در میانه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، سفیر واشنگتن در تلآویو مخالفت با این جنگ را به تسخیر ذهن انسانها بهدست شیطان نسبت میدهد؛ روایتی مذهبی که منتقدان را هدف میگیرد، اما پرسش از مسئولیت آغازگران جنگ را به حاشیه میراند.
جنگ علیه ایران؛ مخالفتی که شیطانی خوانده میشود
اظهارات «مایک هاکبی»، سفیر آمریکا در اسرائیل، درباره جنگ علیه ایران تنها یک موضعگیری مذهبی نیست؛ بلکه نمونهای از ورود ادبیات آخرالزمانی به توجیه سیاست خارجی واشنگتن است. او در واکنش به منتقدان جنگی که دونالد ترامپ در فوریه علیه ایران آغاز کرد، مدعی شد مخالفتها از «تاریکی و نابینایی معنوی» سرچشمه میگیرند و شیطان ذهن مخالفان را تسخیر کرده است. با این استدلال، بهجای پاسخ به پرسشهای مربوط به ضرورت جنگ، پیامدهای انسانی و سیاسی آن و مسئولیت آغازگران درگیری، خودِ مخالفت با جنگ به مسئلهای اهریمنی تبدیل میشود.
از ایران تا دشمنان فرضی شیطان
این منطق به هاکبی محدود نیست. «پیتر تیل»، میلیاردر سیلیکونولی و از چهرههای بانفوذ در حلقه سیاسی «جیدی ونس»، با تکیه بر مفهوم دجال، فعالان محیطزیست و پژوهشگران ایمنی هوش مصنوعی را در جایگاه نیروهای شیطانی قرار میدهد. در هر دو رویکرد، زبان مذهبی به ابزاری برای مرزبندی میان خودی و دشمن تبدیل میشود؛ مخالفان نه صاحبان دیدگاه متفاوت، بلکه نیروهایی معرفی میشوند که گویا در خدمت شرارت هستند.
شرارت واقعی در ساختار قدرت
اما شرارت را نمیتوان صرفاً در چهره دشمنان سیاسی جستوجو کرد. انباشت بیمهار ثروت، تخریب محیطزیست، گسترش فناوریهای نظارتی و توسعه تسلیحات خودمختار، صورتهای ملموستری از قدرت مخرب را به نمایش میگذارند. شرکت پالانتیر و فناوریهای نظارتی آن نمونهای از پیوند قدرت اقتصادی، امنیتی و نظامی است؛ جایی که تصمیمگیری درباره زندگی انسانها به محاسبات فنی و الگوریتمی نزدیک میشود. در همین حال، میلیاردرهایی که از بحرانهای زیستمحیطی سود بردهاند، برای نجات خود پناهگاههای آخرالزمانی میسازند، در حالی که هزینه این بحرانها بر دوش دیگران باقی میماند.
شیطان بیچهره؛ قدرتی که پاسخگو نیست
تناقض جهان مدرن اینجاست؛ کنار گذاشتن باور به شیطان، الزاماً به معنای پایان شرارت نیست. سیاستمدارانی که مخالفان جنگ علیه ایران را گرفتار نیروی اهریمنی معرفی میکنند، همزمان از پاسخگویی درباره خشونت و پیامدهای تصمیمهای نظامی خود فاصله میگیرند. شیطانسازی از منتقدان، راهی برای جابهجایی جایگاه متهم و قربانی و فرار از مسئولیت است. شرارت مدرن لزوماً چهرهای هیولایی ندارد؛ گاهی در تصمیمهای رسمی، سازوکارهای اقتصادی و الگوریتمهایی پنهان است که بدون خشم و نفرت، اما با محاسبهای سرد، سرنوشت انسانها را تعیین میکنند. مسئله اصلی دیگر پیدا کردن شیطان در صف مخالفان نیست؛ دیدن شرارتی است که در ساختارهای قدرت عادیسازی شده و از پاسخگویی میگریزد.





نظر شما