دولت چهاردهم پس از اینکه روی کار آمد، با وجود چند نرخ ارز در کشور روبرو شد و همین مسئله سبب شد که به سمت اصلاح این روند پیش برود و در این مسیر، گام مهمی برداشته شد و بالاخره شاهد حذف نرخهای ارز ترجیحی ۲۸.۵ هزار تومانی و ۷۰ هزار تومانی بودیم که یارانه ارزی را به ابتدای زنجیره میداد و حالا کلیه یارانه ارزی کالاهای اساسی به انتهای زنجیره داده میشود و ارز ارزان قیمت رانتی به واردات داده نمیشود و به این ترتیب به جای دخالت در کلیه قیمتگذاریها در بازار کالاهای اساسی و غیراساسی و عدم اصابت به هدف از اعطای یارانه ارزی، کلیه ۱۰ میلیارد دلار منابع ارزی برای ارز ترجیحی کالاهای اساسی، به انتهای زنجیره به شکل سرانه و بدون رانت و ویژهخواری برای عدهای خاص توزیع خواهد شد.
این رویکرد جدید دولت اقدامی راهبردی در زمینه تحقق عدالت، افزایش شفافیت، حذف رانتهای خاص به خواص و تقویت رقابتپذیری و پیشبینیپذیری در فضای کسبوکار کشور است و به جای رویکرد غلط و سنتی دخالت مستقیم دولت در قیمتگذاریهای دستوری و از کار انداختن قیمتهای نسبی، بر توزیع عادلانه و سرانه یارانههای اعطایی کشور متمرکز است.
در این الگوی مهم که باید در تمامی بخشهای مختلفی که دولت یارانه به آنها میدهد؛ پیادهسازی شود؛ هر فرد معادل یک سهمیه مشخص از یارانههای اعطایی کشور را در اختیار دارد. به این ترتیب سبد هزینههای خانواده تغییری نخواهد کرد و به شکل یارانه در انتهای زنجیره از جنس همان کالایی که یارانه را دریافت میکند؛ به فرد اعطا خواهد شد و دیگر دولت دخالتی در سرکوب قیمت کالا نخواهد داشت. به این ترتیب سهمیه مشخصی از یک سبد کالا، انرژی یا بنزین به هر فرد به شکل سرانه اعطا خواهد شد و در عوض قیمتها برای مازاد این سهمیه بدون دخالت بازار و به شکل طبیعی و مبتنی بر عرضه تقاضا غیرسرکوب شده معامله خواهد شد.
به این ترتیب به هر فرد سهمیه مشخصی از کالاهای یارانهدار پرداخت خواهد شد که بخش غذای آن را خریداری و مصرف میکند و بخش مرتبط با دیگر یارانهها نظیر یارانه انرژی (برق و گاز) و همچنین بنزین را نیز به شکل سرانه و به هر کد ملی پرداخت میکنیم.
تنها تفاوت در توزیع سرانه یارانه بین یارانه ارزی کالا و یارانه انرژی این است که در بخش یارانه انرژی، فرد میتواند به جای رفاه به دست آوردن از مصرف انرژی، آن را بهینهتر مصرف کند و سهمیه مازاد استفاده نشده خود را بفروشد و از منافع مالی آن منفعت و رفاه کسب کند.
در این الگو به طور مثال هر فرد به شکل سرانه یک لیتر بنزین در روز دارد و صنعت حمل و نقل نیز سوخت جایگزین بنزین و مبتنی بر پیمایش دریافت خواهد کرد و هیچ تغییری در قیمت استفاده از صنعت حمل و نقل ایجاد نخواهد شد. اگر فرد این یارانه ۳۰ لیتری را مصرف نکند و یک خانواده چهار نفره باشند؛ عملا ۹۰ دلار در هر ماه منفعت مالی از محل فروش مازاد یارانه بنزین خود که به شکل سرانه توزیع میشود؛ درآمد کسب خواهد کرد.
بنابراین یکی از اقدامات مهم دولت در زمینه حذف رانت و فساد از بازار ارز تجاری و تجارت خارجی کشور، اعطای یارانه ارزی کالاهای اساسی به میزان ۱۰ میلیارد تومان به انتهای زنجیره و به شکل سرانه بوده است و به سمت ارز تکنرخی حرکت کردیم؛ حالا پس از توزیع این یارانه، یارانه بنزین و انرژی نیز به شکل سرانه بین مردم باید توزیع شود.
نظر شما