وجود 1300 آبگیر طبیعی آب شیرین که به کول معروفند، مانند اسکندر کول و کول سرریز از دیگر ظرفیت هاي آبی این کشور هستند. وجود یخچال‌هاي طبیعی بزرگ در تاجیکستان موجب شده تا سخاوت آسمان چندان تأثیري بر این منابع نداشته باشد.
بارش سالانه در مناطق این کشور از 100 تا 600 میلی‌متر متفاوت و میانگین آن حدود 315 میلی‌متر در سال است که حدود 100 میلی‌متر از میانگین بارش در ایران
بیشتر است.
جالب اینکه پر آبی یکی از مشکلات و تهدیدهاي تاجیکستان به شمار می‌رود. این کشور کوهستانی زلزله خیز نیز هست و در سه ماه پایانی سال 2015 میلادي به طور متوسط هر 15 روز یک زلزله بالاي پنج ریشتر را تجربه کرده که بزرگ‌ترین آن‌ها با حدود 7 و 6 دهم ریشتر در منطقه مرغاب تاجیکستان ثبت شده است. کمتر از 100 کیلومتري کانون این زمین لرزه آبگیر طبیعی  و عظیم کول سرریز قرار دارد که  هر سال با شروع فصل گرما و آب شدن یخچال‌هاي طبیعی و یا زمین لرزه‌هایی با این شدت. خطر سرریز شدن این آبگیر تهدید جدي است و از آن به عنوان اژدهاي خفته یاد می‌شود. این آبگیر طبیعی که حدود 100 سال پیش بر اثر زلزله و ریزش کوه در مسیر رودخانه ایجاد شده اگر بشکند، مناطق گسترده‌ای از جنوب تاجیکستان و شمال افغانستان را زیر آب می‌برد.
از سویی، کمبود آب شیرین در ایران هم به گونه اي است که بحران کم آبی تا تنش هاي اجتماعی بین مناطق هم پیش رفته است. پیشنهاد انتقال آب کول سرریز تاجیکستان به خراسان سال‌ها پیش مطرح شده و از سوي دوکشور  استقبال شد، اما هیچ گاه براي عملیاتی شدن آن گامی برداشته نشد.
در حالی که طرح واردات آب در برابر نفت میان تاجیکستان و کویت سال گذشته مطرح و نخستین محموله نفتی کویت از پاکستان به این کشور وارد شد.
اکنون با توجه به ارتباطات گسترده ایران و تاجیکستان، تبادل نفت و گاز در مقابل آب شیرین میان دوکشور امکان پذیر نیست؟ وقتی فارغ از مناقشات سیاسی و اقتصادي، ساخت خط لوله گاز صلح از ایران به هند شدنی است، آیا بده بستان و گاز در مقابل آب با خط لوله میان ایران و تاجیکستان مشکل خواهد بود؟
بی‌شک، تلاش براي تحقق این طرح بر تقویت روابط دوکشور پارسی زبان نیز مؤثر است و آن‌ها را از تنش‌هایی که گاه با شیطنت برخی بدخواهان پدید می‌آید، دور می‌کند.