در کشاکش اخبار ریز و درشت پیرامون کشورمان، دو اتفاق بهطور ویژه نگاه تحلیلگران را به سوی خود کشانده است؛ اطلاعیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی در موضوع محاصره هوایی و رد اینکه ایران در مقابل محدودیتهای اعمالی توسط همسایگان و همراهی آنها با دشمن دست به مقابله بهمثل نظامی خواهد زد و روی میز قرار گرفتن پیشنهاد هفتروزه جمهوری اسلامی برای پایان جنگ که از طریق میانجیها به آمریکا ارائه شد، دو تحول گفته شده است. برخی ناظران سیاسی تصمیم و رویکرد اخیر را نشانه و پالس ضعف سیاسیون دانستند که به کاخسفید مخابره شد. نوع واکنش رئیسجمهور آمریکا به طرح مذاکراتی تهران گمانه را تقویت کرد. ترامپ با موجسواری بر این مسئله مدعی شد: «پیشنهاد ایران برای باز شدن تنگه هرمز را رد کردم. در حال دستیابی به پیروزی بزرگی هستیم. ایران میخواهد تنگه هرمز را بازگشایی کند، زیرا متحمل خسارات سنگینی شده است!».
شعام؛ بر هم زننده بازی آمریکا و رژیم صهیونیستی
درباره بیانیه شعام در ابتدا باید متذکر شد، همان گونه که قابل انتظار بود با تغییر و تحولات در رأس شورای عالی امنیت ملی، عملاً شخص دبیر به عنوان بازوی رسانهای مطرح و رویکرد آفندی و تهاجمی ایران در مقابل دشمن در توییت و پیامهای سرلشکر محسن رضایی منعکس است. با این تفاسیر عقبنشینی پنداشتن گام شعام، کوتهبینانه است. تا اینجای کار استراتژی مشخص تهران پاسخ متقابل و همسطح به تهدیدها بوده و در دو جنگ تحمیلی به بهترین شکل عملیاتی شد. جمهوری اسلامی به صراحت اعلام میکند به تنهایی تبعات جنگ را تحمل نخواهد کرد و دود آتش هر گونه همراهی کشورهای منطقه با دشمن به چشمشان خواهد رفت. این برداشت و تعریفی روشن است. ایران میگوید اگر شناورها و نفت ما از تنگه هرمز گذر نکنند برای دیگران چنین خواهد بود و این گونه نیز شد. پس اگر پروازهای ما عملیاتی نشود و حریم هوایی کشورمان با محاصره آمریکا و همراهی شریکانش آسیب ببیند، ناامن شدن کریدورهای هوایی محتمل بوده و این بر اساس محاسبات درست جمهوری اسلامی است. امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش دیروز در نخستین جشنواره ملی سرباز، بار دیگر همکاری همسایگان با دولتهای متخاصم را زیر سؤال برد و گفت: «اگر قرار بر ناامنی منطقه باشد، ناامنی برای همه خواهد بود». با چنین دیدی بیانیه صادره شعام بیش از آنکه مانع فعلیت اقدامها باشد، رافع حقوقی -رسمی مسئولیت اقدامهاست. تهران به هر تهدیدی پاسخ خواهد داد و تحریم صنعت هوایی پاسخ متناسب خواهد گرفت و شکی در این راهبرد منطقی نیست. اما اعلام مکتوب موضع ما توسط بالاترین نهاد تصمیمساز امنیتی، بر هم زننده بازی آمریکا در متمرکز کردن کشورهای منطقه زیر پروژه ایرانهراسی بوده و مانع اجماعسازی ضدایرانی میشود. از سویی دست رژیم صهیونیستی برای انجام اقدامات خرابکارانه و عملیات پرچم دروغین در کشورهای دیگر بسته شده و بیانیه شعام از این نظر حائز اهمیت است.
صحنهگردانی هوشمندانه ایران
درباره پیشنهاد مذاکراتی ایران نیز بسیاری معتقدند در آستانه انتخابات میاندورهای مجلس ایالات متحده، این ابتکار سیاسی و موارد مشابه از آنجا که موجب بازسازی چهره ترامپ نزد افکار عمومی میشود به نفع رئیسجمهور آمریکا تمام خواهد شد. دیپلماتهای باتجربه قطعاً از این موضوع و پیچیدگیهای مسیر گفتوگو با دولت بدعهد ترامپ آگاهاند. واقعیت این است که عقبنشینی از اصول و پیششرطهای هفتگانه غیرممکن است. سیدعباس عراقچی در آخرین اطلاعرسانی درباره رویکرد تهران گفته: «خط اصلی تمام دیدارها در نیویورک تبیین شروط ما برای باز شدن تنگه هرمز بود. ما در ملاقاتها از منطق سیاسی خودمان دفاع کردیم». در چنین محیطی طرح ایده گفتوگو، تقویت وجه دیپلماتیک ایران در صحنه جهانی را هدفگذاری کرده است. این مسئله بهویژه پس از موضعگیری صریح مقامات چین و درخواست آنها از تهران و واشنگتن برای بازگشت به تفاهم اسلامآباد معنا مییابد. آمریکا و رژیم صهیونیستی تلاش دارند جمهوری اسلامی را به عنوان طرفی جنگطلب معرفی کرده و زیر فشار بگذارند و طرح سیاسی ما زمین بازی را بر هم میزند. اکنون تهران میتواند مدعی باشد پیشنهادی روی میز گذاشته و این ترامپ است که مسیر دیپلماسی را بسته. نوع واکنش وزیر خارجه روسیه گواه چنین مدعایی است. سرگئی لاوروف طی سخنانی در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل پیشنهاد ایران را عملگرایانه و سازنده دانست و رد آن از سوی آمریکا را تأسفبار خواند. انتخاب گزینه سیاسی همچنین میتواند موضع طرفهای منطقهای را تحت تاثیر قرار داده و فشار آنها بر ترامپ را تقویت کند و این صحنهگردانی هوشمندانه ایران حائز اهمیت است.
نظر شما