«سعید خطیب‌زاده» معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در گفت‌وگوی اختصاصی با شبکه «الجدید» لبنان، درباره تلاش‌های ایران برای پایان دادن به منازعات منطقه‌ای گفت: ما در کنار دفاع قاطعانه‌ای که در برابر حمله غیرقانونی و مغایر با حقوق بین‌الملل آمریکا و اسرائیل علیه ایران انجام دادیم، از ابتدا برای پایان دادن به این وضعیت تلاش کرده‌ایم.تاریخ، دفاعی را که انجام دادیم به یاد خواهد سپرد؛ همان‌طور که شکست قدرت‌هایی را ثبت خواهد کرد که می‌خواستند اراده و سلطه خود را بر ایران تحمیل کنند.این جنگ، جنگی انتخابی از سوی آمریکا بود. بسیاری گفته بودند که چنین جنگی ضرورتی ندارد و به اهدافی که آغازکنندگان آن دنبال میکنند، نخواهد رسید.
تنها راه حل اختلاف نظرها راه حل دیپلماتیک است
وی خاطر نشان کرد تنها راه‌حل، دیپلماتیک است. البته راه‌حل دیپلماتیک برای پایان جنگ باید بر مبانی مشخصی استوار باشد. مهم‌ترین اصل، پایان دادن به درگیری‌ها در همه جبهه‌هاست. در تمامی مذاکرات خود با ایالات متحده که از طریق میانجی‌ها صورت می‌پذیرد تأکید کرده‌ایم که پایان جنگ در منطقه تنها زمانی محقق می شود که درگیری‌ها در همه جبهه‌ها متوقف شوند. یکی از مهم‌ترین این جبهه‌ها، حملات لبنان است. در مذاکرات اسلام‌آباد با ایالات متحده، به توافقی رسیدیم که بر اساس آن، علاوه بر جنگ در خلیج فارس، جنگ در لبنان متوقف شود و لبنان را نیز به‌صراحت مطرح کردیم.
توافق اسلام‌آباد تا حدی به برقراری آرامش در لبنان کمک کرد؛ البته رژیم اسرائیل از همان روز نخست پس از امضای توافق، به آن پایبند نماند و از اجرای آن سر باز زد. تنها چند ساعت بعد، حملات خود را از سر گرفت که ما اولتیماتوم دادیم و تا حدودی کنترل شد. به همین دلیل است که رژیم اسراییل جرات حمله به بیروت و ضاحیه را ندارد. البته متوجه هستم که جنوب لبنان همچنان هدف حملات قرار دارد.
اسرائیل به دنبال صلح و همزیستی با کشورهی منطقه نیست
خطیب زاده در ادامه تاکید کرد ، آنچه روشن است این است که رژیم اسرائیل به‌دنبال صلح و همزیستی با کشورهای همسایه نیست. هدف آن، از بین بردن فرصت‌های صلح است. این رژیم اساساً بر بستر بحران و جنگ شکل گرفته و در بحران به حیات خود ادامه می‌دهد.به همین دلیل، در اینجا تأکید کردم که باید مسیری را دنبال کنیم که به صلحی واقعی در لبنان منجر شود.
ایران خواستار پایان دادن به جنگ‌ها در تمامی جبهه‌هاست
معاون وزیر خارجه در مورد سیاست های ایران در مورد صلح در منطقه گفت: اصل محوری و مبنای تأکید ما، پایان دادن به جنگ‌ها در تمامی جبهه‌هاست. لبنان همواره یکی از این جبهه‌ها بوده است و طرف‌هایی که در مذاکرات مشارکت دارند، از این موضع آگاه‌اند.
وی افزود؛ این مسئله برای ما اهمیتی راهبردی دارد. بر اساس درکی که از مسائل و پرونده‌های منطقه‌ای داریم، می دانیم که همه پرونده ها از لبنان تا سوریه و عراق یمن به یکدیگر مرتبط‌اند، ازاین‌رو، باید تضمینی وجود داشته باشد که آمریکا اسرائیل را مهار کند تا حملات خود را متوقف سازد.
خطیب زاده در ادامه تاکید کرد ، تصمیم‌گیری درباره امور لبنان بر عهده دولت لبنان است و هر مسیری را که دولت این کشور برای برقراری صلح مناسب بداند، ایران مورد شناسایی قرار می‌دهد.
دریافت تضمین از آمریکا برای مهار رژیم صهیونیستی ضروری است
وی افزود: با این حال، ارزیابی ما این است که اسرائیل از طریق واشنگتن و مارکو روبیو، مسیر جداگانه‌ای را دنبال کرده و اهداف دیگری را مدنظر دارد. رژیم اسراییل در مذاکرات اسلام آباد جایی نداشت و ایران و آمریکا توافق کردند که این رژیم کنترل شود. این رژیم از این اتفاق شدیدا عصبانی بود لذا تلاش کرد مسیر دیگری را باز کند تا توافق اسلام آباد را خراب کند. مسیر واشنگتن به ظاهر گفت وگوی دوجانبه بود ولی در اصل هدف دیگری داشت.با وجود احترامی که برای هر تصمیم دولت لبنان قائلیم، باید با بدبینی و دقت فراوان به نیت‌ها، اقدامات و رویکردهای رژیم صهیونیستی نگاه کرد. این رژیم گاهی مسیرهایی را دنبال می‌کند تا ابتکارهای دیگر را بی‌اثر سازد و هرگونه امکان پایان دادن به جنگ را از میان ببرد.
