چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر در بهمن ۱۴۰۴ با نمایش تازهترین تولیدات سینمای ایران برگزار شد و انتظار میرفت آثار حاضر در بخش سودای سیمرغ طی ماههای بعد به تدریج وارد چرخه اکران شوند. با این حال، بررسی وضعیت این فیلمها تا نیمه مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد از مجموع ۳۱ فیلم بخش مسابقه، ۲۶ اثر همچنان فرصت حضور روی پرده سینماها را پیدا نکردهاند.
در میان فیلمهای این دوره، آثاری مانند «آرامبخش» به کارگردانی سعید زمانیان، «آندو» ساخته مرتضی رحیمی، «اردوبهشت» از محمد داودی، «استخر» به کارگردانی سروش صحت، «اسکورت» ساخته یوسف حاتمیکیا، «بیلبورد» از سعید دشتی، «پروانه» اثر محمد برزوییپور و «پل» ساخته محمد عسگری در جشنواره به نمایش درآمدند.
«تقاطع نهایی» به کارگردانی سعید جلیلی، «جانشین» ساخته مهدی شامحمدی، «جهان مبهم هاتف» از مجید رستگار، «حاشیه» اثر محمد علیزادهفرد، «حال خوب زن» به کارگردانی مهدی برزکی، «خواب» ساخته مانی مقدم، «خیابان جمهوری» از منوچهر هادی و «دختر پریخانوم» به کارگردانی علیرضا معتمدی نیز از دیگر فیلمهای حاضر در این دوره جشنواره بودند که همچنان در انتظار اکران عمومی هستند.
در کنار این آثار، فیلمهای «رقص باد»، «زندگی کوچک کوچک»، «زندهشور»، «سرزمین فرشتهها»، «سقف»، «غبار میمون»، «غوطهور»، «قایقسواری در تهران»، «قمارباز»، «کارواش»، «کافه سلطان»، «کوچ»، «گیس»، «مارون» و «نیمشب» نیز در جشنواره چهلوچهارم حضور داشتند. دو فیلم «مولا» و «نگهبانان خورشید» هم خارج از بخش مسابقه روی پرده جشنواره رفتند.
یکی از مهمترین اتفاقاتی که برنامه اکران این آثار را تحت تأثیر قرار داد، آغاز جنگ رمضان در اسفند سال گذشته بود؛ رخدادی که بخش قابل توجهی از فرصت اکران نوروزی را از فیلمهای جشنواره گرفت. نوروز به طور معمول یکی از مهمترین دورههای نمایش و فروش فیلم در سینماهای کشور محسوب میشود و از دست رفتن این بازه میتواند تأثیر مستقیمی بر میزان دیدهشدن و درآمد آثار داشته باشد.
با این حال، برخی فیلمها به دلیل موضوع و شرایط ویژه خود وضعیت متفاوتی پیدا کردند. «قمارباز» ساخته محسن بهاری و «نیمشب» به کارگردانی محمدحسین مهدویان که ارتباط مستقیمی با موضوع جنگ داشتند، در همان مقطع وارد چرخه اکران شدند.
پس از گذشت چند ماه و کاهش تنشها، دو فیلم «استخر» به کارگردانی سروش صحت و «زندهشور» ساخته کاظم دانشی نیز از ۲۴ تیر اکران شدند و در هفتههای نخست نمایش، در جمع آثار پرفروش قرار گرفتند. «سقف» به تهیهکنندگی سعید خانی و کارگردانی ابراهیم امینی نیز قرار است از چهارشنبه ۲۸ مرداد اکران خود را در سینماهای کشور آغاز کند.
در این میان، فقط محدودیتهای ناشی از شرایط عمومی کشور را نمیتوان عامل تأخیر در اکران دانست. صاحبان آثار برای نمایش عمومی هر فیلم باید هزینه قابل توجهی برای تبلیغات، اطلاعرسانی و برنامهریزی رسانهای انجام دهند و همزمان میزان استقبال احتمالی مخاطبان را نیز برآورد کنند. در شرایط بیثبات، این محاسبات اقتصادی دشوارتر شده و ریسک سرمایهگذاری در اکران افزایش پیدا میکند.
همین مسئله باعث شده برخی تهیهکنندگان ترجیح دهند برای ورود فیلمهایشان به سالنهای سینما عجله نکنند و منتظر زمانی بمانند که شرایط برای تبلیغات، جذب مخاطب و بازگشت سرمایه مناسبتر باشد. نتیجه چنین رویکردی، اما طولانیتر شدن صف فیلمهای آماده نمایش و افزایش فاصله میان زمان تولید و زمان رسیدن اثر به مخاطب است.
اکنون از میان ۳۱ فیلم حاضر در بخش سودای سیمرغ جشنواره فجر سال گذشته، ۲۶ فیلم همچنان در انتظار اکران عمومی هستند؛ آماری که نشان میدهد جشنواره، اگرچه فرصتی برای معرفی آثار به اهالی سینما و منتقدان فراهم میکند، اما پایان مسیر یک فیلم نیست و فاصله میان رونمایی و اکران همچنان یکی از گرههای اصلی سینمای ایران است.
اکران در گروه «هنروتجربه»، نمایش سیار و اکران آنلاین میتواند بخشی از این خلأ را جبران کند، اما برای جلوگیری از انباشت آثار آماده نمایش، لازم است برنامهریزی دقیقتری برای توزیع و اکران فیلمها انجام شود؛ چرا که هرچه فاصله میان جشنواره و اکران طولانیتر شود، احتمال از دست رفتن زمان مناسب برای دیدهشدن برخی آثار نیز بیشتر خواهد شد.
نظر شما