مکزیک در جنوبی‌ترین قسمت آمریکای شمالی، از غرب به اقیانوس آرام و از شرق به دریای کارائیب، از جنوب به کشورهای حوزه دریایی مذکور و از شمال به ایالات متحده محدود می‌شود. کشوری با ریشه‌های قومی-نژادی از بومیان سرخ‌پوست قاره آمریکا که در فرایند استعماری جاری در آن جغرافیای خاص، زیر سلطه اسپانیایی‌ها رفته و حالا به عنوان منطقه سرحدی فرهنگ لاتین در آن ناحیه به شمار می‌آید.
مجاورت با ایالات متحده و بازار پرتقاضای موادمخدر در جامعه پسامصرفی آمریکایی در شمال از یک سو و وجود استعدادات محیطی فراوان برای کشت و فراوری آن‌ها اعم از کوکائین، ماری جوآنا و... از سوی دیگر؛ مکزیک را به جایی رسانده که وجود کارتل‌های قدرتمند کشت، فراوری، تولید و توزیع مواد مخدر، به عنوان آلترناتیو دولت و در نقاطی حتی قدرتمندتر از آن به چشم می‌خورد. در این میان امیال و انگیزه‌های سوداگرانه و ایدئولوژیک همسایه شمالی هم به شکل محسوسی غیرقابل چشم‌پوشی است؛ آنجا که این فرایند تبهکارانه به ابزاری برای بده بستان‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی تبدیل شده است.
در جدیدترین نمونه از این ادعا، روزهای اخیر خبر درگیری‌های شدید و گسترده میان ارتش مکزیک و اعضای کارتل موادمخدر خالیسکو، به سرخط اخبار در مقیاس بین‌المللی تبدیل شده است.
در این میان سردسته برجسته و مطرح کارتل سی‌جِی‌ان‌جی (کارتل نسل جدید خالیسکو)، در درگیری مستقیم با نیروهای ارتش مکزیک به هلاکت رسید. فردی که دولت آمریکا برای سرش ۱۵میلیون دلار جایزه تعیین کرده بود. اما قضیه به همین‌جا ختم نشد و پیامدهای این عملیات، مکزیک را در مقیاسی ملی تحت تأثیر قرار داده است.
شهر گوادالاخارا شاهد تیراندازی گسترده است و حتی گزارش‌هایی مبنی بر حمله به تأسیسات فرودگاهی و گروگان‌گیری گردشگران آمریکایی در هتل‌ها و حتی سقوط کامل این شهر مخابره شده و سفارت آمریکا نیز وضعیت قرمز اعلام و بر لزوم ماندن شهروندان در منازل یا هتل‌ها تأکید کرده است. گفته می‌شود این عملیات در ادامه فشارهای دولت ترامپ بر مکزیک صورت می‌گیرد. ترامپ پیش‌تر این کارتل را «سازمانی تروریستی» خوانده و حتی گزینه حمله نظامی را روی میز گذاشته بود.
در خبرها تصاویر متعددی از قتل‌عام مأموران امنیتی و نیروهای ارتش مکزیک توسط اعضای این کارتل منتشر شده و کار به جایی رسیده که بعضی سیاستمداران آمریکایی ازجمله سناتور «برنی مورنو» خواستار دخالت ارتش ایالات متحده در مکزیک شده‌اند و در همین حال خبرها از اعزام ارتش گارد ملی ایالت تگزاس به مرز مکزیک حکایت دارند.
در عرصه سیاسی، دولت ترامپ از ارتش مکزیک تمجید و از آن‌ها به خاطر همکاری و اجرای موفقیت‌آمیز عملیات تشکر می‌کند و در ساحت اطلاعاتی و امنیتی، رسانه‌ها مدعی پشتیبانی اطلاعاتی واشنگتن در عملیات حذف ال‌منچو شده‌اند. این در حالی است که در ماه‌های ابتدایی دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، شاهد افزایش تنش و ناپایداری روابط میان دو کشور بودیم و حالا به نظر می‌رسد با کوتاه آمدن ترامپ از تعرفه‌های تجاری کمرشکن برای یکی از شرکای اصلی تجاری آمریکا، مکزیک نیز در راستای اهداف و برنامه‌های ترامپ و دولتش از هیچ‌گونه فداکاری دریغ نخواهد کرد. امری که بیشتر از نگرانی از اصل وجود کارتل‌های موادمخدر و توزیع افیون در مرزهای شمالی، احتمالاً ناشی از میل به تصاحب و سلطه بر فرایندهای پرسود کشت و تجارت آن است.