ما معتقدیم آنچه در اسلام‌آباد مطرح کردیم و امروز نیز بر آن تأکید داریم، یعنی ضرورت دریافت تضمین از آمریکا برای مهار رژیم صهیونیستی، می‌تواند مسیری برای متوقف کردن سیاست‌های توسعه‌طلبانه و تجاوزکارانه این رژیم باشد.
در صورت وقوع جنگی دیگر معادلات را تغییر خواهیم داد
معاون وزیر خارجه در خصوص احتمال وقوع جنگی دیگر در منطقه گفت: جمهوری اسلامی ایران در جنگ دوازده‌روزه خردادماه گذشته و همچنین در جنگ چهل‌روزه موسوم به جنگ رمضان، به‌تنهایی در برابر قدرتمندترین نیروهای جهان و رژیمی مجهز به سلاح هسته‌ای، ایستادگی کرد.ما به توانایی‌ها و اراده خود باور داریم. اگر جنگ دیگری رخ دهد، نه‌تنها متجاوزان را مجازات خواهیم کرد، بلکه معادلات را نیز تغییر خواهیم داد تا وضعیت به شرایط پیش از این تحولات بازنگردد.
وی افزود: اکنون توازن قوا در منطقه تغییر کرده و این وضعیت به سود آمریکا و اسرائیل نیست؛ موضوعی که همگان از آن آگاه‌اند.در هر سناریو و در صورت وقوع هرگونه اشتباه محاسباتی از سوی متجاوزین، مقاومت لبنان، مردم لبنان و دولت این کشور، محاسبات راهبردی‌شان را انجام خواهند داد و تصمیم خواهند گرفت.
ایران در امور داخلی لبنان مداخله نمی‌کند
خطیب‌زاده در ادامه، اتهام مداخله ایران در امور داخلی لبنان را رد کرد و گفت روابط کشورها باید بر اساس اصل عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر تنظیم شود.
وی با تأکید بر اینکه طرح اتهام به‌تنهایی و بدون شاهدبرای اثبات آن کافی نیست، از مدعیان مداخله ایران در امور داخلی دیگر کشورها خواست اسناد و شواهد خود را ارائه کنند.
معاون وزیر امور خارجه ایران همچنین با اشاره به مداخلات برخی کشورها در امور داخلی لبنان گفت، تهران تلاش کرده است این کشور به عرصه مداخله دیگران تبدیل نشود.
خطیب‌زاده در پاسخ به سوالی در مورد حضور مستشاران نظامی ایرانی در لبنان و به شهادت رسیدن شماری از آنان در حملات به این کشور و همچنین اظهار نظر مقام های ایرانی در خصوص حضور ایران در پایتخت چهار کشور عربی، گفت: ساختن روایت‌های خیالی و طرح اتهامات کار دشواری نیست.
وی از رسانه ها خواست اخبار صحیح را به نقل از منابع رسمی و درست پوشش دهند.
خطیب زاده در ادامه گفت: می‌توانیم تا فردا بنشینیم و اتهامات مختلفی را علیه یکدیگر مطرح کنیم؛ به اصطلاح بازی سرزنش را پیش ببریم. این روشی شناخته‌شده در جریان های رسانه ای است که برخی بارها بکار می گیرند.واقعیت این است که هیچ مقام ایرانی، آن‌گونه که برخی مطرح میکنند، چنین موضعی را به‌عنوان موضع جمهوری اسلامی اعلام نکرده است.
باید میان مسائل داخلی و موضوع مبارزه و مقاومت در مقابل اشغالگری تفاوت قائل شد
معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران همچنین گفت: وقتی درباره مسائل داخلی لبنان صحبت می‌کنیم، باید میان مسائل داخل لبنان و موضوع مبارزه و مقاومت در مقابل اشغالگری و تجاوز، تفکیک قائل شویم. برای مثال مسئله فلسطین، که موضوعی اساسی برای همه ما است، سیاست‌های توسعه‌طلبانه رژیم اسرائیل در منطقه و تجاوزات مستمر این رژیم، موضوعاتی جداگانه‌اند که باید مستقلاً مورد بحث و بررسی قرار گیرند.
ایران و لبنان اختلافات دیپلماتیک خود را حل می کنند
خطیب زاده در این مصاحبه، از مبادله پیشنهاداتی میان تهران و بیروت برای حل اختلافات دیپلماتیک دو کشور خبر داد و ابراز اطمینان کرد طرفین در نهایت به راهکاری مورد توافق درباره موضوع سفیر ایران در لبنان دست خواهند یافت.
