این کتاب از سوی نشر «وزن دنیا» منتشر شده و به یکی از رساله‌های شناخته‌شده موسیقی ایرانی می‌پردازد که نسخه‌های خطی متعددی از آن در کتابخانه‌های عمومی و مجموعه‌های شخصی نگهداری می‌شود.
کیهان کلهر، موسیقیدان و آهنگساز ایرانی، در پیشگفتار این اثر به جایگاه تاریخی و اهمیت این رساله اشاره کرده است. به گفته او، اهمیت «بهجت‌الروح» به اندازه‌ای بوده که نویسنده‌ای دیگر بعدها کتاب «بهجت‌القلوب» را با بهره‌گیری از مطالب آن تألیف کرده است. این رساله همچنین در سال ۱۳۴۶ در شمار نخستین متون موسیقی قرار گرفت که با رعایت اصول تصحیح انتقادی متون کهن منتشر شد.
«بهجت‌الروح» موضوعات متنوعی را دربرمی‌گیرد؛ از چگونگی پیدایش موسیقی و ارتباط آن با بیماری‌ها گرفته تا پیوند موسیقی با اجرام آسمانی، فصل‌های سال، ساعات شبانه‌روز و گروه‌های مختلف اجتماعی. بخشی از مطالب این رساله جنبه نمادین و افسانه‌ای دارد، اما در کنار آن اطلاعاتی ارائه شده که در دیگر متون موسیقی کمتر دیده می‌شود.
هویت نویسنده این اثر نیز با ابهام‌هایی همراه است. او خود را از نوادگان قابوس بن وشمگیر معرفی کرده و کتاب را به سلطان محمود غزنوی تقدیم کرده است، با این حال در بخش‌هایی از رساله به عبدالقادر مراغی و شخصیت‌هایی اشاره شده که قرن‌ها پس از دوره مورد ادعای نویسنده زندگی کرده‌اند. شباهت برخی مطالب کتاب با متون دوره صفوی نیز بر پیچیدگی‌های مربوط به تاریخ و هویت این اثر افزوده است.
اطلاعات موسیقایی «بهجت‌الروح» شامل نام مقام‌ها، شعبه‌ها، گوشه‌ها و اصول ایقاعی است. همچنین در این رساله تعدادی تصنیف وجود دارد که پژوهشگران تاکنون موفق به رمزگشایی کامل آنها نشده‌اند.
این متن در مقطعی در اختیار یاسنت لویی رابینو دی بورگوماله، نایب‌کنسول بریتانیا در رشت، قرار داشت و او ترجمه‌ای انگلیسی از آن تهیه کرد که دست‌نوشته آن اکنون در کتابخانه مجلس نگهداری می‌شود.
نشر وزن دنیا این کتاب را با تصویرگری فرشید پارسی‌کیا، در چاپ رنگی و با جلد سخت منتشر کرده است.
نظر شما