در نگاه قرآن و اهلبیت(ع)، آنچه اهل دنیا برای دستیابی به آن تلاش میکنند، چیزی جز «حُطام» نیست؛ متاعی زودگذر و در حال نابودی که همچون خردهریزهای خشکیده، با وزش باد پراکنده میشود و از میان میرود. روایت امام شهید از سخنان امام سجاد علیه السلام بر بیاعتباری دنیا تأکید دارد و انسان را از فریب طاغوتها برحذر میدارد.
بسمالله الرحمن الرحیم
نوشته حضرت سجاد سلاماللهعلیه است، بنا بر نقل ابیحمزه ثمالی:
«أیها المؤمنون لا یفتننکم الطواغیت و أتباعهم.»
طاغوتها و پیروان آنها شما را فریب ندهند. پیروان آنها در درجه اول، همین اطرافیان و نزدیکان آنها هستند و بعد، آن تودهای از مردم که دل به طاغوت میسپارند و دنبال او راه میافتند؛ بدون تحقیق، بدون احساس مسئولیت و تعهد. مراد از پیروان اینها، همین افراد هستند.
بعد، خصوصیاتی را برای طواغیت و پیروان آنها ذکر میفرمایند.
«مِن أهلِ الرَّغبةِ فی هذه الدنیا»:
اولین خصوصیت اینها، و شاید مهمترین آن، این است که اهل دنیا و راغب به دنیا هستند.
«المائلون إلیها»: به دنیا گرایش دارند
«المفتتنون بها»: به آن اعتنا دارند؛ معنایش این است که آن کسی که نقطه مقابل اینهاست، حتی اعتنا به دنیا هم نباید داشته باشد.
«المقبلون علیها و علی حطامها الهامد»: حُطام یعنی تکهپارههای خشکشده چوب و این چیزها. همه آن چیزی است که در این دنیا میبینید؛ این پولش، این ثروتش، این شرف ظاهریاش، این اعتبار اجتماعیاش؛ اینها همه همان تکهپارههای چوبی است که روی زمین ریخته است.
«حطامها الهامد»: «هامد» یعنی از بین رفته و خاموششده. آتشی که خاموش شود، میگویند «همَد»؛ یعنی از بین رفت، شعلهاش فرو نشست و تمام شد. این حُطام، چیزی است که در حال از بین رفتن است و خصوصیت از بین رفتن، ذاتی آن است.
«و هشیمها البائد»: هَشیم هم باز به همین معنای چیزهای خشکشده، ریزشده و پراکنده است. «هَشِیماً تَذْرُوهُ الرِّیاحُ، 45 سوره کهف» که در قرآن هست؛ همین چیزهای خردهریزی که روی زمین میریزد، باد میآید، یک نسیمی میآید و همه اینها را جمع میکند و با خود میبرد.
همه این چیزهایی که اهل دنیا دارند و برایش خودشان را میکشند، همه اینها از نگاه حکمتآمیز قرآن و اهلبیت، «هَشیم» است.
«و هَشیمُها البَائد غداً»: همان حَشیمی که فردا از بین رفته است. باد آمده و آن را برده؛ یعنی نابود شده است.
خصوصیت طواغیت این است که برای دنیا کار میکنند؛ برای این پدیدههایی که به نظر آنها بزرگ و در باطن بیارزش است، همه تلاش خود را میکنند.
اینها شما را فریب ندهند.
نظر شما