«واشنگتن اکنون باید راهی برای خروج از این وضعیت غیرقابل‌تحمل پیدا کند.۶ ماه حملات نظامی متناوب و فشار اقتصادی، تهران و شرکایش را مجبور به دادن امتیاز نکرده است. بنابراین هیچ دلیلی وجود ندارد که انتظار داشته باشیم این استراتژی‌ها آن‌ها را به تغییر رفتارشان وادار کند، چه رسد به تهدید «نابودی» ایران؛ همان چیزی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز سه‌شنبه در سخنرانی خود در سازمان ملل مطرح کرد. بعید است چنین تهدیدی نیز تهران و شرکایش را مجبور به تغییر رفتار کند»؛ این جمع‌بندی گزارش تازه «فارن‌افرز»، نشریه یکی از مهم‌ترین محافل بحث‌های راهبردی درباره سیاست خارجی واشنگتن یعنی شورای روابط خارجی آمریکاست. گزارشی که تصریح می‌کند ادامه وضع موجود می‌تواند بحران انرژی را از سطح منطقه‌ای فراتر برده و به اقتصاد جهانی بکشاند.فارن‌افرز درواقع از جایی به بعد، مسئله را نه در توان آمریکا برای ادامه حملات، بلکه در امکان خروج واشنگتن از جنگ جست‌وجو می‌کند. به نوشته این نشریه، ۶ ماه فشار نظامی و اقتصادی نه‌تنها تهران را به عقب‌نشینی وادار نکرده، بلکه سازوکارهایی که تاکنون مانع تبدیل جنگ به یک بحران بزرگ انرژی شده بودند نیز در حال فرسوده‌شدن هستند. به همین دلیل، نویسندگان صراحتاً «بازگشت به دیپلماسی» را گزینه کم‌خطرتر برای واشنگتن می‌دانند.

ضربه‌گیرهای اقتصاد جهانی در حال شکستن هستند

به روایت فارن‌افرز، در ماه‌های نخست جنگ، بازار انرژی با مجموعه‌ای از راهکارها توانست شوک ناشی از اختلال در صادرات خلیج فارس را جذب کند. افزایش تولید در برخی کشورهای خارج از منطقه، آزادسازی ذخایر اضطراری و کاهش تقاضا، بخشی از کمبود را جبران کرد، اما اکنون تقریباً همه این ابزارها به کار گرفته شده‌اند و ظرفیت مانور بیشتری باقی نمانده است.این نشریه هشدار می‌دهد ذخایر راهبردی نفت آمریکا به کمتر از ۳۰۰ میلیون بشکه رسیده؛ سطحی که از دهه ۱۹۸۰ بی‌سابقه است. همزمان، مسیرهای جایگزین صادرات نفت خلیج‌فارس نیز دیگر از امنیت سابق برخوردار نیستند. حمله به خط لوله شرق ـ غرب عربستان، که یکی از مهم‌ترین مسیرهای دور زدن تنگه هرمز بود و تقویت موقعیت انصارالله در اطراف باب‌المندب، عملاً دو مسیر حیاتی انتقال انرژی را تحت فشار قرار داده است.از نگاه نویسندگان، این وضعیت می‌تواند پیامدهایی فراتر از بازار نفت داشته باشد؛ از کمبود گاز و افزایش هزینه حمل‌ونقل و تولید گرفته تا فشار بر کشاورزی و تشدید تورم. سه‌چهارم جمعیت جهان در کشورهایی زندگی می‌کنند که به واردات انرژی وابسته‌اند و افزایش بیشتر اختلالات می‌تواند بحران را به اقتصادهای مختلف منتقل کند.

اعراب؛ میان هراس از جنگ و ایران قدرتمند

همزمان با این وضعیت، ترامپ در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل با رهبران کشورهای عربی خلیج‌فارس دیدار کرد؛ نشستی که در سایه دو نگرانی برگزار شد: گسترش جنگ و کاهش نقش امنیتی آمریکا در منطقه. کشورهای عربی که خود در معرض حملات به زیرساخت‌های انرژی و ناامن‌شدن مسیرهای کشتیرانی قرار گرفته‌اند، از یک سو خواهان حمایت واشنگتن و از سوی دیگر نگران کشیده‌شدن بیشتر به جنگ هستند. در همین چارچوب، فارن‌افرز پیشنهاد می‌کند واشنگتن، ریاض را به توافقی جداگانه با انصارالله ترغیب کند؛ توافقی که احتمالاً مستلزم پذیرش نقش سیاسی این گروه و اعطای امتیازات اقتصادی به آن خواهد بود. با این حال، نشریه آمریکایی اذعان می‌کند پایان جنگ و کاهش قیمت انرژی، هرچند می‌تواند برای ترامپ دستاوردی سیاسی باشد، اما در بخش‌هایی از خاورمیانه با یک واقعیت دیگر همراه خواهد شد: کشورهای منطقه باید با ایران قدرتمند دست‌وپنجه نرم کنند.

مهار بحران با دادن امتیازاتی که هرچند دردناک هستند

راه‌حل پیشنهادی فارن‌افرز روشن است: بازگشت به میز مذاکره و پذیرش امتیازاتی که پیش از این واشنگتن حاضر به پرداخت آن‌ها نبوده است. فارن‌افرز می‌نویسد دولت ترامپ «جایگزین‌های جذاب کمی برای خود باقی گذاشته است، اگر اصلاً جایگزینی باقی گذاشته باشد». از نگاه این نشریه، ادامه جنگ نه تضمینی برای تغییر رفتار تهران دارد و نه می‌تواند برای مدت نامحدود از زیرساخت‌های انرژی منطقه محافظت کند. در مقابل، توافق دیپلماتیک، هرچند مستلزم «امتیازات دردناک» از سوی واشنگتن و ریاض باشد، می‌تواند راهی برای مهار بحرانی باشد که اکنون از کنترل آمریکا خارج و دامنه آن تا اقتصاد جهانی کشیده شده است.