یک متخصص هماتولوژی با اشاره به اهمیت تشخیص و پایش دقیق لوسمی‌های حاد گفت: در برخی بیماران ممکن است پس از بهبود علائم و حتی منفی شدن بررسی‌های معمول، تعداد بسیار کمی از سلول‌های سرطانی در بدن باقی بماند؛ سلول‌هایی که شناسایی آنها می‌تواند در ارزیابی پاسخ به درمان و تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر مسیر درمان مؤثر باشد.

دکتر بهزاد پوپک، دکترای علوم آزمایشگاهی و متخصص هماتولوژی و مسئول پنل تشخیص و پایش درمان در بدخیمی‌های خونی حاد، در کنگره ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی که ۱۰ تا ۱۳ شهریور در برج میلاد برگزار می‌شود، با تأکید بر اهمیت زمان در تشخیص لوسمی‌های حاد اظهار کرد: در این بیماری‌ها فاصله میان مراجعه بیمار، تشخیص صحیح و آغاز درمان مناسب می‌تواند کوتاه باشد و به همین دلیل همکاری نزدیک میان پزشک و آزمایشگاه اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی افزود: تشخیص سرطان‌های خون دیگر تنها بر پایه یک آزمایش یا مشاهده سلول‌ها زیر میکروسکوپ انجام نمی‌شود. بررسی خون و مغز استخوان همچنان بخش مهمی از فرآیند تشخیص است، اما در کنار آن از روش‌های جدیدتر استفاده می‌شود تا نوع دقیق بیماری و ویژگی‌های آن مشخص شود.

پوپک ادامه داد: کنار هم قرار دادن نتایج این بررسی‌ها به پزشک کمک می‌کند تشخیص دقیق‌تری داشته باشد و درباره میزان پاسخ احتمالی بیمار به درمان و مناسب‌ترین شیوه درمانی تصمیم بگیرد. ممکن است دو بیمار از نظر ظاهری بیماری مشابهی داشته باشند، اما بررسی‌های دقیق‌تر تفاوت‌هایی را نشان دهد که مسیر درمان و پیگیری آنها را تغییر دهد.

وی با اشاره به اینکه نقش آزمایشگاه پس از آغاز درمان نیز ادامه دارد، گفت: بهتر شدن علائم بیمار به معنای پایان فرآیند تشخیص و پایش نیست. ممکن است در آزمایش‌های معمول دیگر سلول‌های غیرطبیعی مشاهده نشوند، اما تعداد بسیار اندکی از سلول‌های سرطانی همچنان در بدن باقی مانده باشند.

این متخصص هماتولوژی افزود: روش‌های تشخیصی دقیق‌تر می‌توانند در بسیاری از بیماران همین میزان بسیار کم بیماری را شناسایی کنند. چنین اطلاعاتی به پزشک نشان می‌دهد که بیمار چه میزان به درمان پاسخ داده و آیا نشانه‌ای از باقی ماندن بیماری وجود دارد یا خیر.

پوپک تأکید کرد: موفقیت درمان فقط به معنای منفی شدن بررسی‌های معمول نیست و میزان اندک بیماری باقی‌مانده نیز می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های درمانی اهمیت داشته باشد. بر اساس نتایج این بررسی‌ها، پزشک می‌تواند درباره ادامه درمان یا تغییر برنامه درمانی تصمیم بگیرد.

وی با اشاره به اهمیت کیفیت آزمایش‌ها گفت: هرچه روش‌های تشخیصی حساس‌تر می‌شوند، دقت در تهیه و بررسی نمونه، تجهیزات و مواد مورد استفاده، کنترل کیفیت و همچنین دانش و تجربه کارشناسان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

به گفته پوپک، نتیجه یک آزمایش زمانی برای بیمار ارزشمند است که دقیق، قابل اعتماد و به‌موقع باشد و بتواند اطلاعات لازم را در اختیار پزشک قرار دهد.

مسئول پنل تشخیص و پایش درمان در بدخیمی‌های خونی حاد همچنین به پیشرفت‌های سال‌های اخیر در حوزه درمان سرطان‌های خون اشاره کرد و گفت: دانش پزشکی درباره این بیماری‌ها پیشرفت قابل توجهی داشته و در کنار روش‌های تشخیصی دقیق‌تر، داروهای جدید و درمان‌های متناسب با ویژگی‌های بیماری هر فرد نیز توسعه یافته است.

وی افزود: این پیشرفت‌ها امکان مدیریت بهتر بسیاری از بدخیمی‌های خونی را فراهم کرده و در برخی گروه‌های بیماران، از جمله بعضی از لوسمی‌های دوران کودکی، نتایج درمانی امیدوارکننده‌ای به دست آمده است؛ با این حال شرایط هر بیمار متفاوت است و نمی‌توان نتیجه درمان یک فرد را به بیمار دیگر تعمیم داد.

پوپک در پایان تأکید کرد: مهم‌ترین نکته این است که بیمار از همان ابتدا در یک مسیر منسجم قرار گیرد؛ مسیری که تشخیص دقیق، شناخت نوع بیماری، انتخاب درمان مناسب و پایش منظم پاسخ به درمان را در کنار یکدیگر قرار دهد. هدف نهایی نیز افزایش شانس موفقیت درمان و کمک به حفظ کیفیت زندگی بیمار است.