خطیب‌زاده در این مصاحبه با تأکید بر تاریخی و ریشه‌دار بودن روابط ایران و لبنان، اتهام مداخله تهران در امور داخلی لبنان را رد کرد و گفت در بررسی این موضوع باید میان مسائل داخلی لبنان و مساله مقاومت در برابر اشغالگری و تجاوزات رژیم صهیونیستی تفاوت قائل شد.
معاون وزیر امور خارجه ایران در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت سید محمدرضا شیبانی سفیر ایران در لبنان، گفت موضوع سفیر در دیدار مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری ایران و نواف سلام نخست‌وزیر لبنان در نیویورک مطرح شده است.
نوع برخورد با سفیر ایران در عرف روابط دیپلماتیک، غیرمتعارف بود
وی با انتقاد از برخورد صورت‌گرفته با سفیر ایران، این اقدام را در عرف روابط دیپلماتیک غیرمتعارف دانست و تأکید کرد که چنین برخوردی با سفیر یک کشور دوست، پس از طی مراحل رسمی و تشریفات لازم برای حضور وی در کشور میزبان، معمول نیست.
خطیب زاده گفت: در عرف روابط دیپلماتیک، معمول نیست که با سفیر یک کشور دوست چنین برخوردی صورت بگیرد؛ آنهم سفیری که روادید لازم را دریافت کرده و تمامی مراحل و مقدمات حضور او در کشور میزبان طی شده است. به اعتقاد من، آنچه رخ داده، اقدامی غیرمتعارف بود.
روابط ایران و لبنان تاریخی و ریشه دار است
خطیب‌زاده با اشاره به سابقه روابط ایران و لبنان اظهار کرد، روابط ایران و لبنان تاریخی و چندلایه است؛ این روابط طی دهه‌های گذشته از اهمیت و جدیت برخوردار بوده و در سطوح مختلف پیگیری شده است.البته در روابط میان بسیاری از کشورها فراز و نشیب به وجود می‌آید و این طبیعی است؛ زیرا کشورها بر اساس ارزیابی‌ها و برداشت‌های خود عمل میکنند. آنچه اهمیت دارد، وجود سازوکارهایی برای مدیریت روابط، تداوم گفت‌وگو و تبادل پیام میان طرفین است. این موارد برای تنظیم و سامان‌دهی روابط اهمیت فراوانی دارند.
معاون وزیر خارجه تاکید کرد روابط فرهنگی، اقتصادی و سیاسی ایران و لبنان روابطی ریشه‌دار و مهم است و ما تلاش می‌کنیم این روابط را عمیق‌تر کنیم.
وی افزود : ایران و لبنان روابط دیپلماتیک در سطح بالا دارند که در سطوح مختلف دنبال می‌شود. همچنین، ارتباطات متعددی میان دو دولت برقرار است و سفرهای دیپلماتیک نیز بخشی از همین روابط به شمار می‌روند.
معاون وزیر خارجه در مورد دیدارهایش در لبنان گفت: دیدارهای من از وزارت امور خارجه آغاز شد. با قائم مقام وزیر امور خارجه دیدار کردم. همچنین نشستی با معاون نخست‌وزیر آقای طارق متری داشتیم. ملاقات‌هایی در سطوح مختلف انجام شد؛ برخی از این دیدارها در رسانه‌ها منعکس شدند و برخی دیگر بازتاب رسانه‌ای نداشتند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره ماهیت این راهکار گفت: دو طرف از تجربه کافی در مذاکرات دیپلماتیک برخوردارند و پیشنهادهایی نیز میان آنها مبادله شده است، اما تشریح جزئیات این پیشنهادها در رسانه ها مناسب نیست.
هراجماعی در لبنان صورت گیرد ایران به آن احترام می گذارد
خطیب زاده در مورد تحولات داخل لبنان نیز گفت: مسائل و امور داخلی لبنان صرفاً به نهادها و طرف‌های ذی‌ربط لبنانی مربوط است. هر تصمیمی که به صورت اجماعی و توسط کلیت لبنان اتخاذ شود، تصمیمی است که جمهوری اسلامی ایران به آن احترام می‌گذارد.
وی افزود : اگر از من به عنوان یک استاد دانشگاه و مدیر یک اندیشکده و نه یک مقام رسمی سوال شودکه لبنان چه باید بکند، ممکن است توصیه‌ام به دولت لبنان این باشد که در زمان جنگ و تجاوز، امکان دفاع را برای همگان فراهم کند، تا زمانی که تجاوز پایان یابد و اشغالگری خاتمه پیدا کند. توصیه من این خواهد بود که همه در مقابل متجاوز مسلح شوند و نه اینکه سلاح مقاومت گرفته شود. آنچه واشنگتن و رژیم اسرائیل از لبنان می‌خواهند، به الگویی شباهت دارد که در کشورهای دیگر قبلا رخ داده است: کشوری خلع سلاح شود، امکان دفاع از خود را از دست بدهد و در چنین وضعیتی اسرائیل بتواند به آن ها حمله کند.
