به گزارش سرویس فرهنگی قدس آنلاین، یکی از اصولی مورد تاکید ائمه اطهار (ع) بیان این مهم می باشد که سعادت در گرو عمل است و نياز به خودسازي و تهذيب دارد و می بايد دستورات دين را به گونه ای فرا گرفت که با انسان عجين شود. در انديشه اسلامي، ارزش براي عمل انساني است و افراد و با عمل و كاري كه انجام مي‌دهند سنجيده مي‌شوند و برتري مي ‌يابند و به سعادت مي‌رسند. هيچ گاه عوامل بيروني چون، خانواده و نياكان و روابط اجتماعي در ساختن و شدن انسانها نقشي ندارد. هيچ كس به اين خاطر كه از خانواده ويژه اي است (حتي از خاندان پيامبر و امامان) و يا در گروه خاصي قرار دارد، يا به طبقه برتر اجتماعي پيوند دارد نمي‌تواند دل خوش كند و دست از كار وكوشش بردارد و سرانجام نيك، براي خود انتظار داشته باشد و در اين دنيا نيز خود را برتر از ديگران بداند. چراکه اين شيوه تفكر اسلامي نيست؛ بلكه تنها راه تعالی انساني، عمل وكوشش اوست. پيشوايان راستين ما نيز همواره مردم را با اين اصل آشنا كرده اند و حتي به افراد خانواده خود نيز آموزش داده اند كه به شرافتها و ارزشهاي خانوادگي تكيه نكنند و از پارسايي و نيكوكاري دست برندارند.
امام علي بن موسي الرضا (ع) نيز چنين بود و انسانها را با تقوا و عمل الهي و انساني مي‌سنجيد و ميان سياه و سفيد، فقير و غني و هر گروه و طائفه و با هر اصل و نسبي فرق نمي‌گذاشت و تنها برتري را در تقوا و خداباوري راستين و عمل شايسته مي‌دانست. نقل شده است که مردي به حضرت رضا (ع) عرض کرد: به خدا سوگند، در روي زمين از نظر نياكان و نسب كسي از شما برتر نيست. پس امام رضا (ع) به آن مرد فرمودند: همانا آگاه باش که تقوا به آنان برتري داد و فرمانبرداري خدا، آنان را بدان پايه و مقام رسانيد.
همچنين امام برتري خويش و امامان شيعه را به فرمانبرداري بيشتر آنان از خداوند مي‌داند و عمل خالصانه و تقواي الهي آنان را ملاك والايي و برتري مي‌شمردند: شخصي به آن حضرت عرض كرد: به خدا قسم تو بهترين مردم هستي. امام (ع) به او فرمود: سوگند مخور، بهتر از من كسي است كه براي خدا فرمانبردارتر و از نافرماني او پرهيزگارتر باشد.
همچنين ابراهيم بن عباس صولي گويد: شنيدم علي بن موسي الرضا (ع) مي‌فرمود: سوگند مي‌خورم به قرابتي كه با پيامبر خدا (ص) دارم، اگر كسي گمان كند من بهتر از غلامان سياه خود می باشم، درست نيست، مگر اينكه من عمل شايسته داشته باشم، تا اينكه بهتر از او باشم.
همچنین در آن هنگام كه زيد بن موسي، برادر امام رضا (ع) را دستگيركرده بودند و در مرو به خدمت حضرت آوردند، او گمان برده كه چون از خاندان فاطمه (س) است، هر عملي كه انجام دهد و به هر كاري دست زند، فرقي ندارد و او به پاداش الهي دست خواهد يافت. اما امام با او برخورد كرد و يادآور شد كه پاداش و جزاي الهي و برتري يافتن به كارهاي شايسته و نيك انسانها بستگي دارد، نه خويشاوندي آنان با نياكاني چون خاندان پيامبر (ص). ياسر خادم گويد: هنگامي كه زيد بن موسي را نزد امام آوردند، امام ابوالحسن الرضا (ع) به او فرمود: زيد! گويا فرومايگان كوفه تو را فريب داده اند. كه چون خداوند آتش دوزخ را بر فرزندان فاطمه (س)  حرام كرده است. اينكه شنيده اي خاص حسن و حسين (ع) است و اگر خيال مي‌كني تو كه معصيت خدا را مي‌كني و وارد بهشت مي‌شوي و موسي بن جعفر (ع) كه خدا را فرمانبرداري مي‌كرد نيز داخل بهشت مي‌شود، لازم مي‌آيد كه تو در نزد خدا از موسي بن جعفر (ع) گرامي تر باشي. به خدا سوگند، هيچ كس به ثواب هاي الهي جز به فرمانبرداري از او دست نمي‌يابد و تو گمان مي‌كني با نافرماني او بدان مي‌رسي. زيد گفت: من برادر و فرزند پدر تو هستم. امام رضا (ع) فرمود: مادامي كه اوامر خداوند عزوجل را فرمانبردار باشي، برادرم هستي؛ چنان كه نوح (ع) عرض كرد: «رَبِّ إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي وَإِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَأَنتَ أَحْكَمُ الْحَاكِمِينَ؛ اي پروردگار من، پسرم از خاندان من بود و وعده تو حق است و تو نيرومندترين حكم كنندگان هستي». خداوند بزرگ به او فرمود: « يَا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ  إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ؛ اي نوح، او از خاندان تو نيست، او [را] عملي ناشايست است». بنابراين، نافرماني از خداوند او را از خاندان نوح بيرون راند.

منابع:
1- قرآن کریم، سوره هود: آیه 45-46، سوره حجرات، آیه 13.

2-شیخ صدوق، عيون اخبار الرضا (ع)، ج 2: 236، 234.

3-حكيمي، سيره امام رضا (ع): 46-48.