شیخ محمود فیاض، فرزند حضرت آیت الله فیاض در گفت و گو با شفقنا ، نقش مرجعیت در جهان تشیع را از زمان غیبت کبری تا امروز، حفظ تشیع و مذهب شیعه از انحراف می داند و می افزاید: تمام مراجعی که تا به امروز در این زمینه فعال بوده اند و هستند، تنها یک هدف را دنبال می کنند و آن، حفظ تشیع و مذهب شیعه در مقابل هجمه های دشمنان علیه اهل بیت (ع) است.

او ادامه می دهد: در این راه، علمای شیعه از زمان شیخ طوسی تا به امروز، مجاهدت ها و شهدای بسیاری را نیز تقدیم کرده اند و همچنین ضمن تحمل محرومیت های بسیار از جمله پرهیز از لذایذ دنیوی، موفق شده اند با صرف کمترین هزینه، مذهب شیعه را از انحراف حفظ کنند.

فیاض در ارزیابی از منزلت کنونی و روند حرکتی مراجع در عصر کنونی به نسبت گذشته اظهار می کند: متاسفانه اخیرا دشمنان مکتب تشیع، متوجه جایگاه رفیع مرجعیت نزد شیعیان شده اند. از این رو در صدد راه اندازی جریانی برآمده اند تا شاید بتوانند اساس مرجعیت را یا تضعیف کنند یا از بین ببرند که خوشبختانه تا امروز نتوانسته اند، موفق باشند؛ هر چند که فعالیت های بسیاری هم در این زمینه انجام داده اند.

او، ادعای مرجعیت از سوی افراد متعدد در جای جای دنیا را، یکی از فعالیت های دشمنان علیه مرجعیت و جایگاه ایشان می داند و می افزاید: به طور حتم در پس پرده این ماجرا، جریاناتی برای ضربه زدن به تشیع وجود دارد که این موضوع، هوشیاری شیعیان را می طلبد تا به شکل مطلوبی بتوانند، فتنه یاد شده را دفع کنند.

فیاض با اشاره به این که در طول تاریخ تشیع و بعد از غیبت کبری ما مرجعی نداریم که ادعای مرجعیت کند، می افزاید: این مهم بدین خاطر بوده است که همواره فضلای حوزه و مردم بوده اند که به دنبال مرجع و مرجعیت رفته اند و از آن ها خواسته اند که متصدی شوند. چون مرجعیت همواره از تصدی گری از آن رو که مسوولیت بسیار سنگین و خطرناکی شمرده می شود، به دور بوده است. البته اشخاصی هم که متصدی شده اند، تنها خدا را در نظر گرفته اند و هیچ گاه این لذایذ دنیا آن ها را فریب نداده است.

او در پاسخ به این پرسش که تعدد مرجعیت همواره در مذهب شیعه وجود داشته است، حال تفاوت آن با گذشته در چیست که نگرانی خاطر شما را فراهم آورده است؟ می گوید: در گذشته تعدد مرجعیت وجود داشته، نمونه آن که در زمان آیت الله حکیم، آیات عظام دیگری چون آیت الله خویی، آیت الله شاهرودی، آیت الله زنجانی و... حضور داشته اند و هر کدام نیز دارای مقلدان دینی بوده اند اما این سبب نمی شد که در مقابل یکدیگر جبهه بگیرند. به عنوان نمونه آیت الله خویی به مرحوم آیت الله حکیم از بابت این که ایشان مرجع اعلی هستند و تایید ایشان هم واجب است، ایمان داشتند. از این رو مرحوم آقای خویی مرتب به ایشان سر می زدند و توقع پس دادن آن بازدید را هم از ایشان نداشتند. چرا که تقویت آیت الله حکیم، تقویت تشیع بود، اما متاسفانه امروزه، موازین به هم خورده است تا آنجا که عده ای، ادعای مرجعیت کرده و مفهوم مرجعیت را نزد مردم خراب کرده اند.

فیاض در ادامه به بیان موازین و فاکتورهای مرجعیت می پردازد و در این باره تاکید می کند: یک مرجع باید مطیع خداوند باشد، بر خلاف هوای نفسش حرکت کند، تمامی فاکتورهای علمی را بداند و همچنین دست کم باید 30 سال در حوزه تحصیل کرده و دروس فقهی را ملکه ذهن خود کرده باشد. نه این که 20- 10 سال دروس خارج از فقه بخواند و بعد از آن بیاید ادعای مرجعیت کند و این اصلا درست نیست و به مرجعیت ضربه وارد می کند. مردم باید هوشیار باشند و مانع از حضور و بروز افرادی که سر خود ادعای مرجعیت می کنند، شوند.