خطیب زاده در پایخ به این سوال که آیا تلاشی برای کاهش اختلافات میان حزب‌الله و رئیس‌جمهور لبنان و بازگرداندن آنها به میز گفت‌وگوی دوجانبه در جریان است؟ آیا ایران در این زمینه میانجیگری می‌کند یا حزب‌الله را به ازسرگیری گفت‌وگو با رئیس‌جمهور تشویق می‌کند؟گفت: من نزدیک به سه دهه است که در دستگاه دیپلماسی ایران فعالیت می‌کنم. در تمام این مدت، حتی یک بار هم نشنیده‌ام که برادران ما چه در حزب‌الله و مقاومت، چه احزاب مسیحی، چه گروه‌های اهل سنت یا دیگر جریان‌ها از ما سوالی در مورد چگونگی اقدامات خود در داخل لبنان داشته باشند و یا بخواهند امور داخلی آنان مداخله کرده و یا در این زمینه از ما درخواست خاصی داشته باشند. برعکس، این ما بوده ایم که از آنها برای شناخت بهتر لبنان سوال کرده ایم.
طرف های ثالث تلاش می کنند روابط ایران و لبنان را تخریب کنند
خطیب زاده در پاسخ به سوالی در مورد تعطیلی بانک صادرات ایران در لبنان گفت: این نمونه خوبی از دخالت در امور لبنان توسط دولت خارجی است؛ بانک صادرات بیش از هفت دهه است که در لبنان فعالیت می‌کند.فشارهایی که ایالات متحده اعمال می‌کند، روشن است. این یکی از طرف های ثالثی است که تلاش میکنند روابط ایران و لبنان را تخریب کنند.در مورد حفظ حاکمیت ملی لبنان باید گفت، این اقدام ایالات متحده در حقیقت به معنای نقض همین حاکمیت است.کشوری ثالث، بدون هر گونه مجوز و بدون رعایت حقوق بین‌الملل، تحریم‌هایی غیرقانونی فراسررمینی اعمال می‌کند. سپس به مقام‌های لبنانی پیام می‌فرستد و به آنها دستور می دهد برای آنکه با پیامدها و اقدامات تنبیهی مواجه نشوند، باید اقدامات مشخصی انجام دهند.
وی افزود: واقعیت این است که ایالات متحده بر منطق قدرت تکیه می‌کند. برخی کشورها در برابر این منطق تسلیم می‌شوند؛ برخی نیز مقاومت میکنند. البته می دانم لبنان همواره تلاش کرده در برابر زورگویی بایستد. روابط ایران و لبنان به‌اندازه‌ای ریشه‌دار است که نباید اجازه داد یک کشور ثالث آن را متوقف کند. می‌خواهم بر نکته‌ای تأکید کنم: اگر می‌خواهید در برابر متجاوزی که به منطق زور متکی است بایستید، نباید در برابر او تسلیم شوید؛ بلکه باید به او بگویید عقب‌نشینی کند و در امور دیگران مداخله نکند.آمریکا با ایجاد ترس در میان کشورها تلاش می‌کند این رویکرد را پیش ببرد. راه مقابله، مقاومت فعال است.
آمریکا نیز در تصمیم‌گیری‌های خود یکپارچگی لازم را ندارد
معاون وزیر خارجه در پاسخ به این سوال که چرا توافق ایران و آمریکا حاصل نشد؟ گفت: جمهوری اسلامی ایران طی دو سال و نیم گذشته مذاکرات فراوانی انجام داده و در چندین نوبت به توافق نزدیک شده و یک بار نیز حاصل شده است. بااین‌حال، دو بار در میانه مذاکرات هدف حمله قرار گرفته‌ایم. این تجربه ها نشان می‌دهد که طرف مقابل، مذاکرات را لزوماً ابزاری برای دستیابی به توافقی واقعی تلقی نمی‌کند. به نظر می‌رسد تمایل کافی برای مصالحه منصفانه در طرف مقابل وجود ندارد؛ موضوعی که روند مذاکرات را دشوارتر و پیچیده‌تر می‌کند.
خطیب زاده افزود: روشن است که ایران تنها طرف این ماجرا نیست؛ طرف دیگر ایالات متحده است. آمریکا نیز در تصمیم‌گیری‌های خود یکپارچگی لازم را ندارد. ما اکنون دیدگاه‌های متفاوتی از سوی مقام‌های آمریکایی می‌شنویم و در روند تصمیم‌گیری آن کشور نوعی پراکندگی مشاهده می‌کنیم. ما در نیویورک پیشنهاد ۷ روزه ای ارائه کردیم که بر اساس آن، تنگه هرمز باز و محاصره نیز پایان یابد؛ اما ایالات متحده همچنان پیش‌شرط‌های بیشتری مطرح می‌کند. واقعیت این است که حتی اگر توافقی نیز حاصل شود، ممکن است آمریکا در نهایت آن را اجرا نکند. در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد دیدیم.
