سازوکار اعتراض در جامعه ایران دقیقاً چگونه تعریف شده است؟ این پرسش زمانی اهمیت دوچندان مییابد که تجربههای سالهای اخیر نشان داده چگونه برخی اعتراضها بهسرعت از مسیر مطالبات اجتماعی خارج شده و به صحنه تاختوتاز عوامل سوءاستفادهگر، تخریب اموال عمومی و بیتالمال، حمله با سلاح سرد و گرم به مردم و حافظان امنیت و حتی ارسال پیامهای آشکار از کف خیابان به دشمنان ملت ایران، از آمریکا و رژیم صهیونیستی تا شبکههای وابسته به موساد و سیا، بدل شده است.
در چنین فضایی، مسئله اصلی نه نفی اصل اعتراض، بلکه پاسخ به این مطالبه جدی است که چگونه میتوان اعتراض کرد، مطالبه داشت و صدای خود را به گوش مسئولان رساند، بیآنکه ناخواسته در زمین اغتشاش، ناامنی و سناریوهای طراحی شده دشمن بازی کرد؟
عباس سلیمی نمین، مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران در گفتوگو با روزنامه قدس با اشاره به همین مسئله تأکید میکند: اعتراض و انتقاد نسبت به سیاستها امری طبیعی و قابل پذیرش است، اما همزمان باید دقت کرد که جامعه در شرایط عادی به سر نمیبرد.
به گفته وی، امروز کشور در وضعیتی ویژه قرار دارد که ایجاب میکند هر کنش اجتماعی به ویژه کنشهای خیابانی، با رصد دقیق شرایط و شناخت میدان بازی دشمن همراه باشد.
او تصریح میکند: ما حتی در مقاطعی باید مراقب باشیم که به هیچ وجه در زمین بدخواهان ایران عزیز نیفتیم. به بیان دیگر، مسئله فقط اصل اعتراض نیست، بلکه زمان، بستر و نحوه بروز آن اهمیت اساسی دارد.
این کارشناس ارشد مسائل سیاسی با اشاره به نقش گروههای تجزیهطلب میگوید: اگر این گروهها فراخوانی برای تجمع بدهند، نباید بهگونهای رفتار شود که این تلقی شکل بگیرد که اعتراضات در چارچوب فراخوان یا اهداف آنها صورت گرفته است.
حضور خیابانی با دستکاری رسانهای، ابزاری برای دشمن
مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران با تأکید بر توان بالای تبلیغاتی جریانهای معارض و تجزیهطلب خاطرنشان میکند: این جریانها دارای امکانات رسانهای گستردهای هستند که میتوانند از هر رخداد اجتماعی به نفع خود بهرهبرداری کنند، حتی یک حضور محدود خیابانی میتواند با دستکاریهای رسانهای بسیار مختصر، بهصورت یک حرکت گسترده و فراگیر منعکس شود؛ بازنماییای که لزوماً با واقعیت میدانی همخوانی ندارد، اما در خدمت اهداف دشمن قرار میگیرد.
سلیمی نمین در همین چارچوب هشدار میدهد، امروز حتی استفاده از حقوق اساسی نیز نیازمند هوشمندی مضاعف است. او در این زمینه معتقد است: آنچه در شرایط عادی ممکن است مباح و کمهزینه تلقی شود، در شرایط ویژه و پیچیده سیاسی میتواند پیامدهای ناخواسته و حتی خطرناک به همراه داشته باشد. رصد شرایط و شناخت لایههای پنهان تحولات سیاسی یکی از ضرورتهای دوران پیچیدگیهای سیاسی است و هر فردی که دل در گرو تعالی و استقلال کشور دارد، باید این دقت را سرلوحه رفتار خود قرار دهد.
در ادامه این گفتوگو، وی به بیانات رهبر معظم انقلاب اشاره میکند؛ جایی که معظمله بر شنیدن صدای معترضان تأکید کردهاند، اما همزمان نسبت به اغتشاشگران و افشاگرنماها هشدار دادهاند. این موضوع در حالی مطرح میشود که در ماههای اخیر، شاهد حمایت علنی آمریکا و رژیم صهیونیستی از برخی جریانهای موسوم به «افشاگر» بودهایم؛ حمایتهایی که با واقعیت رفتار این رژیمها در قبال ملت ایران تناقض آشکار دارد.
سلیمینمین با یادآوری حملات مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، میافزاید: با گذشت بیش از ۶ماه از این حمله و شهادت بیش از هزار نفر از مردم کشور، باید پرسید چگونه همان دولتها و رسانههایی که دستشان به خون مردم ایران آلوده است، امروز ژست حمایت از مردم ایران به خود گرفتهاند؟
دشمن از ابتدا خشونت را طراحی کرده است
وی در پاسخ به این تناقض تصریح میکند: مسئله صرفاً حمایت در میانه راه نیست، بلکه سازماندهی و طراحی بخشی از اقدامات خشن از ابتدا توسط خود آنها صورت میگیرد.
این کارشناس مسائل سیاسی میگوید: پس از ناکامی دشمن در بهکارگیری گزینههای سخت علیه ایران، تغییر راهبرد به سمت جنگ نرم و القای نارضایتی گسترده مردمی در دستور کار قرار گرفته است. هدف از این راهبرد آن است که در افکار عمومی جهانی این تصور ایجاد شود که اعتراضات گسترده و خشونتآمیز در ایران در حال شکلگیری است؛ تصوری که میتواند زمینهساز توجیه اقدامات خشن بعدی علیه کشور شود.
او هشدار میدهد: اگر مخالفان استقلال ایران بتوانند در داخل و خارج این تلقی را القا کنند که ایران با یک اعتراض خشن و فراگیر مواجه است، آن گاه اقدامهای خشونتبار دشمن در افکار عمومی جهانی عادیسازی میشود. این در حالی است که هر گونه خطای محاسباتی دشمن با پاسخ درخور جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد، اما نباید از تأثیرگذاری تبلیغات رسانهای غرب بر محاسبات کلان آنها غافل شد.
مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران در این زمینه به نقش رسانههای وابسته به جریان صهیونیستی اشاره میکند و میگوید: حتی گروههایی که سالها تحت حمایت غرب بودهاند، میتوانند از طریق رسانههای صهیونیستی یا شبکههای تصویری وابسته، تصویری تحریف شده از شرایط ایران ارائه دهند؛ تصویری که ممکن است حتی آمریکا را دچار خطای محاسباتی کرده و این تصور را ایجاد کند که اقدام علیه ایران با واکنش منفی مردم مواجه نخواهد شد.
سلیمی نمین در پایان با تأکید بر مسئولیت عمومی ایرانیان وطندوست خاطرنشان میکند: حتی بیان حق و مطالبهگری نیز باید بهگونهای صورت گیرد که ابزار بهرهبرداری بخشی از جریان غرب قرار نگیرد. در واقع اعتراض مطالبهمحور همواره مرز خود را با اغتشاش حفظ میکند.
به گفته عباس سلیمی نمین تجربه نشان داده صهیونیستها در موارد متعددی توانستهاند آمریکا را در محاسبات ضدایرانی دچار اشتباه کنند و از همین رو دقت، هوشمندی و آگاهی عمومی، امروز بیش از هر زمان دیگری یک ضرورت ملی است.
خبرنگار: سیدحسین حسینی
نظر شما