عبدالرحمن رستمیان، رئیس مجتمع بیمارستان امام خمینی، با اشاره به کاهش تمایل پزشکان برای ورود به برخی رشتههای تخصصی گفت: در حالی که تعداد شرکتکنندگان آزمون دستیاری از ظرفیت پذیرش بیشتر است، بعضی از رشتههای مورد نیاز نظام سلامت همچنان با کمبود متقاضی مواجهاند.
به گفته او، تفاوت چشمگیر درآمد میان رشتههای تخصصی یکی از مهمترین دلایل شکلگیری این وضعیت است. رستمیان توضیح داد که اگرچه در کشورهای دیگر نیز میزان درآمد متخصصان با توجه به نوع تخصص متفاوت است، اما فاصله پرداختها در ایران به مراتب بیشتر شده است.
وی نظام پرداخت در کشور را بیش از اندازه «پروسیجرمحور» دانست؛ به این معنا که رشتههایی که اقدامات مداخلهای و عملی بیشتری مانند جراحی و آندوسکوپی دارند، درآمد بالاتری کسب میکنند، در حالی که برخی رشتههای پایه و تشخیصی، با وجود نیاز گسترده جامعه، جذابیت مالی کمتری دارند.
رئیس مجتمع بیمارستان امام خمینی، بیماریهای داخلی، کودکان، بیهوشی و جراحی عمومی را از جمله رشتههای مادر و مورد نیاز کشور برشمرد و گفت حمایت از این تخصصها در واقع سرمایهگذاری برای ارتقای سلامت عمومی است. به اعتقاد او، تربیت متخصص در این حوزهها میتواند به تأمین پزشک برای شهرستانها و کاهش مشکلات دسترسی بیماران به خدمات درمانی کمک کند.
رستمیان با اشاره به ضرورت ماندگاری پزشکان در مناطق مختلف کشور افزود: صرف اعزام متخصص به شهرستانها کافی نیست و باید شرایطی ایجاد شود که پزشکان تمایل به ادامه فعالیت در این مناطق داشته باشند. پرداخت مناسب، محیط کاری مطلوب و ایجاد امنیت و آرامش از جمله عواملی هستند که میتوانند در ماندگاری پزشکان مؤثر باشند.
او همچنین تبلیغات منفی، تنشها و درگیریهای محلی را از عواملی دانست که در برخی مناطق موجب کاهش ماندگاری پزشکان میشوند و تأکید کرد مسئولان و مردم محلی باید برای جذب و حفظ نیروهای متخصص، شرایط مناسبتری فراهم کنند.
رستمیان معتقد است وضعیت دوره دستیاری نیز در کاهش استقبال از برخی تخصصها نقش دارد. او پیشنهاد کرد بیمارستانها امکانات رفاهی بیشتری مانند خوابگاه مناسب و خوابگاه متأهلی در اختیار دستیاران قرار دهند و از میزان سختگیریهای غیرضروری در محیطهای آموزشی و درمانی کاسته شود.
به گفته وی، تعداد بالای کشیکها و فشار کاری دوره دستیاری میتواند پزشکان را از ادامه مسیر تخصص منصرف کند. افزایش پرداختی دستیاران نیز از دیگر اقداماتی است که به اعتقاد او باید دنبال شود؛ چراکه بهبود وضعیت مالی رزیدنتها میتواند فرصت و انگیزه بیشتری برای مطالعه و ارتقای مهارتهای حرفهای ایجاد کند.
رئیس مجتمع بیمارستان امام خمینی همچنین بر ضرورت اصلاح وضعیت متخصصان غیرهیئتعلمی در شهرستانها تأکید کرد و گفت این گروه در مقایسه با نیروهای هیئتعلمی معمولاً از پرداختها و مزایای پایینتری برخوردارند. به گفته او، پایین بودن یا تأخیر در پرداختها باعث میشود پزشکان پس از اعزام به مناطق مختلف، تمایل چندانی به ماندن نداشته باشند و دوباره به شهرهای بزرگ بازگردند.
او در عین حال نسبت به پرداختهای غیرمتعارف و تعرفههای خارج از چارچوب هشدار داد و گفت کنترل این پرداختها برای جلوگیری از تحمیل هزینه به مردم و تمرکز دوباره خدمات پزشکی در پایتخت ضروری است.
رستمیان یکی دیگر از موضوعات قابل بررسی را نحوه تخصیص ظرفیتهای پذیرش دانست و پیشنهاد کرد بخش عمده ظرفیتها به صورت آزاد اختصاص یابد. به گفته او، میتوان ۸۰ تا ۹۰ درصد ظرفیتها را آزاد گذاشت و سهمیهها را به حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد محدود کرد؛ سهمیههایی که عمدتاً باید برای مناطق محروم دارای نیاز واقعی و گروههای ایثارگری در نظر گرفته شوند.
وی گفت در حال حاضر برخی رشتهها با صف طولانی داوطلبان مواجهاند، در حالی که بعضی رشتههای ضروری حتی با ظرفیت خالی روبهرو میشوند. کاهش فاصله میان جذابیت مالی و شرایط کاری رشتهها میتواند به توزیع متعادلتر نیروی متخصص کمک کند.
رئیس مجتمع بیمارستان امام خمینی در عین حال به برخی اقدامات مثبت انجامشده برای دستیاران اشاره کرد و گفت برقراری بیمه مسئولیت حرفهای برای رزیدنتهای بالینی و بهبود نسبی حقوق و مزایا نسبت به گذشته، از جمله این اقدامات بوده است.
رستمیان طولانی بودن دورههای طرح را نیز یکی از عوامل کاهش استقبال از برخی رشتهها عنوان کرد. او با اشاره به جراحی اطفال گفت این رشته در مقاطعی حتی متقاضی نداشته است و طولانی بودن مسیر آموزشی و طرح میتواند برای پزشکان بازدارنده باشد.
به گفته وی، در برخی رشتههای مورد نیاز کشور اقداماتی برای کوتاهتر شدن مسیر آموزشی انجام شده است؛ از جمله اینکه در جراحی اطفال، امکان ورود مستقیم به دوره فوقتخصص پس از تخصص جراحی عمومی فراهم شده است. او تأکید کرد چنین سیاستهایی باید برای سایر رشتههای ضروری و کممتقاضی نیز در نظر گرفته شود.
رستمیان در بخش دیگری از سخنان خود، دریافت تعرفههای غیرمتعارف یا «زیرمیزی» را از دیگر عواملی دانست که ممکن است برخی داوطلبان را به سمت رشتههای خاص سوق دهد. او این تصور را «سراب» توصیف کرد و خواستار اصلاح نظام تعرفهگذاری و جلوگیری از شکلگیری چنین انگیزههایی شد.
وی تأکید کرد دریافتهای خارج از چارچوب با شأن حرفه پزشکی و کشور سازگار نیست و نظام سلامت باید با اصلاح ساختار پرداخت و تعرفهها، مانع از آن شود که درآمدهای غیرمتعارف به عاملی برای انتخاب رشته تخصصی تبدیل شوند.
نظر شما