تجلیل از حسین پرستار؛ پاسداشت هنرمندی که آرزویش خوشبختی مردم است

آیین «عصری با هنرمندان پیشکسوت» ویژه پاسداشت نیم‌قرن تلاش حسین پرستار نویسنده، بازیگر و کارگردان پیشکسوت تئاتر برای هنر، عصر سه‌شنبه (۲۱ مهرماه) با حضور مهدی شفیعی معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدعباس عظیمی مدیرعامل مؤسسه هنرمندان پیشکسوت، محمد اله‌یاری مدیرعامل بنیاد رودکی، ابوالفضل صادقی‌نژاد نماینده وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر شورای ارزشیابی هنرمندان، مهدی افضلی، علیرضا گیلوری مدیرعامل خانه تئاتر، ایرج راد، اسماعیل خلج، سعید امیرسلیمانی، اصغر همت، کاظم هژیرآزاد، رضا بنفشه‌خواه، مریم معترف، انسیه شاه‌حسینی، قاسم رفعتی و جمعی از هنرمندان و مسئولان با اجرای جمشید ابرازی در تالار رودکی برگزار شد.

تولید ۲۰۰ مستند پرتره در موسسه هنرمندان پیشکسوت

سیدعباس عظیمی مدیرعامل مؤسسه هنرمندان پیشکسوت در این آیین با اشاره به ساخت حدود ۲۰۰ مستند پرتره از هنرمندان پیشکسوت اظهار کرد: امروز به بهانه بزرگداشت استاد حسین پرستار، نخستین نمونه فیلم مستند مؤسسه را رونمایی می‌کنیم. بهترین کاری که در این مؤسسه انجام شده، ساخت همین مستندات است اما تعدادشان کم است؛ چون بخشی از ساخت آنها نیاز به همکاری و هماهنگی با پیشکسوتان دارد که برخی کمتر محبتشان شامل حال ما شده و بهانه‌های مختلف مطرح کردند از اینکه فیلمی داشته باشند؛ هر چند این فیلم‌ها ادای دینی به پیشکسوتان است.

وی گفت: آرشیو موسسه هنرمندان پیشکسوت در کشور ‌بی‌نظیر است؛ هیچ مؤسسه و نهادی چنین آرشیو غنی از فیلم‌های مستند مربوط به هنرمندان پیشکسوت ندارد. ضمن اینکه این فیلم‌ها با کمترین هزینه ساخته شده است؛ ساخت آنها از یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان آغاز شده و اخیرا به ۱۵ میلیون تومان رسیده است که در حال تلاش برای کاهش این مبلغ هستیم. از نگاه فیلم‌سازی، این یک طنز است.

عظیمی افزود: ساخت فیلم مستند استاد پرستار سال ۱۳۹۸ انجام شده است؛ استاد پرستار جزو اولین اعضای موسسه است که مهربانی در وجودش جاریست و این افتخار را داشتیم که در اولین سفرها در کنار خانواده‌شان باشیم. استاد پرستار بسیار دلسوزانه برای دیگران تلاش می‌کند و نقد و انتقاداتش برای دیگران و مشکلات آنان است.

اهمیت جایگاه هنرمندان پیشکسوت

مهدی شفیعی معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این آیین با اشاره به اهمیت جایگاه هنرمندان پیشکسوت اظهار کرد: فرهنگ ما فقط با زیرساخت‌ها، تاریخ و گفته‌ها محقق نمی‌شود بلکه حضور بزرگان، خالقان و هنرمندان بزرگ و پیشکسوت هنری، این شخصیت هنری را برای کشور ایجاد می‌کند. اگر ما افتخار می‌کنیم که تاریخ، حافظه تاریخی و سرمایه فرهنگی داریم، این اتفاق بدون حضور، دیدن و شنیدن آثار پیشکسوتان محقق نمی‌شود. امیدوارم همه ما قدر این سرمایه را بدانیم.

وی گفت: تکریم پیشکسوتان و بزرگان هنر نباید فقط به مراسم‌ بزرگداشت محدود شود. پیشکسوتان سرمایه عظیمی هستند که حتما باید طرف مشورت قرار گیرند. وقتی در حال حاضر هنرمندانی همچون اکبر زنجانپور با ۸۱ سال سن در صحنه تئاتر حضور دارند، حتما نسل جوان با اتکا به تجربه، آثار و کسوت پیشکسوتان می‌تواند پا بگیرد؛ آنان باید بیش از پیش از نسل جوان حمایت کنند. آبروی میدان هنر و اعتبار رشته‌های مختلف هنر، اعتبار آنان است.

