انعطاف پذیری مغز کودکان دو زبانه بیشتر از کودکان تک زبانه است.

پژوهشگران در مطالعات خود برای گروهی از کودکان فرانسوی یادگیری مختصر زبان انگلیسی را تجویز کردند. نتایج این تحقیقات نشان داد کودکان بالای 20 ماه می توانند به همان روشی که فرانسوی حرف می زدند به انگلیسی نیز مسلط شوند.
یافته های مطالعات دیگری که در سال 2009 توسط گروهی از دانشمندان «عصب- زبانشناسی» مدرسه عالی بین المللی مطالعات پیشرفته در تریسته ایتالیا به سرپرستی «ژاک ملر» انجام شد نشان داد مغز کودکان دو زبانه فعال تر از کودکان عادی بوده و در نتیجه پدیده دوزبانه بودن یک امتیاز شناختی برای این کودکان محسوب می شود.
محققان بر این باورند بزرگ شدن در یک خانواده دو زبانه موجب می شود نه تنها فرایندهای بنیادی کلامی در کودک افزایش یابد بلکه دقت کودک نسبت به مسائل مختلف نیز افزایش یابد.
در واقع پیش از حرف زدن، کودک دو زبانه از لحظه تولد برای تشخیص و تمایز زبان مادری از زبان پدری خود آماده می شود. بنابراین نسبت به کودکان تک زبانه، سازگاریها و انعطاف پذیری زبانی بیشتری دارد اما این بدان معنی نیست که بچه های دو زبانه باهوشترند بلکه مغز آنها کارآزموده تر از مغز همتایان تک زبانه است.
انعطاف پذیری مغز آدمی در برابر محرک های گوناگون بسیار زیاد است. از 7 تا 12 ماهگی مغز توسعه شناختی خود را آغاز می کند و کودک دو زبانه از همان ابتدا یاد می گیرد مسائل پیچیده تری را حل کند و ساختارهای زبانی مختلفی را تشخیص دهد.
ژوبین ابوطالبی، عصب زبانشناس و نورولوژیست ایرانی دپارتمان علوم اعصاب ادراکی دانشگاه «زندگی- سلامت سن رافائله» میلان، یکی از دانشمندانی است که از دیرباز سرگرم مطالعه و تحقیق روی ساختار مغزی و نورونی افراد دوزبانه بوده است.
او درباره توانایی مغزی افراد دو زبانه در بزرگسالی برای یادگیری زبان سوم و چهارم معتقد است، اگر بزرگسالان از کودکی زبان دوم را یاد گرفته باشند، توانایی یادگیری زبانهای سوم و چهارم در آنان افزایش می یابد. در حقیقت این افراد برای یادگیری زبان سوم با دشواری های کمتری رو به رو هستند. کودکی که پیش از دوران بلوغ، دو زبان را یاد می گیرد همیشه راحت تر می تواند یک زبان دیگر را هم بیاموزد. در حقیقت مغز کودکان بسیار انعطاف پذیر است.
اکنون گروهی از دانشمندان مؤسسه یادگیری و علوم مغز دانشگاه واشنگتن در بررسی های جدیدی با تأکید بر اینکه کودکان توانایی ویژه در یادگیری زبان دوم دارند اما این توانایی از سن کمتر از یکسالگی آغاز می شود بار دیگر نشان دادند انعطاف پذیری مغز کودکان دو زبانه بسیار بالاتر از انعطاف پذیری مغز کودکان تک زبانه است.
به گفته سرپرست این گروه پژوهشی، مغز افراد دو زبانه بسیار شگفت انگیز است. کودک دوزبانه یاد می گیرد اجسام و حوادث دنیا دو اسم دارند و می تواند به روشی انعطاف پذیر میان این دو برچسب در حرکت باشد که این برای مغز یک تمرین مناسب به شمار می آید.
بررسی های پیشین این گروه نشان می داد کودکان تک زبانه بین 8 تا 10 ماهگی بیشترین توانایی را در تشخیص و تمایز آواهای زبان مادری خود به دست می آورند درحالی که در این سن، توانایی تمایز آواهای زبان خارجی در این کودکان تک زبانه کاهش می یابد.
مثلاً در این دوره سنی، کودکان انگلیسی زبان بیشترین توانایی را در باز شناختن دو آوای « r » و « l » از یکدیگر به دست می آورند. درحالی که کودکان ژاپنی که می خواهند زبان انگلیسی بیاموزند این توانایی را از دست می دهند زیرا در زبان ژاپنی این آواها تمایز معنایی ندارند.
ژوبین ابوطالبی در این باره تأکید می کند: این حقیقت دارد که کودکان تا سن سه سالگی بدون هیچ مشکلی می توانند هر دو زبان را به صورت کامل یاد بگیرند و بی هیچ مشکلی از یک زبان به زبان دوم جابجا شوند و به یک اندازه از هر دو استفاده کنند. کودکان یکساله درصورتی که دو زبانه باشند در بعضی از عملکردهای شناختی در سطحی بالاتر از کودکان تک زبانه همسن خود قرار دارند.