آخر این هفته و همزمان با شب ولادت کریم اهل بیت امام حسن مجتبی(ع)، وقت قرار صمیمانه شاعران با رهبر معظم انقلاب بود، اما رهبر شهید، پیش از این دیدار دعوت حق را لبیک گفتند و شاعران را در حسرت و فراقی بیپایان گذاشتند.
دیدارهای رمضانی رهبری با شاعران، جنس و اتمسفری کاملاً متفاوت از دیگر قرارها و جلسات ایشان داشت، جلساتی که خودمانیتر بود، جوانها فرصت همکلامی و عرض ادب پیدا میکردند، صدای خنده و شوخطبعی در فضا پراکنده میشد و کمتر تشریفات و رسمیت داشت. شاعران درباره احوال روز جامعه و شعر معاصر با حکیم و ادیب زمانهشان سخن میگفتند و از رهنمودهای امام شاعرشان بهره میبردند.
رهبر شهید اسفند سال گذشته در دیدار جمعی از شاعران جوان و پیشکسوت از گسترش موج شعر به خصوص در میان جوانها، اظهار امیدواری کرده و شعر را هنری مهم و بینظیر توصیف کردند. شعر از منظر رهبر معظم انقلاب، یک رسانه اثرگذار است که هر چه پیشرفت پیدا کند و شاعران خوب زیاد شوند، جای خرسندی و خوشحالی دارد.
علیمحمد مؤدب، شاعر آیینی و مدیرعامل شهرستان ادب که بیش از دو دهه توفیق و تجربه حضور در دیدارهای شاعران با رهبری معظم را داشته است، درباره توجه و عنایت ایشان به عرصه شعر میگوید: حکیمان بزرگ ما در طول تاریخ، شاعران را تالی انبیا(ع) میدانستند و نگاه آقا و رهبر شهید ما این طور بود. امام خمینی(ره) جایی در شرح حدیث جنود عقل و جهل میفرماید: عالم غیب به صورت کلمات درآمده و در روایات به ما میرسد، ما میتوانیم از پنجره همین کلمات دوباره به غیب برویم. نگاه آقای شهید هم به شعر، نزدیک به این بود و تجربههای معنوی شاعر که در ارتباط با عالم مثال و برزخ شکل میگیرد، بهترین و مهمترین ابزاری است که میتوان فرهنگ قرآنی و فرهنگ اهل بیت(ع) را به حرفهایی تبدیل کرد که مخاطب عام متوجه شده و بتواند به آن نزدیک شود و این معانی نهان و جهان او را بسازند.
او در گفتوگو با خبرنگار ما تأکید میکند: نگاه حضرت آقا به جایگاه شعر، چنین نگاهی بود. شعر در تاریخ ما نشانه فرهیختگی و شکوه انسانی بوده و عصاره فضائل و دانشهای ملت ما در طول تاریخ در شعر ثبت شده است. بسیاری از آنچه در فلسفه، روانشناسی و شاخههای دیگر تاریخی در دنیای امروز میبینید به بهترین و مردمیترین زبان در شعر ما ثبت شده است.
بسیار صمیمی با شاعران
مؤدب با بیان اینکه رهبر شهید ما، شاعر بودند و دانشمند، خاطرنشان میکند: ایشان میدانستند شعر چنین جایگاهی در ساحت هستیشناسی ایرانِ فرهنگی دارد به همین خاطر همیشه شعر و شاعر را گرامی میداشتند.
او به دیدارهای ماه رمضان شاعران با رهبر فرزانه انقلاب اشاره میکند که چند روز دیگر قرار بود خدمت ایشان برسند، ولی متأسفانه این توفیق برای همیشه از شاعران سلب شد، این قرار را متفاوتترین دیدارها توصیف کرده و میگوید: خاصترین دیدارهای حضرت آقا، همین دیدار رمضانی با شاعران بود و همه دوست داشتند در این دیدار باشند. من توفیق داشتم بیشتر از دو دهه در این دیدارها باشم و گاهی هم توفیق میشد که در دیدارهای خصوصی نیز به محضرشان بروم.