شفیعی افزود: تعامل جوانان با پیشکسوتان باید بیشتر شود، آنان باید مورد نقد بزرگان قرار بگیرند و پیشکسوتان نیز از جوانان حمایت کنند تا نسل جدید، خلاق و پرشور ما با اتکا به تجربه آنان بتوانند به فضای فرهنگی کشور خدمت کنند. خوشبختانه هم پیشینه، سرمایه عظیم و جوانان بسیار خوبی در حوزه هنر داریم که امیدوارم از این ظرفیت ارزشمند فرهنگی بیشتر بهره ببریم.

حسین پرستار با لبخندش جاودانه می‌شود

معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به جایگاه حسین پرستار اظهار کرد: سخنانی که در این آیین درباره استاد پرستار مطرح می‌شود، ما را بیش از پیش با این شخصیت عزیز، خلوص، افتادگی، مهربانی واین سرمایه ارزشمند حوزه تئاتر آشنا می‌کند.

وی گفت: همیشه فکر می‌کردم حسین پرستار را در سه ساحت می‌شناسم؛ ساحت اول، حسین پرستار بچه جوادیه است؛ کسی که هم‌محله‌هایش او را به عنوان انسانی مهربان، متواضع و کسی که همیشه از دوستان و همسایه‌ها حمایت می‌کند، می‌شناسند. وقتی پرستار در آن محله با حضور خودش با همسایگان صحبت می‌کند، کسی نمی‌داند که این هنرمند چقدر روی صحنه تئاتر اعتبار دارد، پشت دوربین سینما چقدر شناخته‌ شده و حضورش در این میدان هنری چقدر ارزشمند است.

شفیعی افزود: ساحت دوم، ساحت معلمی استاد پرستار است. آقای پرستار از همان ابتدا که وارد عرصه تئاتر شد، معلمی و آموزش را خیلی جدی گرفت. خیلی از هنرمندان شاخص امروز ما، شاگردان استاد پرستار بوده‌اند؛ همان وظیفه‌ای که می‌گوییم یک پیشکسوت هنری باید داشته باشد. مرحوم علی سلیمانی، کیومرث مرادی، سیروس همتی و بسیاری از جوانانی که امروز هنرمندان شاخصی هستند، همه شاگردان استاد پرستار بوده‌اند و همچنان محل رجوع‌شان استاد پرستار است؛ در قامت معلم، انسانی متعهد، اثرگذار است و خضوعی که در رفتارش هست، همچنان در حوزه معلمی‌اش هم وجود دارد.

معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: ساحت سوم، ساحت هنرمندی‌ آقای پرستار است؛ نویسنده، کارگردان و بازیگر، هم در تئاتر و هم در سینما. با اینکه در خیلی از آثار، استاد پرستار حضور داشته و معمولا اینها یک جایگاه ویژه برای هنرمند ایجاد می‌کند اما او با همه مردم چنان راحت و صمیمی برخورد می‌کند که همیشه برای همه ما آموزنده است. هر وقت می‌خواهیم هنرمندی را تکریم کنیم، می‌گوییم به واسطه آثارش جاودانه است و یادش به دلیل خاطرات مانده از آثارش همیشه جاودانه می‌ماند اما حسین پرستار ارزش عجیبی دارد و فراتر از آثار و تخصصش در هنر، با لبخندش جاودانه می‌شود.

حسین پرستار بدون بزرگنمایی، کارهای بسیار ارزشمندی در هنرهای نمایشی انجام داد

ایرج راد بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون نیز در آیین با اشاره به تجلیل از حسین پرستار به مناسبت پاسداشت نیم قرن تلاش او برای هنر اظهار کرد: شاید بسیار پیشتر از این باید از حسین پرستار قدردانی می‌شد. حسین پرستار از جمله هنرمندانی است که همواره بدون حاشیه، سر و صدا و بزرگنمایی، کارهای بسیار ارزشمندی در زمینه هنرهای نمایشی انجام داده است؛ چه در زمینه تئاتر و چه حتی در زمینه سینما. او در حوزه کارگردانی، مونتاژ، صدابرداری، صداگذاری و نوشتن سناریو فعالیت کرده است.

وی گفت: همواره همان‌ طور که در نامش «پرستار» مستتر است، تمام تیمی که با او کار می‌کرد، خردمندانه پرستاری و حمایت می‌کرد؛ بدون اینکه توقعی داشته باشد، تمام انتظارات به ثمر رسیدن یک اثر هنری را برآورده می‌کرد و این کار را خالصانه انجام می‌داد.