ایران برای هر سناریویی آمادگی دارد
معاون وزیر خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص آغاز جنگ یا تداوم مسیر دیپلماسی میان ایران و آمریکا نیز گفت: نمی دانم که در دفتر بیضی کاخ سفید نهایتا چه تصمیمی گرفته و یا خواهند گرفت. اما در تهران تصمیم مبنی بر آماده بودن برای هر سناریویی گرفته شده است. ایالات متحده در جنگ رمضان از تسلیحات ممنوعه استفاده کرد. آنها کودکان ما را در میناب کشتند، فرماندهان ما را به قتل رساندند و به نیروهایی حمله کردند که مسلح نبودند و در شرایطی قرار داشتند که امکان دفاع از خود نداشتند. با توجه به این اقدامات، نمی‌توان احتمال استفاده مجدد این دولت از تسلیحات ممنوعه در سطح بین‌المللی را نادیده گرفت. لذا هر چند ما از تمام ظرفیت‌ها و امکانات خود استفاده می‌کنیم تا اولا مانع وقوع جنگ شویم؛ اما، اما اما (این را سه بار گفتم تا تاکید کنم) اگر جنگ شود، پاسخ ما متفاوت خواهد بود. هم در جنگ دوازده‌روزه و هم در جنگ چهل‌روزه، به‌روشنی نشان دادیم که برای هر سناریویی، بیش از آنچه متجاوزین تصور میکنند، آمادگی داریم.
وی افزود: در جنگ دوازده‌روزه، فاصله زمانی میان حمله و پاسخ قاطع ما حدود ده تا دوازده ساعت بود. اما در جنگ رمضان، این زمان به کمتر از یک ساعت رسید؛ آن هم با وجود ترورهای گسترده و شهادت فرماندهان؛ در جنگ اول، سیاست ما خویشتن‌داری، پاسخ‌های قابل پیش‌بینی و واکنش متناسب با حملات بود. اما پس از جنگی که ایالات متحده با هدف تهدید موجودیت ایران بر ما تحمیل کرد، یعنی جنگ رمضان، تصمیم گرفتیم دیگر به سیاست خویشتن‌داری متکی نباشیم؛ به‌گونه‌ای عمل کنیم که پاسخ ما قابل پیش‌بینی نباشد و واکنشمان لزوماً متناسب با حملات آمریکا نبود.اگر ایالات متحده دست به هر حمله‌ای بزند، پاسخ ما به آن غیرقابل پیش‌بینی خواهد بود.
ایران کارت های زیادی برای کنشگری دارد
خطیب زاده در ادامه تاکید کرد: شکست آمریکایی ها در جنگ چهل‌روزه، در مقایسه با آنچه ممکن است در آینده با آن مواجه شوند، شاید به یک گردش تفریحی شباهت داشته باشد. ما کارت‌های زیادی برای کنشگری داریم. تنها یک کارت را در دستان خود نداریم. اجازه دهید صریح بگویم: تنها کارتی که در اختیار نخواهیم داشت کارت شکست و تسلیم است.
وی تاکید کرد بخش عمده تلاش‌های ما بر جلوگیری از وقوع جنگ متمرکز است.اما اگر جنگی رخ دهد، اشتباه محاسباتی صورت بگیرد یا رژیم صهیونیستی بخواهد بار دیگر آمریکا را به جنگ بازگرداند، چاره‌ای جز ایستادگی و تکرار پیروزی پیشین خود نخواهیم داشت.بااین‌حال، کشورهای مختلف و میانجی‌ها در تلاش‌اند از وقوع چنین جنگی جلوگیری کنند.
کشورهای منطقه در خصوص استفاده از خاکشان برای حمله به ایران باید پاسخگو باشند
معاون وزیر خارجه در مورد حمله به پایگاه های آمریکایی در منطقه گفت: یک پرسش اساسی‌ای وجود دارد که همه کشورهای همسایه، به‌ویژه کشورهای منطقه خلیج فارس، باید به آن پاسخ دهند: آیا تأسیسات و منافع آمریکا، که آمریکایی‌ها از آنها برای حمله به ایران استفاده میکنند، تحت حاکمیت ملی این کشورها قرار دارند یا تحت کنترل ایالات متحده‌اند؟ اگر این تأسیسات تحت کنترل آمریکا هستند، حملاتی که ما علیه تأسیسات، زیرساخت‌ها و پایگاههای نظامی آمریکا انجام دادیم، از نظر ما اقدامی ضروری و موجه بوده است.اما اگر این اماکن تحت حاکمیت ملی کشورهای میزبان قرار دارند، آن کشورها باید پاسخ دهند که چرا در حملات علیه ایران همدستی کرده اند.
باید بدانید حمله‌ای که به مدرسه میناب انجام شد و به کشته شدن ۱۶۸ دانش‌آموز دختر ایرانی انجامید، از مبدأ کشورهای خلیج فارس، احتمالا کویت و بحرین صورت گرفت. همچنین، صدها حمله دیگر علیه ایران از مبدأ امارات متحده عربی و پایگاههای آمریکا در منطقه خلیج فارس انجام شده‌اند.
