در جنگ، میان صدای موشک‌ها و هواپیماها، گاهی آدم‌هایی هدف قرار می‌گیرند که سلاحی در دست ندارند؛ آدم‌هایی که سال‌ها درس خوانده‌اند، پژوهش انجام داده‌اند و برای پیشرفت علم تلاش کرده‌اند. اما پرسش اینجاست: چرا باید یک دانشمند، فقط به خاطر دانش و تخصصش، هدف جنگ قرار بگیرد؟
در قوانین و قواعد جنگ، غیرنظامیان و افراد غیرمسلح نباید هدف حمله قرار بگیرند و کشتن انسان‌ها به خاطر تخصص و فعالیت علمی‌شان، با اصول انسانی و قواعد جنگ در تضاد است. علم قرار است راهی برای شناختن جهان و بهتر کردن زندگی انسان‌ها باشد، نه دلیلی برای هدف قرار گرفتن آن‌ها.
با این حال، در جنگ ۱۲روزه و جنگ رمضان، تعدادی از دانشمندان و متخصصان ایرانی در حملات رژیم‌های غاصب آمریکا و اسرائیل به شهادت رسیدند. بعضی استاد دانشگاه بودند، بعضی سال‌ها در حوزه انرژی و فناوری هسته‌ای تحقیق کرده بودند و بعضی دیگر در پروژه‌های علمی و تخصصی کشور فعالیت داشتند.
دانش متعلق به یک نفر یا یک روز نیست. پشت سر هر دانشمند، سال‌ها درس خواندن، تحقیق، تجربه و تلاش برای وطنش قرار دارد. وقتی یک دانشمند از بین می‌رود، فقط یک انسان را از دست نمی‌دهیم؛ بخشی از یک مسیر علمی هم آسیب می‌بیند.
در ادامه، با چند نفر از این دانشمندان آشنا می‌شویم؛ آدم‌هایی که زندگی‌شان را پای علم گذاشتند و برای ساختن آینده ما تلاش کردند.
شهید سیداصغر هاشمی‌تبار؛ مردی برای علم و زندگی
سیداصغر هاشمی‌تبار یکم شهریور ۱۳۵۳ در روستای کهنه جغتای به دنیا آمد و دکترای علوم دفاعی راهبردی را از دانشگاه عالی دفاع ملی دریافت کرد. او باور داشت انسان باید همیشه چیز تازه‌ای یاد بگیرد و دیگران را هم به ادامه تحصیل و یادگیری تشویق می‌کرد. هاشمی تبار در کنار فعالیت‌های علمی و تخصصی، به کارهای فرهنگی و خیرخواهانه نیز علاقه داشت. مردم او و همسرش شهیده طاهره طاهری را به خوش‌رویی و مهربانی می‌شناختند. برپایی سفره اطعام در عید غدیر از کارهای خیر او بود که حتی در سال شهادتش هم انجام داد. این شهید و همسرش ۳۰ خرداد ۱۴۰۴ در حمله رژیم صهیونیستی به تهران به شهادت رسیدند. اکنون علاوه بر دستاوردهای فراوان علمی او، از زندگی شهید سیداصغر هاشمی‌تبار یک پیام مانده است: دانش را دوست داشته باشیم، یاد بگیریم و برای ساختن آینده تلاش کنیم.
شهید عبدالحمید مینوچهر؛ مردی که آینده را در دانش می‌دید
عبدالحمید مینوچهر متولد سال ۱۳۴۱ در تهران بود. پس از تحصیل در مهندسی هسته‌ای و دریافت دکتری از دانشگاه مسکو، به ایران بازگشت و استاد دانشگاه شهید بهشتی شد. او سال‌ها در حوزه انرژی هسته‌ای پژوهش و تدریس کرد و در زمینه‌هایی مانند فیزیک رآکتور، شبیه‌سازی هسته‌ای و طراحی سوخت‌های پیشرفته فعالیت داشت؛ پژوهش‌هایی که می‌توانست به ساخت نیروگاه‌های ایمن‌تر و کارآمدتر کمک کند. مینوچهر از سال ۱۴۰۱ ریاست دانشکده مهندسی هسته‌ای دانشگاه شهید بهشتی و سردبیری فصلنامه «فناوری و انرژی هسته‌ای» را عهده‌دار شد و در آموزش نسل تازه دانشجویان نقش داشت. ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، در آغاز جنگ ۱۲روزه، او و همسرش مریم حجاری دوآبسری در حمله رژیم صهیونیستی به تهران به شهادت رسیدند.