راد با اشاره به فعالیت‌های حسین پرستار در زمینه تدریس افزود: بسیاری از افرادی که در حال حاضر در تئاتر، تلویزیون و سینما فعالیت می‌کنند، شاگردان حسین پرستار هستند. پرستار را از سال ۱۳۴۸، زمانی که برای دیدن آموزش به اداره تئاتر آمده بود، می‌شناسم و همواره تلاش کرده‌ام کارهایش را دنبال کنم. گاهی که در کنار همدیگر بودیم و نشستیم، از صحبت‌هایش بسیار لذت بردم.

این بازیگر پیشکسوت بیان کرد: یک بار حسین پرستار دچار بیماری شد و همه ما شاکر خداوند هستیم که توانست با روحیه بسیار بالا و خوب خودش، از آن نجات پیدا کند. آرزویم این است که حسین پرستار بار دیگر با همان روحیه و وضعیت گذشته، از این مرحله نیز بگذرد و همچنان به عنوان کسی که در عرصه هنرهای نمایشی فعال است، حضور داشته باشد و بتوانیم در کنار او به کار ادامه دهیم. برایش آرزوی سلامتی و طول عمر دارم.

پرستار آموختن را هیچ گاه ترک نکرد

کاظم هژیرآزاد بازیگر تئاتر و سینما و تلویزیون نیز در این آیین با اشاره به سابقه آشنایی خود با حسین پرستار گفت: متولد ۱۳۲۹ هستم، پرستار دو سال از من کوچک‌تر است، تقریبا می‌توان گفت او هم‌نسل و هم‌سن‌وسال من است، دوره‌های آموزشی بسیاری را طی کردیم، سال ۱۳۴۸ یک دوره کوتاه را در اداره تئاتر گذراندیم، پرستار آموختن را هیچ‌ گاه ترک نکرد و آن‌ قدر در این زمینه سماجت نشان داد تا تبدیل به یک نویسنده شد؛ سناریونویسی، نمایشنامه‌نویسی و کارگردانی کرد و بدون داشتن تحصیلات دانشگاهی بالا، با استمرار و تداوم، کارش را به جایی رساند که اکنون می‌بینیم.

وی با اشاره به ایفای نقش حسین پرستار در فیلم‌ها و سریال‌هایی همچون «مرد نامرئی»، «امام علی (ع)» افزود: این آثار را دیدم و آخرین اثری که کار کردیم، سریال «زخم کاری» بود هر چند در مقابل هم بازی نکردیم. پرستار عمر خود را در خدمت تئاتر، سینما و تلویزیون سپری کرد و بدون حاشیه و سر و صدا به کار خود ادامه داد.

هژیرآزاد بیان کرد: حدود پنج سال گذشته دچار بیماری شده بود و شرایط جسمانی‌اش بهبود پیدا کرد اکنون نیز بار دیگر بیماری به سراغش آمده که امیدوارم هر چه زودتر بهبود پیدا کند و به کار خودش ادامه بدهد. حسین پرستار یکی از فرشتگان موسسه پیشکسوتان است. مطالبی که می‌نویسد، صحبت‌ها، کمک‌ها و راهنمایی‌هایی که می‌کند، همه در جهت همدلی، گرد هم آمدن و خدمت به هنرمندان پیشکسوت است.

اصغر همت بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون نیز در این آیین گفت: هیچ‌ کس در صداقت و صافی حسین پرستار شک ندارد. او هیچ‌ وقت کارهای خوبی که انجام داده است را جار نزده است؛ کارهای نکرده یا کارهای خیر را جار نزده و مصداق بارز «ما برای وصل کردن آمدیم» است، پرستار برای وصل کردن آمده است و بسیاری از هنرمندان نزد حسین پرستار آموزش دیدند.

اصغر همت، ایرج راد و کاظم هژیرآزاد به دلیل نقش‌آفرینی در تئاتر «قائم مقام» زودتر از پایان برنامه، سالن را ترک کرده و از این بابت عذرخواهی کردند.

دوست داشتم شبیه حسین پرستار شوم

تاجبخش فنائیان نویسنده، کارگردان و مدرس دانشگاه نیز در این آیین با اشاره به آشنایی خود با حسین پرستار اظهار کرد: آقای پرستار را از زمانی می‌شناسم که دانش‌آموز بودم؛ سنم از او بیشتر است اما همیشه در تئاتر عقب‌تر از دیگران بودم. پرستار خیلی زودتر از من وارد تئاتر شده بود و یکی از اسامی که در حوزه تئاتر همیشه می‌شنیدم، حسین پرستار بود. می‌گفتم کاش من هم روزی حسین پرستار شوم که آخر هم نشدم.

وی با اشاره به مردمی بودن حسین پرستار گفت: او نه تظاهر می‌کند، نه ادعا دارد و نه حتی اراده خاصی برای این کار می‌کند؛ بودنش همین‌ طور است. خیلی مردم را دوست دارد و دیگران را به خودش ترجیح می‌دهد و این ویژگی به این غلظت، در کمتر کسی پیدا می‌شود اما در او هست.

