد توافق بین‌المللی، و بر اساس حقوق دریاها باشد، نه یک اقدام یکجانبه که متحدان را برنجاند و تحریم‌های جدید بیافریند.

منبع: سایت خبری بازار