شهید سید امیرحسین فقهی؛ علمی برای زندگی بهتر
سید امیرحسین فقهی سال ۱۳۵۷ در شیراز به دنیا آمد. او فیزیک هسته‌ای را در دانشگاه ارومیه خواند و در دانشگاه صنعتی امیرکبیر، مهندسی هسته‌ای را تا مقطع دکتری ادامه داد. از سال ۱۳۸۷ استاد دانشگاه شهید بهشتی شد و در سال ۱۳۹۵ به مرتبه استادی رسید. او علاوه بر تدریس و راهنمایی دانشجویان، در حوزه فناوری هسته‌ای، پزشکی هسته‌ای و رادیوداروها پژوهش می‌کرد. حاصل فعالیت‌هایش بیش از ۱۵۰ مقاله علمی بین‌المللی، چند کتاب و چند نوآوری علمی بود. فقهی در آذر ۱۴۰۰ سرپرست پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای شد و بعدها مسئولیت‌هایی در سازمان انرژی اتمی برعهده گرفت. امیرحسین فقهی 23 خرداد 1404 در حمله متجاوزانه اسرائیل به تهران به شهادت رسید.
شهیده مرضیه عسگری؛ پزشکی که تا صبح بیدار می‌ماند
مرضیه عسگری؛ پزشک فوق‌تخصص طب نوزادی، استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران و عضو هیئت علمی بیمارستان بهرامی بود. او از کودکی عاشق درس خواندن بود و در مسابقات علمی بارها جزو نفرات برتر شد. بعدها با همین پشتکار، پزشک نوزادان شد؛ جایی که بیماران کوچک به دقت و صبوری زیادی نیاز دارند. همکارانش می‌گفتند گاهی تا صبح کنار نوزادان بدحال می‌ماند و برای سلامتی آن‌ها نذر می‌کرد. او بی‌سروصدا به بیماران نیازمند هم کمک می‌کرد و گاهی هزینه درمانشان را می‌پرداخت. بامداد ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، در حمله اسرائیل به یک ساختمان مسکونی در تهران، او و دختر سه‌ساله‌اش زهرا برزگر به شهادت رسیدند. زندگی این بانو یادآور این است که قهرمان بودن گاهی یعنی تا آخرین لحظه برای نجات یک انسان تلاش کنیم.
شهید سعید شمقدری؛ مردی برای علم و آینده
سعید شمقدری دانشیار دانشکده مهندسی برق دانشگاه علم و صنعت ایران و متخصص مهندسی برق و سیستم‌های کنترل بود. او علاوه بر تدریس، به‌عنوان معاون پژوهشی دانشکده مهندسی برق فعالیت می‌کرد و سال‌های زیادی را نیز صرف آموزش دانشجویان و پژوهش کرد. صبح ۳ فروردین ۱۴۰۵، در جریان حملات متجاوزانه آمریکا به تهران، محل سکونتش در منطقه چیذر هدف حمله قرار گرفت و او به همراه دختر و پسرش به شهادت رسیدند. جای خالی یک استاد فقط جای خالی یک نفر نیست؛ کلاس‌ها و دانشجویانی هم هستند که دیگر صدای او را نمی‌شنوند. از زندگی او یک پیام باقی مانده است: علم و دانش، چراغی برای ساختن آینده است؛ چراغی که باید روشن بماند.
نظر شما