هر چند این ارتش که قرار است با عنوان گارد ملی شکل گیرد، اما تشکیل چنین ارتشی روند تجزیه عراق به سه بخش شیعه نشین، سنی نشین و کرد نشین را تسریع می بخشد.

معمولاً در همه جای جهان نیروهای مسلح با رویکردی ملی وبا هدف حفاظت از تمامیت ارضی و مقابله با تهدیدات خارجی شکل می گیرند، اما متأسفانه در عراق شرایط به گونه دیگری رقم خورده است. ارتش دوران رژیم سابق عراق عمدتا از سه گروه تشکیل شده که لایه های پایینی آن را شیعیان، لایه های میانه را سنی ها و لایه های بالایی را ژنرالهای تکریتی و موصلی تشکیل می دادند.

به همین دلیل این ارتش به جای اینکه در خدمت اهداف ملی عراق باشد، اهداف بعثی ها و دیکتاتور سابق عراق را تأمین می کرد و ملتهای جهان شاهد بودند که این ارتش با حمله آمریکا به عراق دچار فروپاشی شد.

شرایط ارتش عراق پس از سرنگونی رژیم صدام در سال 2003 میلادی به دلیل وابستگی شدید به این رژیم،بشدت دچار تزلزل شد، بنابراین گروهکهای تروریستی القاعده وداعش به سرعت در عراق نفوذ کردند. اشغال موصل، صلاح الدین والانبار توسط داعش نشان داد که پیکره ارتش عراق بشدت سست وبی پایه است، زیرا ژنرالهای باقی مانده از دوران رژیم سابق هیچ گونه همسویی به دولت مرکزی عراق نداشتند.

تسلیم شدن ژنرالهای ارتش عراق در مقابل گروهک داعش موجب شد تا مراجع شیعه از نیروهای مردمی برای کمک به اهالی سنی عراق وسرکوب گروهک داعش استمداد کنند.

نیروهای مردمی عراق که با عنوان  الحشد الشعبی «بسیج مردمی» تشکیل شد، انصافاً کارایی خود را در برابر گروهک داعش نشان دادند و بخشهایی از مناطق جرف الصخر، بلد، الضلوعیه و بیجی را آزاد کردند، اما اندکی بعد برخی از شیوخ قبایل شمال عراق که چسبندگی سیاسی وفکری با رژیم آل سعود دارند، موضوع تشکیل یک ارتش سنی را با عنوان «گارد ملی» مطرح کردند.

اما از آنجایی که پشت پرده تشکیل چنین ارتشی، اهداف تجزیه طلبانه ای وجود دارد، بنابراین دولت عراق با شکل گیری چنین ارتشی مخالفت کرد.

سران قبایل شمال عراق نیز تهدید کردند که برای تشکیل این ارتش از آمریکا کمک خواهند گرفت ودر این خصوص هیأتی از سران قبایل سنی برای دیدار با مقامهای آمریکا و طرح تشکیل ارتش سنی اعلام آمادگی کردند.

این امر زنگ خطری برای ملت و دولت عراق تلقی می شود، زیرا کشورهایی مانند عربستان تلاش دارند تا میان دو طیف شیعه وسنی در عراق تقابل ایجاد کنند.

در صورت تشکیل این ارتش، تقابل نیروهای این ارتش و نیز ارتش مردمی کاملاً جدی خواهد بود و این امر به تجزیه عراق منجر خواهد شد.