وی تاکید کرد در منطقه خلیج فارس، حملات ما به‌طور دقیق متوجه مواضع آمریکا بود. ما نیروهای آمریکایی را هدف قرار دادیم و شماری از آنها کشته شدند.کشورهای این منطقه باید تضمین کنند که این پایگاه‌ها بسته شوند یا دست‌کم از این پایگاه‌ها حمله‌ای علیه ایران صورت نگیرد.دوستان ما در کشورهای خلیج فارس باید بدانند که آمریکا برای دفاع از آنها در این منطقه حضور ندارد؛ بلکه از این پایگاه‌ها برای حمله به ایران و دفاع از اسرائیل استفاده می‌کند.
نقشه‌ها و اسناد تاریخی صحت نام خلیج فارس را تایید می کند
خطیب زاده در مورد نام خلیج فارس نیز گفت: به‌جای تحریف واقعیت‌ها، بهتر است به نقشه‌ها و اسناد تاریخی مراجعه کنیم و ببینید نام این پهنه آبی چیست.ایران یکی از کهن‌ترین تمدن‌های تاریخ بشری است و نام این پهنه آبی در طول تاریخ «خلیج فارس» بوده است. نقشه‌ها و اسناد تاریخی باقی‌مانده از قرون گذشته نیز این نام را تأیید میکنند.ما کشوری نیستیم که چند دهه یا چند قرن پیش تأسیس شده باشد. همان‌طور که خلیج مکزیک، خلیج مکزیک نامیده می‌شود، دریای عرب نیز دریای عرب و اقیانوس هند نیز اقیانوس هند نام دارد. تحریف تاریخ مسئله‌ای حاشیه‌ای نیست.
ایران برای تعمیق و بهبود روابط با کشورهای منطقه از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کند
خطیب زاده در مورد روابط ایران با کشورهای منطقه گفت: ایران با پانزده کشور همسایه و پیرامونی ارتباط دارد. این کشورها شامل پاکستان، افغانستان، روسیه، ترکیه، کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز، عراق و شش کشور منطقه خلیج فارس می‌شوند.ما برای تعمیق و بهبود روابط با کشورهای منطقه، به‌ویژه کشورهای خلیج فارس، از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنیم.
وی در مورد میانجیگری بریخ کشورها میان ایران و آمریکا نیز گفت: قطر، پاکستان و عمان نقش‌های مهمی در میانجیگری داشته‌اند. ما از تلاش‌های آنها قدردانی می‌کنیم؛ زیرا صادقانه عمل کرده‌اند و تا حد امکان کوشیده‌اند نقشی مؤثر ایفا کنند.در مورد عربستان سعودی، اگر تحولات ماه گذشته را بررسی کنیم، می‌بینیم تماس‌های تلفنی متعددی در سطوح مختلف برقرار شده و گفت‌وگوهایی نیز صورت پذیرفته است.ما تلاش کرده‌ایم از مرحله دشوار کنونی عبور کنیم و اختلاف دیدگاه‌ها را کاهش دهیم.این تماس‌ها با هدف نزدیک کردن دیدگاه‌ها، جلوگیری از بروز بحران‌های جدید و مهار بحران‌های موجود انجام می‌شوند. در این مسیر موفقیت‌هایی نیز حاصل شده است.
با پایان یافتن تهدید شرایط مناسبی برای همه در تنگه هرمز برقرار خواهد شد
معاون وزیر خارجه در مورد وضعیت تنگه هرمز گفت: واقعیت این است که تنگه هرمز هزاران سال باز بوده و پس از حل بحران در هزاران سال آینده نیز باز خواهد بود.آنچه اکنون رخ داده، نتیجه حمله ایالات متحده و استفاده این کشور از تنگه هرمز برای حمله به ایران و محدود کردن توانایی ایران در تجارت بین‌المللی است؛ اقدامی که امنیت و منافع ایران را تهدید می‌کند.
وی افزود: ایران اعلام کرده است که تنگه هرمز در محدوده آب‌های سرزمینی ایران و عمان قرار دارد. روشن است نمی‌توانیم به شرایطی بازگردیم که پیش از جنگ وجود داشت، درحالی‌که آمریکا همچنان بتواند تهدیدی علیه ایران است. هنگامی که این تهدید پایان یابد، شرایط مناسبی برای همه در تنگه هرمز برقرار خواهد شد.
از اندازه ساده‌سازی و سطحی می‌شوند. گاهی نیز با برچسب‌زنی، ماهیت واقعی مسئله نادیده گرفته می‌شود.
ایران برای مشارکت در حل وفصل سیاسی بحران در یمن آمادگی دارد
خطیب زاده در مورد تحولات یمن گفت: جنبش انصارالله در یمن حضور دارد و بخش بزرگی از جمعیت این کشور، شاید حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد آن، تحت حاکمیت این جنبش قرار دارد. این جنبش بزرگتر از حوثی ها است. اعضای انصارالله در گذشته روابط دوستانه‌ای با عربستان سعودی داشتند. اما تصور کنید مردمی به مدت ده سال تحت محاصره‌ای فراگیر قرار گرفته باشند؛ محاصره‌ای که ورود دارو، آب، مواد غذایی و کالاهای اساسی را محدود کرده است. ساختمان‌ها و فرودگاه‌ها نیز هدف بمباران قرار گرفته‌اند. طبیعی است عصبانی باشند و واکنش نشان دهند.
