در سنت اسلامی، مفاهیم انتقام و خونخواهی صرفاً به معنای واکنشی احساسی یا انتقامجویی شخصی در برابر ظلم نیستند، بلکه در نسبت با عدالت، حقخواهی، حفظ حرمت انسان مؤمن و صیانت از جامعه دینی معنا مییابند. در تاریخ اسلام، از عصر پیامبر(ص) تا تاریخ تشیع و سپس تجربه انقلاب اسلامی، این مفاهیم در موقعیتهای مختلف بازتفسیر شده و گاه به صورت یک گفتمان اخلاقی، فقهی، تاریخی و سیاسی صورتبندی شدهاند.
این نشست میکوشد نشان دهد که مفاهیم «انتقام» و «خونخواهی» چگونه در منظومه دینی از سطح انتقام شخصی فراتر رفته و به منطق عدالتمحور، مسئولیتآفرین و هویتساز تبدیل میشوند؛ منطقی که در آن، دفاع از مظلوم، مطالبه عدالت و مقابله با ظلم، به کنشی دینی و اجتماعی بدل میگردد.
از این رو، بررسی این مفاهیم در قرآن و فقه، در تاریخ صدر اسلام، در تاریخ تشیع و در تجربه معاصر ایران، میتواند به فهم دقیقتری از نسبت میان عاطفه دینی، عدالت، مقاومت و کنش سیاسی در جهان اسلام کمک کند.
در این برنامه علمی، عباس سلیمینمین، مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران؛ دکتر سعید طاووسی مسرور، تاریخپژوه و استادیار دانشگاه علامه طباطبایی؛ حجتالاسلام مهدی عامری شهرابی، استاد حوزه علمیه تهران؛ و دکتر مجتبی سلطانی احمدی، تاریخپژوه و دانشیار دانشگاه پیام نور، به ارائه دیدگاهها و تحلیلهای خود خواهند پرداخت.
محورهای اصلی نشست:
- انتقام و خونخواهی در قرآن و فقه اسلامی
- انتقام و خونخواهی در عصر پیامبر اکرم(ص)
- الهیاتِ خونخواهی در تاریخ تشیع و قرون نخستین
- انتقام و خونخواهی در تاریخ معاصر ایران و انقلاب اسلامی
این نشست روز دوشنبه ۲۹ تیرماه از ساعت ۱۴ در محل پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی برگزار میشود و میزبان اصحاب رسانه، پژوهشگران و علاقهمندان به مطالعات تاریخ اسلام و تاریخ انقلاب اسلامی خواهد بود.
نظر شما