محسن رضایی در برنامه زنده تلویزیونی «پارک ملت»، ضمن بررسی مسائل اجتماعی ایران به ملاحظات خاصی در اقتصاد ایران اشاره کرد.

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در این گفتگوی زنده تلویزیونی که تقریبا در چهار حوزه مسائل شخصی، مباحث اقتصادی، فرهنگ عمومی و رفتار متقابل مردم و حاکمان و مسائل منطقه ای و بین المللی به سوالات مجری پاسخ داد، در بخش دوم صحبت های خود، مشکل اصلی اقتصاد ایران را عدم رویکرد به سمت تولید و اشتغال مولد خواند.

محسن رضایی «فرهنگ عمومی کشور» و «اقتصاد شکل گرفته در بستر استعمار» ایران را عامل عدم گرایش عمومی به تولید و اشتغال خوانده و سیاست های دولت ها را در این پدیده مزید بر علت خواند.

تنها کمتر از یک سوم ایرانی ها کار می کنند

وی در ابتدای مباحث اقتصادی خود با ارائه آماری از ترکیب شغلی جمعیت هفتاد و پنج میلیونی ایران، تنها حدود 24 میلیون نفر را شاغل دانست به این ترتیب که: از 75 میلیون ایرانی حدودا 15 میلیون بالای 60 سال و زیر 10 سال اند که اصولا اشتغال طبق استانداردهای جهانی برای آنان تعریف نمی شود. از 60 میلیون باقی مانده 24 میلیون مشغول تحصیل یا فراگیری مهارت شغلی و در امور حاشیه ای اشتغال حضور دارند که در نوع خود و در مقایسه با سایر کشورها رقم بالایی است. همچنین از 36 میلیون باقی مانده 7 میلیون بیکاری اختیاری دارند یعنی به دلایل خاص مانند دارا بودن ثروت یا تامین از محلی خاص داوطلبانه از شاغل بودن انصراف می دهند و از 29 میلیون باقی مانده 3 میلیون طبق آمار رسمی بیکار هستند و این شامل بیکاری غیر ارادی یا غیر اختیاری است یعنی کسانی که در جستجوی کار هم هستند ولی به هر دلیل بیکار مانده اند.

رضایی ادامه داد: از 26 میلیون باقیمانده 9% آن یعنی حدود 2 میلیون آن اشتغال ناقص دارند که به معنی کمتر از 40 ساعت کار در هفته است و تا 10 ساعت کار در هفته را نیز شامل می شود و با حذف این رقم آخر (شاغلین ناقص) در ایران 24 میلیون نفر ـ حدود 30 درصد ـ به صورت تمام وقت یعنی روزانه حداقل 8 ساعت مشغول کارند که برای جمعیت 75 میلیونی رقم پایینی محسوب می گردد، چه، در کشورهای با نرخ رشد اقتصادی متناسب، این رقم بالای 40 درصد است.

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: این آمار خود می تواند نشان دهنده یکی از دلایل مهم عقب ماندگی اقتصادی در کشور باشد به گونه ای که در خانوار ایرانی معمولا بار زندگی روی دوش یک نفر است در حالی که در دنیا از هر مجموعه 4 یا 5 نفره دو تا سه نفر و حتی بیشتر کار می کنند در برخی از کشورها در خانواده سه نفره دو نفر شاغلند و این در کنار درآمد بالا (دستمزد مناسب) رفاه خانواده را تامین می کند.

رضایی گفت: مساله بعدی در کنار اشتغال، درآمد پایین است و از نظر من در شرایط امروز ایران نباید دستمزد زیر یک میلیون تومان باشد در حالی که می بینیم دستمزدهای خیلی پایین تر امروز در جامعه رواج دارد. در واقع اگر دستمزدها بالای یک میلیون باشد و در هر خانواده بیش از یک نفر کار کند ما به سطح متفاوتی از وضعیت اقتصادی خانوار و جامعه می رسیم و شرایط به کلی متحول می شود اما این در سایه تحول در تولید و نگاه ما به مساله اشتغال محقق می شود.

رضایی ادامه داد: در صورتی که فراگیری اشتغال و ایجاد این تعداد بالای فرصت شغلی در کشور صورت بگیرد و خانواده ها درگیر کار و تولید شوند؛ بخش اعظمی از مفاسد اقتصادی ناشی از فقر و بیکاری مانند اعتیاد، فحشا و .. خود به خود از میان خواهد رفت. این در حالی است که رویکرد تن پروری به اقتصاد و نگاه یارانه ای می تواند روحیه خمودی را در کشور سبب شده و عکس موارد فوق را رقم زند.