وی افزود: ما از این وضعیت خرسند نیستیم. به طرف سعودی گفته‌ایم که برای مشارکت در حل وفصل سیاسی آمادگی داریم. همین پیام را به دوستانمان در یمن نیز منتقل کرده‌ایم. دوستان ما در یمن می‌گویند باید محاصره پایان یابد. سخن از محاصره‌ای است که ده سال ادامه داشته است. بسیار تأسف‌بار است که کشوری مسلمان، کشور همسایه خود را محاصره کند.
وی در پاسخ به این سوال که پیشنهاد ایران برای میانجیگری به عربستان و یمنی‌ها، چه پاسخی دریافت شد؟ گفت: آنها از پیشنهاد ایران استقبال نکرده‌اند و به نظر می رسد هنوز به مرحله‌ای نرسیده‌اند که این مسیر را بپذیرند.دوستان ما در عربستان سعودی همچنان بر این باورند که از طریق اقدام نظامی و محاصره می‌توانند به اهداف خود برسند. از سوی دیگر، مردم یمن به دلیل محاصره‌ای که بیش از ده سال بر آنها تحمیل شده، خسته و خشمگین‌اند وپایان محاصره را طلب میکنند. بنابراین، توصیف این جنگ به‌عنوان یک جنگ نیابتی، نمونه‌ای از همان تحلیل‌های ساده‌انگارانه و سطحی است. عربستان سعودی همین امروز می‌تواند بدون نیاز به میانجیگری دیگران به این جنگ پایان دهد. امکان برقراری روابط خوب میان دو طرف وجود دارد و حتی می‌توان روابط را عادی‌سازی کرد و زمینه تشکیل دولتی فراگیر در یمن را فراهم آورد.قطر، عمان و دیگر کشورهایی که خارج از این مناقشه قرار دارند نیز از وضعیت موجود ناراضی‌اند. محاصره باید پایان یابد و درگیری‌ها متوقف شوند.
خطیب زاده در مورد ائتلاف سه جانبه عربستان، پاکستان و ترکیه نیز گفت: دولت‌ها و پایتخت‌های مربوطه اعلام کرده‌اند که این ائتلاف علیه هیچ طرفی نیست، بلکه برای پر کردن خلأ امنیتی ایجادشده در منطقه شکل گرفته است.ما با ترکیه روابطی راهبردی داریم. همین موضوع درباره پاکستان نیز صدق می‌کند. همچنین، سازوکار توافق پکن را با عربستان سعودی داریم. ما معتقدیم ترتیبات امنیتی منطقه‌ای امکان‌پذیرند و منطقه ما به چنین ترتیباتی نیاز دارد.
حطیب زاده در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است این ائتلاف به سازوکاری واقعی برای دفاع مشترک تبدیل شود؟ گفته می‌شود یکی از بندهای آن این است که اگر هر یک از کشورهای عضو مورد حمله قرار گیرد، سایر اعضا نیز برای دفاع از آن وارد عمل شوند.برای مثال، اگر ایران بار دیگر به عربستان سعودی حمله کند، آیا ترکیه و پاکستان ممکن است برای دفاع از عربستان وارد جنگ شوند؟گفت: پرسش شما فرضی است. ضمن اینکه مفروض اشتباهی مطرح کردید. ایران تاکنون به عربستان سعودی حمله نکرده است.منطقه بیش از آن خسته است که وارد جنگ دیگری شود. ایران نیز آن‌قدر قدرتمند است که این سوالات فرض در موردش حتی تصور نشود.
توان ایران برای مقاومت در برابر محاصره و تحریم‌ها
خطیب زاده در پاسخ به این سوال که ایران تا چه اندازه توان مقاومت دارد؟ شما از پیروزی و آمادگی گسترده سخن می‌گویید، اما در شرایط محاصره و تحریم‌های شدید، توان ایستادگی ایران تا چه اندازه است؟گفت: صریح بگویم: ایران را نمی‌توان محاصره کرد. ایران قدرتمندتر از آن است که کشوری بتواند به‌صورت یک‌جانبه آن را تحت محاصره قرار دهد.البته دشواری‌ها و چالش‌های زیاد اقتصادی وجود دارند. ایالات متحده از هر ابزاری برای اعمال فشار بر ایران استفاده می‌کند؛ از جمله تلاش برای تضعیف اقتصاد ایران و تحریک مردم علیه حاکمیت و نظام سیاسی کشور.اما اجازه دهید نکته‌ای را صریح بیان کنم: محاسبات راهبردی مردم ایران، دولت ایران، نیروهای نظامی و نهادهای امنیتی کشور از روزی که آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران حمله کردند، تغییر کرده است. از آن روز، جنگ وارد مرحله‌ای برای موجودیت کشور شد. در چنین شرایطی، محاسبات ما با فشار اقتصادی تغییر نمی‌کند و گزینه‌ای جز شکست دادن متجاوزان پیش روی خود نمی‌بینیم.در این مسیر پیروز خواهیم شد.
