دموکراتها با وعده پایان دادن به جنگ ایران به کنگره بازمیگردند، اما تناقضی بزرگ پیش روی آنهاست؛ چگونه میتوان جنگی را متوقف کرد که آمریکا و اسرائیل به طور مشترک آغاز کردهاند، بیآنکه درباره تسلیحات، کمکهای نظامی و نقش اسرائیل تصمیم گرفت؟
پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، معادلات سیاسی واشنگتن درباره جنگ ایران را وارد مرحله تازهای کرده است. کنترل همزمان مجلس نمایندگان و سنا به دموکراتها امکان میدهد سیاست جنگی دونالد ترامپ را به چالش بکشند؛ اما مسئله اصلی فقط توقف حملات آمریکا نیست، بلکه تعیین تکلیف حمایت نظامی واشنگتن از اسرائیل است. تناقضی که میتواند نخستین آزمون جدی اکثریت جدید دموکراتها باشد.
جنگ مشترک، مسئولیت مشترک
دموکراتها در شرایطی خواهان پایان جنگ ایران شدهاند که این جنگ از ۲۸ فوریه با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل آغاز شده است. «حکیم جفریز»، رهبر دموکراتهای مجلس نمایندگان، وعده داده است که در نخستین هفته ژانویه قطعنامهای برای پایان دادن به جنگ به رأی گذاشته شود. با این حال، تمایل او به اجتناب از رأیگیری درباره سیاستهای اسرائیل، تناقضی اساسی ایجاد میکند؛ چگونه میتوان جنگی مشترک را متوقف کرد، اما درباره نقش یکی از طرفهای اصلی آن تصمیم نگرفت؟
این تناقض پیشتر در موضع «کریس کونز»، سناتور دموکرات، آشکار شده بود. او در ماه آوریل از پایان جنگ آمریکا علیه ایران حمایت کرد، اما همزمان با توقف فروش ۱۵۲ میلیون دلار بمب به اسرائیل مخالفت کرد. «کونز» خواهان پایان جنگ بود، بدون آنکه اسرائیل را رها کند. اکنون همین موضع در برابر اکثریت جدید دموکراتها قرار گرفته است.
اسرائیل؛ خط قرمز در کنگره
شکاف درون حزب دموکرات درباره اسرائیل دیگر قابل پنهان کردن نیست. در رأیگیری ماه آوریل درباره فروش تسلیحات، ۴۰ نفر از ۴۷ سناتور دموکرات با فروش ۲۹۵ میلیون دلار بولدوزر به اسرائیل مخالفت کردند. درباره فروش بمبها نیز ۳۶ سناتور خواهان توقف قرارداد شدند. در مجلس نمایندگان هم اصلاحیه کاهش کمکهای نظامی به اسرائیل در ماه ژوئیه با وجود حمایت نزدیک به نیمی از دموکراتها شکست خورد.
این تحولات نشان میدهد حمایت بیقیدوشرط از اسرائیل دیگر اجماع سابق حزب دموکرات نیست. حتی در میان رأیدهندگان نیز مخالفت با سیاستهای تلآویو افزایش یافته است. پیروزی «عبدالسید» در میشیگان و تبدیل شدن او به نخستین سناتور مسلمان آمریکا، نشانه دیگری از تغییر فضای سیاسی پیرامون رابطه واشنگتن و اسرائیل است. رویترز نیز پیشتر از تبدیل شدن حمایت از اسرائیل به یکی از شکافهای جدی درون حزب دموکرات گزارش داده بود.
هزینه نظامی حمایت از تلآویو
مسئله فقط اختلاف سیاسی نیست؛ جنگ ایران هزینههای عملیاتی سنگینی نیز بر توان نظامی آمریکا تحمیل کرده است. در جنگ ۱۲روزه ژوئن ۲۰۲۵، آمریکا بیش از ۱۵۰ رهگیر سامانه تاد شلیک کرد؛ رقمی معادل حدود یکچهارم ذخایر این سامانه در آن مقطع. در مارس امسال نیز مقامهای آمریکایی از کاهش بحرانی ذخایر رهگیرهای اسرائیل خبر دادند.
در صورت توقف حملات آمریکا و ادامه عملیات اسرائیل، واشنگتن همچنان ممکن است ناچار به استفاده از سامانههای دفاع موشکی خود برای رهگیری حملات ایران باشد. بنابراین حتی توقف عملیات تهاجمی آمریکا نیز لزوماً به معنای خروج واشنگتن از جنگ نیست. حمایت تسلیحاتی، دفاع موشکی و تأمین مهمات همچنان آمریکا را درگیر معادلات نظامی نگه میدارد.
از سوی دیگر، تفاهمنامه سال ۲۰۱۶ میان واشنگتن و تلآویو، ۳۸ میلیارد دلار کمک نظامی برای دوره ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸ را پیشبینی کرده است. این تعهد شامل ۳۳ میلیارد دلار تأمین مالی نظامی و پنج میلیارد دلار دفاع موشکی است. توقف یا محدود کردن این حمایتها بدون ورود مستقیم کنگره به موضوع امکانپذیر نیست.
آزمون واقعی اکثریت جدید
راهکار پیشنهادی برای خروج از این بنبست، تفکیک حمایت دفاعی از اسرائیل و حمایت از عملیات تهاجمی آن است؛ توقف حملات آمریکا علیه ایران، حفظ بودجه دفاع موشکی اسرائیل و کشورهای خلیج فارس و بازگرداندن نظارت کنگره بر ارسال مهمات تهاجمی. چنین رویکردی میتواند همزمان فشار بر دولت ترامپ را افزایش دهد و مانع از آن شود که مخالفت با جنگ به معنای کنار گذاشتن کامل حمایت دفاعی از اسرائیل تعبیر شود.
با این حال، بند مربوط به نظارت بر تسلیحات تهاجمی عملاً به معنای محدود کردن آزادی عمل تلآویو خواهد بود؛ موضوعی که جمهوریخواهان آن را بهمثابه رها کردن متحد آمریکا معرفی خواهند کرد.
در نهایت، پیروزی دموکراتها بهتنهایی تضمینکننده پایان جنگ نیست. ترامپ همچنان رئیسجمهور است و از حق وتو برخوردار خواهد بود اما اکثریت جدید میتواند از ابزار بودجه، نظارت و اختیارات قانونگذاری برای افزایش هزینه ادامه جنگ استفاده کند.
مسئله اصلی این است که دموکراتها دیگر نمیتوانند همزمان مدعی پایان دادن به جنگ ایران باشند و از پاسخگویی درباره نقش اسرائیل در تداوم آن طفره بروند. نخستین قطعنامه جنگی کنگره جدید، نه فقط آزمون اراده واشنگتن برای توقف جنگ، بلکه آزمون میزان آمادگی حزب دموکرات برای بازنگری در رابطه راهبردی آمریکا و اسرائیل خواهد بود.





نظر شما