برادران قاسم خانی بویژه «پیمان» با نویسندگی آثار سینمایی شاخصی چون «سن پطرزبورگ» و «ورود آقایان ممنوع» اعتبار و خوشنامی را در بین مردم برای خودشان کسب کردند تا اقبال از مجموعه طنز «ساختمان پزشکان» تهیه کننده را مجاب کند که روی سری دوم آن هم سرمایه گذاری کند.
مجموعه طنز «دزد و پلیس» هم اگرچه از بازیگران اصلی «ساختمان پزشکان» برای مهره های اصلی‏اش استفاده کرده اما موفقیت هر یک از این بازیگران در نقش های نسبتا مشابه مجموعه موفق قبلی و خاطره خوشی که بینندگان از ایفای نقش آنان در آن مجموعه داشتند موجب شد که همزاد پنداری بیینده با شخصیت «ناصر»، «داوود» ، «فریبا» و ... در این مجموعه بیشتر شود. البته باید گفت که نوع بازی و نقش «شقایق دهقان» کاملا متفاوت از خانوم شیرزاد مجموعه ساختمان پزشکان است یا حتی «ناصر» به عنوان یک نفوذی پلیس در نقشی متفاوت‏تر از دکتر «نیما افشار» ظاهر شده است. طنازی‏های «هومن برق نورد» هم در این مجموعه چشمگیرتر از «ناصر» در ساختمان پزشکان است. اگرچه برخی معتقدند که ایفای نقش بازیگران در این مجموعه شبیه به ساختمان پزشکان شده است و بازی متفاوتی را از آنان شاهد نیستیم اما با یادآوری این نکته که هر یک از شخصیت های این فیلم، متفاوت از شخصیت های ساختمان پزشکان ساخته و پرداخته شده اند باید گفت فتوژنیک برخی بازیگران هم برای نقش های خاصی تعریف شده تا در ذهن مخاطب بمانند. وقتی یک بازیگر چهره و ظرفیت طنازی دارد چه اجباری است که در نقش های جدی ظاهر شود. وقتی بازیگری کاریزمای طنز دارد، چرا از این قدرتش در زمینه ایفای نقش های طنز استفاده نکند.
* ضرورت ذکاوت در طرح روایت
ساخت فضای طنز بجای لودگی را شاید بتوان یکی از امتیازات این سریال برشمرد. ساخت فضای طنز، یکی از نقاط قوت یک اثر مکتوب نمایشی به شمار می رود. اگرچه گاهی زیرکی کارگردان برای پررنگ تر کردن بار طنز کار بوسیله هنرنمایی بازیگران هم می تواند به خنده دار شدن فضا کمک کند اما تا یک پشتوانه قوی نوشتاری برای ساختن فضای طنز وجود نداشته باشد، به زور ادااطوارهای بازیگر نمی توان مخاطب را خنداند، این شرایط بیشتر موجب عصبانیت بیننده از تماشای یک طنز کوچه بازاری می شود. غیرقابل پیش بینی بودن روایت اصلی قصه و خرده روایت‏ها، یکی دیگر از امتیازات این سریال طنز است. اینکه در اواسط ماجرا، نفوذی بودن امیر لو می رود ببیننده را غافلگیر می کند. اینکه ته ماجرای دلدادگی ناصر و فریبا چه می شود پیگیری ماجرا را برای ببینده توجیه پذیر می کند. اینکه «مهندس» و «دکتر» چطور و با چه ترفندی به دام پلیس می افتند، ببینده را مجاب می کند که تا آخرین قسمت، سریال را تماشا کند اما آنچه اهمیت دارد اینکه ذکاوت نویسنده در جمع کردن ماجرای اصلی و خرده روایت ها، بایستی بیننده را به وجد آورد و این مهم ترین عامل در توفیق یک مجموعه تلویزیونی طنز به شمار می رود و بیشتر موفقیت بزرگی برای نام آن نویسنده که مجموعه های بعدی به اعتبار آن نام و نشان، ضمانت اقبال پیدا کند.
* هراس از «ساده انگاری در گره گشایی»
با وجود تعلیق و گره افکنی خوبی که در این سریال وجود داشت اما باید یک نکته را یادآور شد اینکه گره های ماجرا با منطق باز شود. یکی از مشکلات جدی که در بسیاری از فیلم نامه های ما دیده می شود این است که نویسنده، گره دندان گیری را در ماجرا می اندازد اما چون نمی داند چطور آن را باز کند، ته داستان را به شکلی غیرحرفه ای قیچی می زند. در این سریال هم با پرده برداری از اینکه «ناصر» یک نفوذی پلیس است، طرف ماجرا که باند بزرگی از قاچیان هستند گاه ساده و ابلهانه رفتار می کنند. اعتماد «مهندس» به «ناصر» ساده لوحانه به نظر می رسد. اینکه رفتار ناصر شکی را در مهندس ایجاد نمی کند که او می تواند یک نفوذی باشد یا حتی قرار با مشتری دو میلیارد تومانی هم با حساسیت های خاصی که باندهای توزیع مواد برای لو نرفتنشان دارند، در کار دیده نشده است. تعقیب ها و زیرنظر گرفتن ها از مهره ای که بناست اعتماد کله گنده ها این باندها را جلب کند تا کنون در کار دیده نشده است که امید می رود این نکته در قسمت های بعدی مورد توجه قرار گرفته باشد. چرا که بازی پایاپای برای مخاطب جذابیت دارد تا ته قصه از همان آغاز داستان، لو رفته نباشد. البته این «ساده انگاری در گره گشایی» در بسیاری از سریال های تلویزیونی دیده می شود و باید برای آن فکری کرد نه اینکه به بهانه ژانر طنز یک مجموعه تلویزیونی، شانه از آن خالی کرد. به یاد دارم نویسنده مجموعه «خداحافظ بچه» در پاسخ به این نقد که مواجهه لیلا در امامزاده با یک بچه رها شده، دور از منطق بوده است، گفته بود که خب این هم از طنازی های کار من است!
اگرچه «دزد و پلیس» شروع موفقی داشت و با گره افکنی خوبی هم پیش رفته اما هراس آن می رود که کار در «گره گشایی» با مشکلاتی مواجه شود که روال منطقی مجموعه را زیر سوال ببرد. باید دید که این بار هم برادران قاسم خانی، اعتبار نامشان را با یک فیلم نامه خوب و محکم در بین مخاطبان نگه می دارند.
مجموعه تلویزیونی «دزد و پلیس» به تهیه‌کنندگی محسن چگینی و کارگردانی سعید آقاخانی، با نویسندگی محراب قاسم خانی و مشاور فیلم نامه، پیمان قاسم خانی این شب ها روی آنتن شبکه سه می رود.