عجله ای برای برقراری وابط با سوریه نداریم
معاون وزیر خارجه در مورد روابط ایران و ترکیه و اختلاف نظر دو کشور در مورد سوریه نیز گفت: روابط ما با ترکیه بر پایه اشتراکات راهبردی استوار است؛ بااین‌حال، درباره موضوع سوریه اختلاف دیدگاه‌هایی داریم.در ارتباط با سوریه، باید بگویم پس از تمام اتفاقاتی که رخ داده است، عجله‌ای برای بازگشت و یا برقراری روابط نداریم. هر زمان که دولت سوریه تمایل داشته باشد، آماده‌ایم دیدگاه‌های آن را بشنویم.اما درباره رژیم صهیونیستی، وقتی این رژیم در فاصله ۲۰ کیلومتری دمشق پایگاه ایجاد می‌کند، این اقدام به این معناست که قصد دارد در آنجا مستقر شود و منطقه را ترک نخواهد کرد.مسئولان ترکیه که امروز آنجا هستند، باید به این مسئله توجه داشته باشند که رژیم اشغالگر اسرائیل در پی آن است که خاک و آسمان سوریه را تحت کنترل خود درآورد. این مسئله برای امنیت منطقه بسیار خطرناک خواهد بود.
وی افزود: ما درباره وضعیتی صحبت می‌کنیم که در آن، اسرائیل بر حریم هوایی سوریه و عراق در محدوده‌ای به طول حدود ۱۵۰۰ کیلومتر تسلط پیدا کرده است. این رژیم اکنون تا فاصله ۲۰ کیلومتری دمشق پیشروی کرده و در پی تسلط بر مناطق دروز و بیابانی و ایجاد کریدور در آن مناطق است.شرایط سوریه از این منظر بسیار جدی و خطرناک است.
جایگاه ایران در نظم منطقه‌ای و جهانی جدید
معاون وزیر خارجه درباره جایگاه ایران در نظم جهانی آینده و به‌ویژه در منطقه گفت: در واقع، روند تغییر و تحول در منطقه از چند سال پیش آغاز شده است. اما اکنون نمی‌دانیم در کدام مرحله از این دوره گذار قرار داریم؛ آیا در میانه آن هستیم، به پایان آن نزدیک شده‌ایم یا در مراحل پایانی این تحول قرار داریم. آنچه می‌دانم این است که از نظم قدیم به‌سوی نظمی جدید حرکت کرده‌ایم. گذار از نظم پیشین به نظم جدید، مستلزم آگاهی و درک عمیق از تحولات است.موضوع مهم، سیاست‌های توسعه‌طلبانه رژیم اشغالگر اسرائیل است. این سیاست‌ها در چارچوب تصورات و بلندپروازی‌های بزرگ‌تری قرار دارند که اسرائیل دنبال می‌کند؛ از جمله طرح موسوم به «اسرائیل بزرگ».در چارچوب این طرح، اردن، لبنان، سوریه و حتی بخش‌هایی از عربستان سعودی و عراق در معرض تهدید قرار می‌گیرند. این مسئله بسیار خطرناک است.
در نظم جدید نباید اجازه دهیم سلطه‌گری جدیدی شکل بگیرد. آنچه اکنون رژیم اشغالگر دنبال می‌کند، نشان می‌دهد که این رژیم می‌خواهد از طریق ایجاد برتری نظامی، اقتصادی، امنیتی و فناورانه، تفوق خود بر سایر کشورهای منطقه را تضمین‌کند.دوران سلطه‌گری و هژمونی به پایان رسیده است و لذا باید با آن‌مقابله کنیم.
وی تاکید کرد کشورهای منطقه، از جمله ترکیه، ایران، عربستان سعودی و پاکستان، باید تلاش‌های مشترکی را برای ایجاد ترتیبات امنیتی گسترده‌تر آغاز کنند. این ترتیبات باید بر اصولی مانند عدم مداخله در امور داخلی کشورها، پرهیز از رویارویی و افزایش سطح همکاری استوار باشند.
خطیب زاده خاطر نشان کرد، در واقع، سازوکار امنیتی‌ای که بر محور ایالات متحده در منطقه شکل گرفته بود، نتوانسته است امنیت مؤثر و پایداری را برای متحدینش ایجاد کند. ما شاهد بوده‌ایم که الگوهای بازدارندگی پیشین کارآمد نبوده‌اند و نتوانسته‌اند نتایج مورد انتظار را به همراه داشته باشند.بنابراین، باید به‌سوی بازدارندگی جمعی حرکت کنیم؛ رویکردی که تحقق آن نیازمند بررسی، گفت‌وگو و توضیحات بیشتری است.
نظر شما