آیین گشایش نمایشگاه گنج روان، دهم آبان‌ماه ۱۴۰۵، با حضور جمعی از مدیران و مسئولان فرهنگی، واقفان، اهداکنندگان و علاقه‌مندان به میراث فرهنگی در کتابخانه و موزه ملی ملک، موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی در تهران برگزار شد.
در این مراسم، محسن حق‌گو، مدیر اداره اطلاعات فرهنگی کتابخانه و موزه ملی ملک، با اشاره به اندیشه بلند حاج حسین آقا ملک، بنیانگذار و واقف این مجموعه در تبدیل ثروت شخصی به سرمایه‌ای ماندگار برای جامعه، اظهار کرد: ارزش واقعی این گنجینه نه به بهای مادی آثار، بلکه به خیری است که از طریق آن به مردم و نسل‌های آینده می‌رسد.
به گفته وی، وقف هوشمندانه حاج حسین آقا ملک زمینه شکل‌گیری گنجینه‌ای پویا و رو به گسترش را فراهم کرده است؛ گنجینه‌ای که با مشارکت واقفان و نیک‌اندیشان، همچنان بر ارزش و غنای آن افزوده می‌شود.
جایگاه برجسته کتابخانه و موزه ملی ملک در پایتخت
در ادامه، امیر قاسمی، رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران، با تأکید بر جایگاه کتابخانه و موزه ملی ملک به‌عنوان یکی از گنجینه‌های ارزشمند فرهنگی پایتخت، سنت وقف را از مهم‌ترین عوامل ماندگاری میراث و سرمایه‌های فرهنگی دانست و عنوان کرد: آثار و برکات وقف، حتی پس از درگذشت واقفان نیز ادامه می‌یابد و این سنت نیک می‌تواند نسل‌های آینده را از ثمرات خود بهره‌مند سازد.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری فرهنگی تهران، بر ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی برای معرفی جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی شهر تأکید کرد و آمادگی مجموعه گردشگری شهرداری تهران را برای همکاری در این زمینه اعلام کرد.
جبرئیل نوکنده، مدیر موزه ملی ایران، نیز با اشاره به پیوند تاریخی وقف و موزه‌داری، حفاظت از آثار و انتقال آنها به نسل‌های آینده را وجه مشترک این دو نهاد دانست و اظهار کرد: موزه و وقف، هر دو بر پایه امانت‌داری، صیانت از میراث ارزشمند و فراهم کردن امکان بهره‌مندی دیگران از آن شکل گرفته‌اند.
وی ضمن قدردانی از اقدامات کتابخانه و موزه ملی ملک در معرفی آثار و برگزاری نمایشگاه‌های فرهنگی، این مجموعه را از موزه‌های پیشروی کشور در حوزه موزه‌داری و برگزاری رویدادهای فرهنگی توصیف کرد.
اجرای طرح گسترده تولید محتوا
در بخش پایانی مراسم، امیر خوراکیان، رئیس کتابخانه و موزه ملی ملک با تأکید بر مسئولیت سنگین این مجموعه در قبال اعتماد و نیک‌اندیشی واقفان و اهداکنندگان، گفت: وظیفه ما تنها قدردانی از افرادی نیست که این گنجینه را شکل داده‌اند، بلکه مهم‌تر از آن، حفاظت، مرمت و نگهداری آثار و فراهم کردن زمینه بهره‌مندی نسل‌های آینده از این میراث ارزشمند است.
وی با اشاره به اقدامات انجام شده در سال‌های اخیر در حوزه حفاظت و صیانت از آثار، افزود: فعالیت‌های تخصصی در زمینه مرمت، مستندسازی، کنترل و سامان‌دهی آثار گسترش یافته و تلاش شده است کاستی‌های انباشته‌شده در برخی بخش‌ها برطرف شود.
