بهگزارش قدس آنلاین، در روزهای اخیر، اسپانیا به کانون یک تنش دیپلماتیک گسترده با شرکای غربی خود، شامل اتحادیه اروپا و ایالات متحده تبدیل شده است. این اختلافات که عمدتاً حول محور سیاست مهاجرتی، مدیریت بحران منطقه خودمختار سئوتا و همچنین رویکردهای کلان دفاعی و بینالمللی شکل گرفته، تصویر یکپارچگی غرب را با چالش روبهرو کرده است. به نظر میرسد مجموعه اقدامات و مواضع دولت پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا در هفتههای اخیر موجب نارضایتی عمیق در بروکسل و واشنگتن شده و این کشور را در موقعیت انزوایی نسبی در میان متحدان سنتی خود قرار داده است.
بحران سئوتا و شکاف در اتحادیه اروپا
مهمترین مناقشه کنونی میان اسپانیا و اتحادیه اروپا، به بحران انسانی و امنیتی در منطقه خودمختار سئوتا بازمیگردد. هجوم گسترده ۵۰ تا ۶۰ هزار مهاجر از مراکش به این منطقه که با شکسته شدن حصارهای مرزی همراه بود، واکنشهای متفاوتی را در پایتختهای اروپایی برانگیخت. در حالی که دولت اسپانیا این رویداد را «حمله» و «نقض تمامیت ارضی» خود توصیف کرد، برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا ازجمله ایتالیا، آلمان و اتریش، رویکردی انتقادی در پیش گرفتند و سیاستهای حمایتی مادرید در زمینه مهاجرت را عامل تشویق این هجوم دانستند.
ایتالیا به عنوان نخستین و مهمترین بازیگر این صحنه، تصمیم به تعلیق موقت توافقنامه شنگن با اسپانیا گرفت و از اول آگوست سال جاری میلادی، کنترلهای تصادفی را بر شهروندان غیراتحادیه اروپا که از اسپانیا عازم ایتالیا میشوند، اعمال کرد. این اقدام که به گفته جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا برای «حفاظت از امنیت ملی و جلوگیری از پیامدهای احتمالی» صورت گرفته، با استقبال و حمایت کشورهایی چون فنلاند، دانمارک و سوئد روبهرو شد.
در مقابل، پدرو سانچز در نامهای سهصفحهای به اورسولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، با لحنی تند این واکنشها را «خودخواهانه، تفرقهافکن و مغایر با قانون» توصیف کرد. او رفتار برخی شرکای اروپایی را ناشی از «پیشداوری، اخبار جعلی و منافع سیاسی» دانست و بر نبود همبستگی اروپایی در قبال این بحران تأکید کرد. سانچز با استناد به دادههای آژانس مرزبانی اتحادیه اروپا (فرانتکس) یادآور شد اسپانیا «یکی از کمنفوذترین مرزهای خارجی اتحادیه اروپا» را دارد و شمار ورود غیرقانونی به این کشور در سالهای اخیر نصف آمار ثبتشده در ایتالیا بوده است. وی همچنین خواستار برگزاری نشست فوری وزیران کشور اتحادیه اروپا برای رسیدگی به این بحران شد.
بسترهای پیشین اختلاف؛ تجارت و سیاست خارجی
تنش اخیر بر سر سئوتا، نخستین مناقشه میان اسپانیا و نهادهای اروپایی در سال جاری به شمار نمیرود. پیش از این، اسپانیا در کنار بلژیک و هلند تلاش کرده بود کمیسیون اروپا را برای سختگیری بیشتر در تجارت با شهرکهای غیرقانونی اسرائیل تحت فشار قرار دهد؛ اقدامی که اختلافات درون اتحادیه اروپا بر سر سیاست خاورمیانهای را تشدید کرده بود. این موضعگیری که با حمایت کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همراه بود، با مخالفت کمیسیون اروپا به ریاست فون درلاین و کشورهایی چون آلمان و جمهوری چک قرار گرفت. همچنین سانچز در ماههای اخیر به عنوان یکی از سرسختترین منتقدان حملات نظامی اسرائیل در غزه و لبنان شناخته شده و حتی اعمال تحریم کامل تسلیحاتی علیه این رژیم را به اجرا گذاشته است. این رویکرد مستقل و بعضاً چالشبرانگیز اسپانیا در عرصه سیاست خارجی، حساسیتهایی را در میان برخی پایتختهای اروپایی برانگیخته است.
نارضایتی واشنگتن و صهیونیستها از مادرید
در سوی دیگر اقیانوس اطلس، روابط اسپانیا و آمریکا نیز به پایینترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است. مسبب اصلی این اختلافات را بهراستی باید لابی صهیونیستی در آمریکا و اراضی اشغالی دانست. دونالد ترامپ در نشست ناتو در آنکارا، اسپانیا را «متحدی وحشتناک» خواند و دستور توقف کامل تجارت با این کشور را صادر کرد. این اقدام تند، پاسخی به مخالفت مادرید با افزایش سهم هزینههای دفاعی به ۵درصد از تولید ناخالص داخلی بود؛ رقمی که دولت اسپانیا آن را غیرواقعی و غیرضروری توصیف کرده است. افزون بر این، اسپانیا از ارائه پایگاههای نظامی خود به نیروهای آمریکایی برای انجام مأموریتهای مرتبط با حملات به ایران خودداری کرده است. حجم تجارت دوجانبه آمریکا و اسپانیا در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۴.۵میلیارد دلار برآورد شده بود که این تصمیم واشنگتن میتواند پیامدهای اقتصادی قابلتوجهی برای هر دو طرف داشته باشد.
مجموعه رویدادها نشان میدهد اسپانیا در مقطع کنونی با فشار همزمان از سوی دو قدرت بزرگ یعنی اتحادیه اروپا و ایالات متحده (بخوانید اسرائیل) روبهرو است. از یک سو، رویکرد مستقل و گاه متقابل پدرو سانچز در مسائل کلیدی چون مهاجرت، سیاست خاورمیانه و هزینههای دفاعی، این کشور را در میان متحدان سنتیاش به موقعیتی منفرد و بحثبرانگیز کشانده؛ از سوی دیگر، واکنش سریع و قاطع ایتالیا و سایر کشورهای اروپایی به بحران سئوتا و نیز تهدیدات تجاری آمریکا، بیانگر نوعی نارضایتی فراگیر از سیاستهای مادرید در غرب به شمار میرود.
با وجود تلاش اسپانیا برای پایان دادن به بحران سئوتا در کمترین زمان ممکن و بازگرداندن بیشتر مهاجران به مراکش، به نظر میرسد این اختلافات ریشهای و ساختاری فراتر از یک رویداد مرزی بوده و میتواند مسیر همکاریهای آینده اسپانیا با نهادهای اروپایی و آمریکا را با پیچیدگیهای بیشتری روبهرو کند. نشست اضطراری وزیران کشور اتحادیه اروپا که قرار است سهشنبه برگزار شود، میتواند نخستین آزمون جدی برای ارزیابی میزان همگرایی یا واگرایی اعضا در قبال اسپانیا باشد.
نظر شما