دبیر مجمع تشخیص در بیان تفاوت این دو دیدگاه به دو مثال اشاره کرد که در مدل اول با اعطای وام اشتغال به مدد جوی یک خیریه به جای پول نقدی که طلب می کرد؛ وی دارای شغل و پس از سه سال به یک فرد مولد اقتصادی بی نیاز از خدمات خیریه تبدیل شده بود و همچنین در مدل دوم مثال کارخانه داری که عنوان می کند کارگرانش پس از اخذ یارانه های نقدی به طور محسوسی کمتر از گذشته اضافه کاری می کنند و این مستقیما روی تولید در آن بنگاه اثر منفی گذاشته است.

رضایی افزود: طبیعتا ما باید از نگاه اول به سمت نگاه دوم سوق پیدا کنیم و سیاست گذاری های اقتصادی کشور نیز باید به این سمت حرکت کند و از اقتصاد یارنه محور به سمت اقتصاد تولیدی پیش برویم.

رضایی نگاه عمومی در کشور به مساله اشتغال را نادرست خواند و منتظر اقدام دولت ماندن را واکنشی نادرست به مساله بیکاری دانست در عین اینکه دولت نیز نباید تحقق امر تولید و اشتغال را فراموش کند و بر عهده جامعه بگذارد.

وی گفت: اخذ مدرک دکتری از یک دانشگاه اقدامی در راستای یافتن شغل نیست و متاسفانه این تصور غلط در کشور رایج است در حالی که فرد برای یافتن شغل باید مهارت خود را ارتقا دهد.

وی تاکید کرد: این باور وجود دارد که از همین 3 میلیون نفر آمار رسمی اشتغال کشور در صورتی که نسبت به افزایش مهارت های شغلی و مولد خود اقدام نمایند؛ قطعا تا یک میلیون نفر آنان در همین شرایط کنونی قابل جذب و شاغل شدن هستند.

به نوشته تابناک،رضایی اشاره کرد: به دلیل گذراندن بیش از سیصد سال دوره استعماری در ایران، اقتصاد کشور خوی استعمارزدگی گرفته و از این روست که نگرش فعال و اشتغالزا در بدنه جامعه رایج نیست تا جایی که ما غالبا در برنامه ریزی های خرد برای کارهای کوچکی چون تفریحات درون خانواده نیز با مشکلاتی مواجه هستیم.

نقش دولت در عبور از اقتصاد یارانه ای به مولد و کمک جریانات مخالف

دبیر مجمع تشخیص مصلحت در ادامه تاکید کرد: البته نباید از نقش دولت غافل شد و این دولت است که باید زمینه را برای عبور از اقتصاد یارانه ای به اقتصاد مولد و اشتغال محور فراهم نماید.

رضایی افزود: البته دولت قرار بود از اردیبهشت ماه فاز دوم هدفمندی یارانه ها را با جهت گیری به سمت تولید را با پرداخت یارانه تولید و بسته های حمایتی و... آغاز کند که این مهم به دلیل مواجه شدن با مسائل خاصی مانند تحریم ها و... عقب افتاد؛ اما دولت هرچند با تاخیر سه ماهه ولی طبق اطلاعاتی که بنده دارم به طور جدی و با برنامه برای تولید و اشتغال در نیمه دوم سال وارد این گود خواهد شد، لذا باید به دولت کمک کرد و بنده شخصا هرچند از منتقدان آقای احمدی ن‍ژاد هستم اما هرگونه کمکی را که بتوانم در این زمینه دریغ نخواهم کرد کما اینکه همواره ایده های خود را در اختیار دولت قرار داده ام و آنها را برای استفاده یا تبلیغات بعدی خود نگه نداشته ام، چرا که این کار را خیانت به مردم و کشور می دانم.

رضایی ادامه داد: خوب است این مساله در ایران باب شود که مخالفین سیاست های دولت ها با هر اندیشه ای ضمن حفظ مخالفت ها و اعتراضات قانونی خود ایده ها و کمک های فکری خود را در اختیار دولت ها قرار دهند زیرا هر پیشرفتی در کشور افتخاری برای همه ایرانیان خواهد بود و هر ضعف و عقب ماندگی دولت ها دودش در چشم همه ایرانی ها خواهد رفت و لذا حتی یک روز را هم نباید از دست داد.