او با تاکید بر این که مرجعیت راستین، هیچ گاه نمی آید بگوید که من مرجع هستم، ادامه می دهد: هیچ مرجع راستینی ادعای مرجعیت نمی کند، بلکه مردم خودشان او را به عنوان مرجع انتخاب می کنند. البته مراد از مردم هم، مردم عوام نیستند، بلکه فضلای حوزه علمیه نجف و قم مد نظر هستند که تشخیص می دهند، فلان شخص اهلیت و فاکتورهای مرجعیت را داراست یا خیر که خب، مسوولیت سنگینی را هم عهده دارند.

فیاض در ادامه اشاره کوتاهی هم به زندگی مراجع دارد و می گوید: شما ببینید، مراجع چه در قم و چه در نجف چه زندگی های ساده و بی آلایشی دارند، آن هم در حالی که در هر جای دنیا با توجه به موقعیتشان می توانند بهترین زندگی را دارا باشند اما این سادگی به خاطر حفظ حوزه است که منجر به حفظ مذهب تشیع می شود. در واقع، حفظ حوزه، حفظ تشیع را بیمه می کند.

او درمورد این موضوع که اخیرا باب شده وقتی مرجعی فوت می کند، اموال ایشان منتقل نمی شود و حتی موضوع زندانی مرجعیت وراثتی مطرح می شود، این چنین توضیح می دهد: اصلا در شیعه، مرجع و مرجعیت وراثتی نیست. مرجع که فوت می کند، مهرش هم باید شکسته شود و اموالی هم که دارد باید با اجازه مرجع وقت و زنده در موارد مقرر شده مورد استفاده قرار گیرد نه این که صرف دفتر آن مرحوم شده یا برای وارثان آن مرجع هزینه شود.

فیاض دراین باره ادامه می دهد: در شرع اصلا چنین چیزی نداریم. بسیاری از مراجع بودند که اتفاقا آقازاده های عالم و فاضلی هم داشتند اما هیچ گاه ادعای مرجعیت نکردند. نمونه بارز آن هم فرزند آیت الله حکیم است که بعد از فوت ایشان بسیاری از مردم خواستار مرجعیت فرزندشان شدند، اما آقا زاده آیت الله حکیم، نپذیرفتند و گفتند با وجود مراجعی چون آیت الله خویی و آیت الله شاهرودی به هیچ عنوان این مهم را نمی پذیرم و اتفاقا تا آخر هم قبول نکردند. افتخار مرجعیت به این است که در خانه اش را برای مرجعیت بزنند و او قبول نکند، از آن رو که دین دار است و دین داری و ایمان هم از این جا معلوم می شود. این ها واقعا استوانه های علم و تقوا هستند.

او در پاسخ به این پرسش که شما به عنوان فرزند آیت الله فیاض مهمترین دغدغه ایشان را نسبت به شیعیان در چه زمینه ای می دانید، اظهار می کند: مهمترین دغدغه تشیع یکی همین ادعای مرجعیت از سوی برخی افراد کم سواد است و دیگر، تندروی هایی است که میان برخی از روحانیون به عنوان دفاع از حریم ولایت وجود دارد. به ویژه امروزه که شبکه های ماهواره ای متعددی در راستای تعرض به علمای اهل سنت شکل گرفته است و این به هیچ عنوان کار درستی نیست و سبب ضربه به تشیع هم می شود. شیعه باید به روایات ائمه (ع) گوش بسپارد و عمل کند و ارادت به ائمه، نباید تنها ورد زبان باشد چرا که عمل به آموزه های دینی مهمتر از هر چیز دیگری است.

فیاض درباره برگزاری ایام ماه محرم، با بزرگ و مقدس خواندن ماه محرم برای شیعیان، به برگزاری هر چه با شکوه تر و متین تر مجالس مختص این ماه اشاره و تاکید می کند: در برگزاری چنین مجالسی باید از ورود به اختلافات و مسایلی که هیچ گونه پایه و اساسی ندارد، پرهیز کرد و باید کاری کرد تا مردم از این دست مجالس، بیشتر سود ببرند.

او در پایان با تاکید بر این که، تبیین احکام و اخلاقیات اسلام و همچنین اهداف قیام امام حسین (ع) کار بسیار مهمی است که باید در ماه محرم انجام گیرد، می افزاید: البته گریه و شیون هم به جای خود لازم است. از این رو بیان احکام و برگزاری برنامه هایی چون زنجیر زنی باید در کنار هم قرار گیرند.