خوراکیان همچنین معرفی عمومی گنجینه موزه را از دیگر مسئولیت‌های مهم این مجموعه دانست و از آغاز طرحی گسترده برای تولید محتوای پژوهشی و فرهنگی درباره آثار خبر داد.
به گفته وی، تاکنون ۴۰ پروژه پژوهشی برای مطالعه آثار منتخب تعریف شده و برخی محتواهای تولیدشده درباره آثار موزه تا سه میلیون بازدید داشته است. همچنین مجموع بازدید از محتوای دیجیتال تولیدشده از ابتدای سال تاکنون از ۱۰ میلیون فراتر رفته است.
راه‌اندازی طرح آموزشی «دارالفنون ملک»
خوراکیان راه‌اندازی طرح آموزشی «دارالفنون ملک» را از دیگر برنامه‌های این مجموعه برشمرد و اعلام کرد: تاکنون حدود ۱۲۰ ساعت محتوای آموزشی در قالب ۳۵ دوره و با همکاری استادان برجسته هنرهای ایرانی تولید شده است. این طرح با هدف مستندسازی و انتقال هنرها و مهارت‌های سنتی ایران به نسل‌های آینده دنبال می‌شود.
رئیس کتابخانه و موزه ملی ملک همچنین از انجام مطالعات تخصصی درباره کاربرد هوش مصنوعی در کتابخانه‌ها و موزه‌ها خبر داد و گفت: در این پژوهش، بیش از یک‌صد پیشنهاد عملیاتی برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در حوزه حفاظت، مدیریت و معرفی آثار شناسایی شده که اجرای آنها در دستور کار قرار گرفته است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود از آغاز به کار دبیرخانه نودمین سالگرد تأسیس کتابخانه و موزه ملی ملک با همکاری موزه ملی ایران خبر داد و تأکید کرد: این برنامه با هدف معرفی واقفان، مستندسازی خدمات آنها و برگزاری رویدادی فرهنگی و ماندگار در سال آینده دنبال خواهد شد.
معرفی نمایشگاه
نمایشگاه گنج روان با رویکرد پاسداشت فرهنگ وقف و قدردانی از واقفان و اهدا کنندگان، ۸۹ اثر منتخب از گنجینه ارزشمند کتابخانه و موزه ملی ملک را در نگارخانه این موقوفه به نمایش گذاشته است؛ آثاری که طی حدود ۹ دهه به همت بیش از ۴۰۰ واقف و اهداکننده به این مجموعه سپرده شده است.
در واقع در این نمایشگاه، ۸۹ اثر منتخب به مناسبت هشتادونهمین سالگرد وقف کتابخانه و موزه ملی ملک، به نمایندگی از آثار وقفی و اهدایی ۴۰ شخص حقیقی و مؤسسه حقوقی به نمایش درآمده است.
مجموعه‌ای متنوع از آثار خوشنویسی، نگارگری، نقاشی، نسخه‌های خطی، اسناد و فرامین، سکه و نشان، فرش، آثار فلزی و چوبی، سفال و سرامیک، تمبر، عکس، آلبوم، مطبوعات و نقشه، در نمایشگاه گنج روان در معرض دید علاقه‌مندان گذاشته شده است.
برگزاری این نمایشگاه، یادآور نقش ارزشمند واقفان و اهداکنندگانی است که با عبور از مالکیت فردی و سپردن دارایی‌های فرهنگی خود به نهادی عمومی، زمینه حفظ، معرفی و انتقال بخش مهمی از میراث تاریخی و هنری ایران را فراهم کرده‌اند.
گفتنی است، علاقه‌مندان می‌توانند برای بازدید از نمایشگاه گنج روان، روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۶:۱۵ به کتابخانه و موزه ملی ملک واقع در «تهران، خیابان امام خمینی (ره)، خیابان سی‌تیر، خیابان یارجانی، خیابان ملل متحد (میدان مشق)»، مراجعه کنند.
نظر شما