بیست‌وششمین دوره لیگ برتر فوتبال از ۲۳ مرداد آغاز می‌شود و پس از وقفه‌ای چندماهه، رقابت‌های باشگاهی دوباره از سر گرفته خواهد شد. در آستانه شروع فصل جدید، اگرچه موضوعاتی مانند وضعیت ورزشگاه‌ها و قراردادهای پرهزینه باشگاه‌ها همچنان از چالش‌های فوتبال ایران به شمار می‌روند، اما وضعیت داوری نیز به یکی از دغدغه‌های مهم تبدیل شده است.

همزمان با نزدیک شدن به آغاز مسابقات، سمینار دانش‌افزایی داوران و کمک‌داوران لیگ برتر در تهران در حال برگزاری است تا داوران برای فصل پیش رو آماده شوند. با این حال، جایگاه داوری ایران در سال‌های اخیر نسبت به گذشته افت محسوسی داشته و دیگر مانند دو دهه گذشته در میان برترین‌های آسیا قرار ندارد.

این افت در رویدادهای بین‌المللی نیز مشهود بوده است؛ به‌گونه‌ای که برای نخستین بار در سه دوره اخیر جام جهانی، هیچ تیم داوری از ایران در این رقابت‌ها حضور نداشت. همچنین پیش‌بینی می‌شود در جام ملت‌های آسیا نیز داوران ایرانی سهم کمتری در قضاوت دیدارهای مهم داشته باشند؛ موضوعی که نشان‌دهنده کاهش جایگاه داوری ایران در ارزیابی‌های کنفدراسیون فوتبال آسیاست.

کارشناسان معتقدند یکی از دلایل اصلی این شرایط، نبود برنامه‌ریزی کافی برای شناسایی، آموزش و پرورش نسل جدید داوران است. در سال‌های اخیر، تمرکز فدراسیون فوتبال بیشتر بر توسعه زیرساخت‌هایی مانند استفاده از کمک‌داور ویدئویی (VAR) بوده؛ اقدامی که هرچند گامی مثبت در ارتقای کیفیت قضاوت مسابقات محسوب می‌شود، اما به تنهایی نمی‌تواند جای خالی سرمایه‌گذاری بر نیروی انسانی را پر کند.

در چنین شرایطی، لیگ برتر می‌تواند فرصت مناسبی برای میدان دادن به داوران جوان و مستعد باشد. استفاده از معیارهای شفاف در انتخاب داوران، دوری از اعمال نفوذ و رانت، برگزاری دوره‌های آموزشی مستمر و بهره‌گیری از جدیدترین استانداردهای آموزشی دنیا، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به ارتقای سطح داوری ایران کمک کند.

بازگشت داوری ایران به جایگاه نخست آسیا، علاوه بر توسعه فناوری، نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت برای تقویت سرمایه انسانی است؛ مسیری که در صورت توجه جدی، می‌تواند زمینه حضور دوباره داوران ایرانی در مهم‌ترین رقابت‌های بین‌المللی را فراهم کند.