مبارزه اقتصادی وجود دارد

رضایی در ادامه سخنان خود گفت: نگرش مولد و تولید محور به اقتصاد، بخشی از جهاد اقتصادی است و امروز شرایط جهاد به معنی مبارزه اقتصادی برای ما وجود دارد. زیرا همین مساله تحریم ها خود یک جنگ اقتصادی است. امروز تجار ما نمی توانند بیش از 10 هزار دلار با بانک های خارجی مبادله کنند و برخلاف همه قوانین بین المللی در حالی که تمام دنیا سرگرم مبادله های کلان اقتصادی اند می خواهند ما را از هر گونه مبادله اقتصادی با خارج منع کنند. طبعا این شرایط مبارزه اقتصادی است و جهاد اقتصادی در غلبه بر این شرایط موضوعیت دارد.

دبیر مجمع تشخیص تاکید کرد: حتی با در نظر نگرفتن شرایط خاصی همچون تحریم ها باز هم مساله جهاد اقتصادی را می توان در بطن زندگی دید. به عنوان مثال چه کار باید کرد تا بتوانیم در خانه خود با کالاهای چینی رقابت کنیم؟ و این رقابت مگر یک نوع مبارزه اقتصادی نیست؟ جهاد اقتصادی هم همین را می گوید که ملت ایران یک ملت بزرگ است پس شایسته رسیدن به قله هاست و در این راستا ارزش دارد که بیش از انگیزه شخصی و سود فردی ـ انگیزه ملی ـ کار کنیم.

محسن رضایی در تبیین اندیشه جهاد اقتصادی گفت: در حقیقت جهاد اقتصادی به دنبال سه عامل انگیزه روحیه و اخلاق در اقتصاد است: در بعد انگیزه این که ما به انگیزه مالکیت و سود شخصی خود اکتفا نکنیم و با انگیزه رشد و پیشرفت هرچه بیشتر اقتصادی فعالیت نماییم، در بعد روحیه اینکه ما از روحیه خمودگی و انفعال و بی توجهی به پیرامون خارج شویم و البته در بعد مهم اخلاق اینکه ما در محیط کار و فضای فعالیت اقتصادی به جای گرایش چالشی و ایراد تراشی به اخلاق همکاری، مشارکت و ایثار روی آوریم. با چنین رویکردی در اقتصاد است که ما هم به رفاه و استانداردهای بالا در زندگی خود می رسیم و هم در سطح بین المللی شاهد ارتقای جایگاه کشورمان خواهیم بود.

تحول و انقلاب اقتصادی لازمه جهاد اقتصادی

دبیر مجمع تشخیص مصلحت همچنین در مقایسه با تحقق انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی با الگوهایی منحصر به فرد و خارج از ساخت های رایج سایر انقلاب های جهان و مدل های نبرد نظامی در سایر کشورها (چریکی یا کلاسیک)، رمز موفقیت در دو مساله انقلاب و دفاع مقدس را در خلق مدل انقلابی خاص ایران دانست و افزود: همین مساله باید در انقلابی اقتصادی هم به دست مردم محقق شود.

وی در پاسخ به سوالی که اگر تحریم ها عامل مشکل هستند چرا با دیپلماسی آنها را رفع نکنیم گفت: ما در دو دولت گذشته این مسیر را در پیش گرفتیم و از پرداختن به بحث آزادی های مدنی در داخل تا گفتگوی تمدن ها در عرصه بین الملل و حتی تا تعلیق داوطلبانه تاسیسات هسته ای همکاری کردیم. اما نتیجه این شد که در سخنرانی رسمی بوش رییس جمهور آمریکا، ما در محور شرارت اعلام شدیم! زیرا آنها میزان همکاری و دیپلماسی ما را نمی نگرند و می گویند از مسیری که آمده اید برگردید و دوباره کارگزار و نوکر ما در منطقه شوید تا با هم کنار بیاییم، که خوب معلوم است که چنین نخواهیم کرد.

محسن رضایی تاکید کرد: پس با توجه به آنچه گفتیم تنها راه رفع تحریم ها، رسیدن به رشد بالای اقتصادی در کشور است و با عبور از رقم نرخ رشد 5% و رسیدن به ارقامی چون 7% و بیش از آن غربی ها قطعا خود تحریم ها را به صورت یک جانبه لغو خواهند کرد؛ زیرا خواهند دید که ادامه آن وضع به شکل گیری مناسبات نوینی در شمال خلیج فارس و خاورمیانه موضوعاتی چون اقتصاد نفت و انرژی و ... منجر خواهد شد که در راستای منافع آنها نیست.