بهگزارش قدس آنلاین، رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ پنجشنبه گذشته اعلام کرد «شورای صلح» به توافقی تاریخی برای خلع سلاح کامل حماس و سایر گروههای مسلح در نوار غزه دست یافته است. این توافق بخشی از مرحله دوم طرح ۲۰ مادهای آتشبس است که ترامپ در اکتبر گذشته میانجیگری کرده بود و قرار است راه را برای خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از غزه و استقرار حکومت جدید فلسطینی هموار کند.
ترامپ در پستی در شبکه تروث سوشال نوشت: «امروز شورای صلح به توافق تاریخی برای خلع سلاح کامل حماس و همه گروههای مسلح دیگر در غزه رسید. این گامی عظیم به سوی صلح و امنیت پایدار است». او افزود: این فرایند در مراحل دقیق و ساختاریافته اجرا خواهد شد و با تکمیل خلع سلاح، نیروهای اسرائیلی خارج میشوند و نیروی تثبیت بینالمللی همراه با پلیس جدید فلسطینی مسئولیت امنیت غزه را بر عهده میگیرد. ترامپ این توافق را «نقطه عطفی مهم» در اجرای طرح خود دانست و از میانجیگران مصر، قطر و ترکیه تشکر کرد.
سلاحها به اسرائیل نمیروند
برپایه گزارش الجزیره که نسخهای از سند توافق را در اختیار دارد، نقشه راه دقیق خلع سلاح باید در ۱۴ روز تهیه شود (با امکان تمدید با تأیید نهاد راستیآزمایی بینالمللی و موافقت همه طرفها). فرایند با ورود کمیته ملی و نیروی تثبیت بینالمللی به غزه آغاز میشود. کمیته ملی بر فرایند «فهرستبرداری و انبار کردن» سلاحها نظارت میکند، در حالی که کمیته راستیآزمایی بینالمللی ناظر است و گروههای فلسطینی مشارکت دارند. براساس اعلام حماس، مرحله دوم توافق شامل «خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از نوار غزه» است، خروجی که با خلع سلاح این گروه و البته بدون دخالت رژیم صهیونیستی و همچنین استقرار یک نیروی بینالمللی همراه خواهد بود. سلاحها به هیچ وجه به اسرائیل یا نهاد غیرفلسطینی تحویل داده نمیشود و تنها کمیته ملی مسئولیت نگهداری آنها را دارد.
غازی حماد، عضو هیئت مذاکرهکننده حماس به الجزیره گفته مذاکرات سخت و دشوار بوده و آنها بهترین فرمول ممکن را بدست آوردهاند. با این حال تأکید کرده حماس هیچ بخشی از توافق را اجرا نخواهد کرد مگر آنکه اسرائیل به تعهدات خود ازجمله خروج نیروها و پیشرفت بازسازی عمل کند. خلع سلاح وابسته به خروج اسرائیل از غزه است. حماس پیشتر در ۶ جولای اعلام کرده بود اداره غزه را پس از نزدیک به دو دهه، منحل کرده است.
خروج اسرائیل، مقدمه تحویل سلاح
نیکولای ملادنوف، نماینده عالی شورای صلح در غزه، در ایکس نوشت مذاکرات ماهها طول کشیده و لحظاتی بوده که باور نمیکرده به نتیجه برسد. او تأکید کرد: «اجرا و راستیآزمایی باید واقعی باشد. خروج باید همقدم با خلع سلاح پیش برود». مقامات آمریکایی و شورای صلح نیز گفتهاند فرایند براساس «عدم اعتماد متقابل» و راستیآزمایی مستقل طراحی شده و هیچ طرفی به مرحله بعد نمیرود مگر آنکه طرف مقابل تعهداتش را انجام داده باشد. ابتدا خلع سلاح گروههای کوچکتر انجام میشود و سپس زیرساخت نظامی حماس شامل تونلها، انبارها و تأسیسات تولید سلاح برچیده خواهد شد؛ فرایندی که ممکن است ۲۰۰ تا ۳۵۰ روز طول بکشد.
اصل محوری نقشه راه «یک اقتدار، یک قانون، یک سلاح» است. حکومت تکنوکرات فلسطینی جدید تحت نظارت شورای صلح، انحصار کامل سلاح در غزه را در اختیار خواهد داشت. حماس و دیگر گروهها از نقش نظامی و حکومتی کنار میروند و اداره مدنی و پلیسی بهتدریج به نهاد جدید منتقل میشود. ابتدا سلاحهای پلیس غزه تحویل داده میشود، سپس سلاحهای سنگین.
طاقچه بالا گذاشتن اسرائیل
رژیم اشغالگر قدس تاکنون رسماً موضعگیری نکرده است. مقامات آمریکایی اذعان کردهاند اسرائیل بسیار بدبین است که حماس واقعاً خلع سلاح کند. برخی گزارشها حاکی از آن است اگر رژیم صهیونیستی از خروج خودداری کند، ترامپ «بسیار ناامید» خواهد شد، هرچند آمریکا معتقد است اسرائیل شریک خوبی باقی خواهد ماند. همزمان، حملات اسرائیل در غزه ادامه داشته و در روز اعلام توافق دستکم ۶ فلسطینی از جمله دو کودک کشته شدند. از زمان آتشبس اکتبر، بیش از هزارو۲۰۰ فلسطینی در حملات اسرائیل جان باختهاند.
تردیدهای جهاد
جهاد اسلامی فلسطین نیز درباره برخی گزارشها و عبارات مطرحشده ابراز تردید کرده است. کارشناسان نظامی اشاره کردهاند استفاده از عبارت «فهرستبرداری و انبار کردن» بهجای «خلع سلاح» تفاوت ظریفی دارد و گروههای فلسطینی ممکن است با تحویل سلاح به نیروی دشمن موافق نباشند.
این توافق پس از ماهها مذاکره در قاهره و فشارهای بینالمللی بدست آمده و میتواند راه را برای بازسازی غزه و انتقال قدرت به حکومت غیرحزبی باز کند. با این حال، موفقیت آن کاملاً وابسته به اجرای متقابل، راستیآزمایی واقعی و غلبه بر بدبینی عمیق طرفین است. اکنون تمرکز بر جزئیات اجرایی و تضمین تعهدات است؛ مرحلهای که به گفته ملادنوف حتی از خود توافق مهمتر است.
خبرنگار: نیک پندار
نظر شما