مرز دوغارون به عنوان یکی از راهبردی‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین مبادی تجاری کشور، سال‌هاست با معضل توقف‌های پیاپی ناوگان، اصطکاک دستگاه‌های متولی و افزایش هزینه‌های سربار ترانزیت روبه‌رو است؛ چالش‌هایی که نه تنها سرعت تبادلات مرزی را کند کرده؛ بلکه بهره‌وری اقتصاد تجاری استان و کشور را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
در چهل‌وسومین نشست یکشنبه‌های اقتصادی خراسان رضوی، استاندار با تکیه بر گزارش‌های میدانی، دستور صریح حمل یکسره و بدون توقف بار از این معبر مرزی را ابلاغ کرد. تأکید بر حمل بی‌وقفه کالا، سلامت فرایندها، صیانت از پلمب گمرکی و ضرورت بازنگری در شیوه‌های اجرایی این گذرگاه از جمله اقدام‌هایی است که همچنان در دستور کار قرار دارد.
کاهش چشمگیر معطلی بار و ضرورت فعالیت شبانه‌روزی
شیرآقا حبیبی، از فعالان اقتصادی حوزه تجارت میان ایران و افغانستان در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با ارزیابی میدانی دستور استاندار خراسان رضوی، مسئله حمل‌ونقل را رگ حیاتی مبادلات دو کشور دانست و عنوان کرد: بدون سامانه حمل‌ونقل روان، حفظ و توسعه اشتراکات اقتصادی میان دو طرف ناممکن خواهد بود و در این میان، گذرگاه دوغارون اصلی‌ترین شاهراه تجاری مشترک به شمار می‌رود. مرزهای دیگری چون ماهیرود و میلک نیز فعالیت دارند؛ اما تجربه شبانه‌روزی شدن مرز میلک نشان می‌دهد که برای برون‌رفت از تنگناها و تحریم‌ها، شبانه‌روزی کردن دوغارون نیز ضرورتی گریزناپذیر است.
وی با اشاره به تحولات مثبت اخیر در کاهش زمان ماندگاری ناوگان افزود: در ماه‌های اخیر و به ویژه پس از بازدید میدانی رئیس کمیسیون جهش و رونق تولید مجلس شورای اسلامی و ورود مستقیم استاندار خراسان رضوی، اقدام‌های مؤثری در منطقه آزاد و گمرک دوغارون صورت گرفت. زمان توقف و خواب کامیون‌ها در پارکینگ که در گذشته به حدود ۲۰ روز می‌رسید، در گام نخست به یک تا دو روز کاهش یافته و با صدور دستور اخیر برای حمل یکسره و بدون توقف، پیش‌بینی می‌شود هزینه‌های سربار تجار به شکل ملموسی کاهش پیدا کند و روان‌سازی حقیقی محقق شود. هماهنگی میان دستگاه‌ها در قالب مدیریت واحد مرزی نسبت به گذشته تقویت شده و از تصمیم‌گیری‌های متناقض تا حد زیادی جلوگیری به عمل آمده که امیدواریم ادامه داشته باشد.
درخواست احیای تردد مستقیم تاکسی‌های سواری مشهد-هرات
حبیبی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، به ضرورت احیای ناوگان سواری بین‌المللی میان دو کشور اشاره کرد و گفت: تا چهار یا پنج ماه گذشته خط مستقیم سیر تاکسی‌های سواری میان مشهد و هرات فعال بود و مسافران و تجار به سهولت و بدون معطلی در خط سیر پایانه مسافربری مشهد تا هرات جابه‌جا می‌شدند. توقف این ناوگان، ارتباط میان شهرهای فریمان، تربت‌جام، تایباد و هرات را با دشواری روبه‌رو کرده و زنجیره درآمدهای مستقیم و غیرمستقیم گردشگری و مراودات اقتصادی منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. بازگشایی و ازسرگیری تردد این تاکسی‌ها، خواسته مهم فعالان اقتصادی در این محور راهبردی است.
روان‌سازی ترانزیت با حذف توقف‌های تکراری
ناظر گمرکات خراسان رضوی نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ما با اشاره به دستور استاندار خراسان رضوی مبنی بر حمل بدون توقف بار از مرز دوغارون، در تشریح اقدام‌های صورت گرفته توضیح داد: با هماهنگی‌های انجام شده و همراهی دستگاه‌های متولی، فرایند خروج کامیون‌ها به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده که ناوگان ورودی به جای توقف‌های طولانی در تیرپارک‌ها، به صورت مستقیم مسیر خود را طی کنند؛ رویکردی که می‌تواند نزدیک به ۶۰ درصد از حجم توقف‌ها و معطلی‌های مرزی را کاهش دهد.
رضا راستی درباره چگونگی مدیریت مسائل کنترلی و تفکیک وظایف دستگاه‌ها در این فرایند افزود: کنترل‌های ضروری همچنان با دقت انجام می‌شود؛ اما با حذف موازی‌کاری‌ها، بازرسی‌های تکراری و افزوده شدن گیت‌های جدید، روند ارزیابی و عبور بار تسریع شده و خوشبختانه با هم‌افزایی ایجاد شده میان ارگان‌های مستقر در مرز، شرایط به سوی روان‌سازی و کاهش چشمگیر بروکراسی اداری پیش می‌رود.
وی با تأکید بر ضرورت استمرار این همکاری‌ها خاطرنشان کرد: هدف اصلی، صیانت از منافع اقتصادی ملی و تسریع جریان تجاری است و گمرک با تمام توان در کنار سایر دستگاه‌ها برای تحقق کامل اهداف تعیین شده تلاش می‌کند.
دستور صریح استاندار خراسان رضوی مبنی بر حذف توقف‌های مکرر و اجرای طرح حمل یکسره بار از مرز راهبردی دوغارون، مقدمه کاهش هزینه‌های سربار ترانزیت و افزایش بهره‌وری تجاری است، هرچند گمرک و دستگاه‌های متولی با روان‌سازی فرایندها و کاهش بروکراسی اداری گام‌های مثبتی برداشته‌اند؛ اما تثبیت این شرایط مستلزم استمرار هم‌افزایی داخلی، رفع چالش معطلی ناوگان ایرانی در خاک افغانستان و دیپلماسی فعال مرزی برای توسعه پایدار مراودات اقتصادی میان دو کشور است که نباید از آن غفلت شود.
نظر شما