سلیمان عباسی با اشاره به نیاز کشور به طیف گسترده‌ای از داروها اظهار کرد: بخشی از داروهای مورد استفاده در کشور دارای پایه مواد مخدری هستند؛ از جمله استامینوفن کدئین، داروهای بیهوشی و برخی داروهای مورد استفاده در اتاق عمل. بنابراین تأمین مواد اولیه این داروها یک موضوع ملی است و باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که کشور با کمبود یا بحران دارویی مواجه نشود.
وی افزود: در گذشته بخشی از مواد کشف‌شده از قاچاق مواد مخدر در اختیار شرکت‌های دارویی قرار می‌گرفت، اما با تغییر الگوی کشت در کشورهای مختلف و حرکت از کشت سنتی به تولید صنعتی، میزان کشفیات کاهش یافته است. از سوی دیگر، کاهش خلوص و وجود ناخالصی در مواد کشف‌شده نیز امکان استفاده دارویی از آنها را محدود کرده است.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر ادامه داد: محدودیت‌های بین‌المللی نیز اجازه نمی‌دهد کشورها بیش از میزان مشخصی مواد اولیه کنترل‌شده وارد کنند و هزینه بالای واردات نیز مشکل دیگری است. به همین دلیل باید به سمت تولید داخلی مواد اولیه دارویی حرکت کنیم؛ چراکه کشور از زیرساخت علمی و ظرفیت متخصصان لازم برخوردار است.
عباسی درباره کشت گیاهان دارویی تأکید کرد: این طرح به هیچ عنوان به معنای کشت خشخاش نیست. قرار است گونه‌ای مانند شقایق «اولی‌فرا» به‌صورت کنترل‌شده و محدود کشت شود؛ گیاهی که قابلیت تیغ‌زنی ندارد و استحصال مواد مؤثره آن پس از برداشت و در کارخانه‌های داروسازی انجام خواهد شد.
وی گفت: شقایق اولی‌فرا قابلیت تولید موادی مانند تبائین و مورفین را دارد که می‌توان از آنها برای تولید برخی داروها از جمله کدئین، مورفین، بوپرنورفین و هیدروکودون استفاده کرد. با این حال، سطح زیرکشت باید دقیقاً متناسب با نیاز دارویی کشور تعیین شود و از کشت بی‌ضابطه جلوگیری شود.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با تأکید بر ضرورت حفظ امنیت غذایی کشور اظهار کرد: نباید توسعه این کشت به سبد غذایی کشور آسیب بزند. کشور به محصولاتی مانند گندم و برنج نیاز دارد و نمی‌توان زمین‌های کشاورزی را بدون برنامه به کشت یک محصول خاص اختصاص داد.
عباسی افزود: میزان تولید ماده مؤثره نیز در زمین‌های مختلف یکسان نیست و ممکن است محصول یک زمین کمتر از میزان پیش‌بینی‌شده باشد؛ بنابراین افزایش سطح زیرکشت بدون مطالعه می‌تواند هم از نظر اقتصادی و هم از نظر امنیت غذایی مشکل‌ساز شود.
وی درباره سازوکار صدور مجوز نیز گفت: کمیته راهبری این طرح با حضور ستاد مبارزه با مواد مخدر، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو، فراجا، دستگاه‌های اطلاعاتی، وزارت امور خارجه و قوه قضائیه تشکیل شده است و ابعاد امنیتی، دارویی و کشاورزی موضوع در این کمیته بررسی می‌شود.
عباسی ادامه داد: وزارت جهاد کشاورزی در حوزه زمین و کشت و سازمان غذا و دارو در حوزه استحصال و تولید فرآورده‌های دارویی مسئولیت تخصصی دارند و دستورالعمل‌های مربوط به کشت، برداشت، نگهداری، استحصال و فرآوری نیز پیش‌بینی شده است.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر یکی از ظرفیت‌های مهم این طرح را تولید «بذر مادر» دانست و گفت: در صورت دستیابی کشور به فناوری تولید بذر مادر، علاوه بر تأمین نیاز داخلی، امکان صادرات بذر، مواد اولیه و فرآورده‌های دارویی نیز فراهم می‌شود و این موضوع می‌تواند ارزآوری قابل‌توجهی داشته باشد.
وی با اشاره به هزینه واردات مورفین گفت: هر کیلو مورفین حدود هزار دلار هزینه دارد و با فرض واردات ۵۰ تن، کشور باید حدود ۵۰ میلیون دلار برای تأمین آن هزینه کند؛ ضمن اینکه این میزان نیز لزوماً پاسخگوی نیاز دارویی کشور نیست.
عباسی افزود: برآوردهای انجام‌شده برای تولید داخلی با احتساب هزینه‌هایی مانند اجاره زمین، زیرساخت، آبیاری، نیروی انسانی، حمل‌ونقل، کشت و برداشت، حدود ۳۳۷ میلیارد تومان است که از نظر اقتصادی می‌تواند مقرون‌به‌صرفه‌تر باشد.
وی تأکید کرد: هدف این طرح، کشت خشخاش نیست، بلکه تولید کنترل‌شده گیاهان دارویی برای تأمین مواد اولیه دارو و کاهش وابستگی کشور به واردات است؛ اقدامی که در کنار تأمین نیاز دارویی، می‌تواند از خروج ارز جلوگیری کرده و زمینه ایجاد ظرفیت صادراتی را نیز فراهم کند.
عباسی در ادامه با اشاره به برنامه‌های تحولی ستاد مبارزه با مواد مخدر در دولت چهاردهم گفت: طرح تحول درمان اعتیاد، مراکز امید و زندگی، تحول پیشگیری، ساماندهی مشارکت‌های مردمی و تأمین مواد اولیه مورد نیاز دارویی کشور در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: در حوزه درمان نیز تلاش شده زنجیره درمان از پذیرش و سم‌زدایی تا توانمندسازی، اشتغال و حمایت‌های پس از درمان تکمیل شود تا افراد بهبودیافته پس از ترخیص دوباره در معرض بازگشت به چرخه اعتیاد قرار نگیرند.
نظر شما