به گفته مؤدب، آن نزدیکی روحی که ایشان با شاعران حس میکردند، علاقه زیادی که به شعر داشتند و فضای صمیمانهای که ایجاد میشد، خاطراتی ماندگار در ذهن شاعران به یادگار گذاشته است؛ چرا که حضرت آقا بیش از هر جایی در این دیدارها، خودشان بودند و بسیار صمیمی با شاعران.این شاعر با یادآوری یکی از این خاطرات میگوید: من روستازاده هستم و به عادت و تربیت روستاییان خراسان، قدری محجوبم. چند سال اول که خدمت آقا میرفتم، بسیار پرهیز داشتم که وقتشان را بگیرم، دور مینشستم و به قولی از دور بوسه بر رخ مهتاب میزدم و میدیدمشان. یک سال در شلوغی جمعیت دیدارها، نرسیدم که خدمتشان سلام کنم، بعد دوستان آمدند گفتند که آقا دارند دنبالت میگردند. برایم شگفتانگیز بود که مردی با چنان جایگاهی در دانش و سیاست و حوزههای دیگر، به این فکر میکند که فلانی امسال هست یا نیست. استاد کاظمی آمد و گفت آقا سراغت را میگیرند، آقای اسفندقه آمد و گفت که آقا سراغت را میگیرند. وقتی خدمت ایشان رسیدم با محبت شگفتآوری با همین عبارت صمیمانه گفتند: کجا بودی تو؟ پس از آن ماجرا، همیشه فکر میکردم مردی با چنین عظمتی، چرا به امثال من و کسانی که در حوزه فرهنگ کار میکنند، این قدر عنایت دارند که اگر حس کنند فلانی نیست، سراغش را بگیرند.او اضافه میکند: تا اینکه در این سالها دیدم ایشان شعر را صاحب جایگاه والایی میدانند که میتواند انسانساز باشد. یک بار تعبیر زیبایی داشتند و گفتند؛ شعر کاری میکند که به آن دقت نداریم، اگر به آن دقت کنیم چیزی شبیه معجزه است، اینکه جهان درونی یک انسان، احساسات، درک و عواطفش با شعر، ثبت و برای مخاطب حفظ میشود و هر کسی با آن شعر مواجه شود، میتواند دریافتهای عالم نهان شاعر را دریابد.
شعر، هنر انسانساز است
شاعر مجموعه «عاشقانههای پسر نوح» یادآور میشود: به یاد دارم در دیداری که همه سران قوا آنجا بودند، آقا نشسته و مشغول صحبت با شاعرانی همچون دکتر محمدمهدی سیار و میلاد عرفانپور در حوزه شعر و فرهنگ بودند، آن سران و وزرا همه با حسرت نگاه میکردند که آقا چقدر برای این بچهها وقت میگذارند و آنها در حسرت این بودند که چند کلامی با آقا صحبت کنند. او با یادآوری خاطره دیگری میافزاید: سالهای نخست که به این دیدارها میرفتم، یک بار شاعر جوانی را دیدم که بار اولش بود میآمد، اسمش هادی فردوسی بود، تا آمد شعر بخواند، آقا پیشدستی کردند و چون در جایی، شعری از او خوانده بودند و نامش را به خاطر داشتند، با اشتیاق و بزرگواری گفتند من از شما شعر دیدم و آن جوان (که به گمانم آن زمان دانشآموز بود) مات، مبهوت و حیرتزده مانده بود که چطور آقا شعر ایشان را دیده و نامش را به خاطر دارند. به گفته مؤدب، رهبر معظم انقلاب با همه وجودشان متوجه ارزش فرهنگ و هنر در امر انسانسازی بودند و دریچه شعر را عرصه معرفتی میدانستند که با زیباییشناسی توأم شده و میتواند به عالم جان راه پیدا کند.