فنائیان افزود: این افتخار را داشتم که در سریالی با آقای پرستار همکار باشم و از نزدیک، میزان صبر، دغدغه و تعهد او نسبت به اینکه نقش خوب شکل بگیرد را ببینم. این ویژگی هیچ‌ وقت از خاطرم نمی‌رود؛ پرستار این ویژگی را داشت و هنوز هم دارد. هنوز هم دیگران را بیشتر از خودش دوست دارد و برای همین است که همه ما برایش آرزوی سلامتی و موفقیت می‌کنیم.

این کارگردان بیان کرد: آقای پرستار کارهای متنوع و زیبایی در طول عمرش کرده‌ است، بدون اینکه انتظار داشته باشد یا بخواهد جار بزند؛ به قول آقای همت، کار برای جار زدن نیست. نه اینکه انسان دوست نداشته باشد دیگران حاصل زحمت انسان را درک کنند اما تلاش برای جار زدن یک امر دیگری است که آقای پرستار اهلش نیست و همین خصلت است که باعث می‌شود دیگران قلبا دوستش داشته باشند؛ نه به خاطر اسم و شهرت بلکه به خاطر خود خودش. امیدوارم هر چه‌ زودتر سلامتی کاملش را دوباره به‌ دست بیاورد.

در ادامه پیام صوتی صفا آقاجانی بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون در تجلیل از حسین پرستار پخش شد؛ آقاجانی در این پیام بیان کرد: هر زمان نامی از مهربانی و مهرورزی است، به یقین برایم نام حسین پرستار جلوه‌گر است و رفیقی که گاهی در همراهی و همگامی، متواضع و باگذشت که در این سال‌های همزیستی یا به قول خودش سفیدرویان «خانه مهربانی»، بارها دیده‌ام که امروز می‌گویم؛ رفیق سال‌های جوانی، میانسالی و زمستان عمرم. رفیق، به مهربانی و سلامت، باقی روزگار مانده‌ات را بگذرانی. سایه‌ات سبز و ماندگار. استاد حسین پرستار، استاد در هنر نمایش و استاد در هنر زندگی.

ابوالفضل صادقی‌نژاد نماینده وزیر و دبیر شورای ارزشیابی هنرمندان نیز تجلیل از حسین پرستار بیان کرد: برنامه‌ای که امروز برگزار شد، به‌ موقع و بجا بود. از همه افرادی که تلاش کردند تا این برنامه به سرانجام برسد، تشکر می‌کنم. هم‌شهری من، حسین پرستار، شاید اصالتا دامغانی باشد، یک خصلت خوب دارد که به نظرم کمتر از آن نام برده شده است؛ انسانیت و جوانمردی اوست. او مرد عمل است؛ با تقواست، تقوای عملی دارد و عاشق خانواده و اهل خانواده است.

در ادامه با اهدای هدایایی از جمله نشان اعتباری هنر از حسین پرستار تجلیل شد. حسین پرستار نیز پس از مراسم تجلیل در سخنانی کوتاه ضمن قدردانی از برگزارکنندگان آیین اظهار کرد: تمام آرزویم این است که مردم ما خوشبخت و خوشحال باشند و حال خوبی داشته باشند.

شعرخوانی علی امیراحمدی شاعر پیشکسوت از دیگر بخش‌های این آیین بود. همچنین در پایان، مستند پرتره «صحنه در انتظار» (تورقی کوتاه بر زندگی هنری استاد پرستار) به کارگردانی جمشید ابرازی رونمایی و اکران شد. عکس خبر از رها احمدی است.

حسینعلی پرستار (مشهور به حسین پرستار) سال ۱۳۳۱ در تهران متولد شد. او پس از اخذ مدرک دیپلم ادبی، سال ۱۳۴۸ وارد اداره تئاتر شد و دوره کارآموزی تئاتر را در آن مرکز گذراند. پرستار از سال ۱۳۵۰ وارد گروه نمایش کاخ جوانان شد و تئاتر حرفه‌ای را از سال ۱۳۵۷ آغاز کرد.

پرستار پس از آن در سال ۱۳۵۹ به تدریس در رشته بازیگری و کارگردانی تئاتر پرداخت و در مراکز مختلفی همچون دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه هنر و معماری و دانشگاه حدیث تدریس کرد. پرستار در طول سابقه هنری خود به عنوان بازیگر، کارگردان و نویسنده در نمایش‌های مختلف حضور پیدا کرد و موفق به نگارش کتاب «تئوری بر مبنای بازیگری عملی و کارگردانی» نیز شد.