شاعر مجموعه «روضه در تکیه پروتستانها» معتقد است: آقای شهید، بسیار به هنر ارج میگذاشتند چون باور داشتند هنر میتواند درون انسان را بسازد. مشی ایشان درسی برای همیشه تاریخ ماست، شخصیتی که در سیاست، اقتصاد، نظامیگری و حوزههای مختلف، متخصص ارشد بود بیشترین توجه وجودیاش به فرهنگ و هنر به ویژه ادبیات و به طور خاص به شعر ایران بود؛ چرا که ایران در شعر پایگاه بلندی دارد و با همین پایگاه میتواند تجربه تاریخ معنویاش را حفظ و بازسازی کند و هویت خودش را با شعر زنده نگه دارد.
اولویت و اهمیت همیشگی فرهنگ
این شاعر به آخرین دیدارش با رهبر شهید اشاره کرده و میگوید: یک دیدار خودمانی و خصوصی در همین فضای ادبیات بود. ایشان بیشتر از یک ساعت نشستند و با ما صحبت کردند. بعدها دوستی به من گفت، آن دوره، زمانی بود که آقا به دلیل مشغلهها، به خیلیها وقت نمیدادند ولی فرهنگ همیشه برای رهبر شهید، اولویت و اهمیت داشت چون مردی انسانساز و اهل فرهنگ و تربیت بودند، از اینرو حکومت را هم برای ساخت انسان میخواستند، حتی زندگی خودشان را عاشقانه فدا کردند تا انسان ایرانی متوجه این بشود که باید مقتدر و عزیز باشد. اینکه شجاعت و نترسیدن از مرگ را در زندگی خودشان تا آخرین لحظه حفظ کردند، تا آخر ایستادند و هزینه دادند برای اینکه آگاهی و شجاعت زندگی پیدا کرده و با تمام توانمان ایستادگی کنیم. امروز میبینیم که نیروهای مسلح این ایستادگی و شجاعت را رقم میزنند تا تجاوز دشمن به خاک کشورمان را برای مستکبران جهان پرهزینه کنند و خون شریف رهبر شهید، ضمانت عزت و آزادگی ماست.
مدیرعامل شهرستان ادب در پاسخ به اینکه در این شرایط، شاعران چطور میتوانند با سرودن اشعار مقاومت به همدلی و ایستادگی مردم کمک کنند، میگوید: شعر مثل همیشه مهمترین قالب و رسانه برای انسان ایرانی است که میتواند بلافاصله ما را از شوک ضربات وقایع تاریخی بیرن آورد و به نظم روانی پیش از واقعه برگرداند تا در عین قرار داشتن در دل یک واقعه سخت، ظرافتهای فرهنگی خودمان را از دست ندهیم و دچار فروپاشی روانی نشویم.او ادامه میدهد: شعر، ما را به مقاومت براساس هستیشناسی خودمان رهنمون میکند و با احضار اسوهها و اسطورههای تاریخی، ما را از شر حوادثی که سعی در پریشانی ما و گرفتار کردنمان در رفتارهای متوحشانه دارد، میرهاند یعنی نظم ذهنی ما را برمیگرداند و به ما توانایی ایستادگی باشکوه فرهنگی میدهد. مانند آنچه در روایتهای عاشورا دیدهایم که روایت شده است حضرت سیدالشهدا(ع) همه عزیزانش را در مقابل چشمانش مثله کردند ولی با همه جراحتها تا آخرین دقایق حیاتش آن قدر باوقار و باشکوه در جنگ رفتار کرد که تاریخ را به شگفتی و ستایشگری واداشت. شعر به ما این توان را میدهد که با ذهن منسجم فرهنگمند و تاریخمند در میدان مبارزه حاضر شویم.





نظر شما