«عالی بود، عالی بود، عالی بود» همین تکجمله کوتاه و سه بار تکرارش، کافی بود تا فیلمسازی همچون ابراهیم حاتمیکیا پس از کوچ از سینمای اجتماعی و دفاع مقدس به وادی جدید سینمای تاریخی و دینی، یک نفس جانانه بکشد و مثل سربازی که مأموریتش را به درستی انجام داده، مزه شیرین تشویق از فرمانده را بچشد. این لحظات هیچ وقت از ذهن سازنده «بادیگارد» فراموش نمیشود، درست پس از تماشای فیلم حضرت موسی(ع). آقا پس از تماشای این فیلم گفته بودند: «فیلم موسی(ع) را دیدم، عالی بود. انشاءالله دنباله آن را هم همین طور بتوانید بیاورید. خیلی برجسته بود الحمدلله. من هم لذت بردم از دیدن فیلم و هم خوشحال شدم از اینکه یک چنین اثری تولید شد».
حاتمیکیا درباره فرایند ساخت موسی(ع) تعریف میکرد؛ «وقتی میگفتند آقای میرباقری دارد سریال «مختار» را میسازد و هفت سال برای ساختن آن وقت گذاشته، میگفتم گلی به جمالش، باید این آدم را طلا گرفت که هفت سال سر یک فیلم ایستاده. من گاهی در یک سال دو تا فیلم میساختم ولی پنج سال است که در این فیلمم و هنوز پروژه اصلی که سریال است کلید نخورده؛ یعنی فقط داشتم آن آزمایشهای اولیه را انجام میدادم. من در طول این پنج سال، یک لحظه بیکار نماندم و با تمام قوا مشغول بودم؛ جمعهها هم سر این کار بودم، کرونا هم گرفتم سر این کار بودم، با همین مختصات کار میکردم و کار را تعطیل نکردم. طبعاً الان هم با این انرژی دارم وارد میشوم که ولیامرم، کسی که بالای سرم است، این آدم با آن مختصات مذهبیاش، با آن تعلقات مذهبیاش، با آن علمش، فیلم را میبیند و میگوید عالی است، عالی است، عالی است و اشاره میکند که همین را ادامه بدهید؛ نزدیک به این مضمون که بقیهاش را هم به همین خوبی بسازید. پس من دیگر باید کارم را شروع کنم».
همین حرفها و دلگرمیهای رهبر شهید انقلاب، بسیاری از فیلمسازان را در مسیرشان ثابتقدم کرد؛ چرا که ایشان هنرهای نمایشی را در «نگاه راهبردی به نقش رسانه در عرصه فرهنگسازی» بسیار تأثیرگذار میدانستند و باور داشتند صدا و سیما به ویژه بخش هنرهای نمایشی، نقش بسیار مهمی در حال و آینده کشور برعهده دارند. رهبر شهید کشورمان به عنوان سکاندار کشتی فرهنگ کشور، رسانه ملی را مرکز هدایت فکری جامعه میدانستند و در دیدارهایشان با اهالی فرهنگ و هنر بارها بر تعبیر بنیانگذار انقلاب اسلامی که صدا و سیما یک دانشگاه عمومی است، تأکید میکردند.
ایشان فیلم و سریال را عنصر جذاب و رسانه فوقالعادهای توصیف میکردند که از لحاظ اثرگذاری، کمنظیر است و بر همین اساس از اهالی فرهنگ میخواهند کارهای ابتکاری در این زمینه انجام دهند.
یکی از نخستین اظهارنظرهای آیت الله خامنه ای در مورد فیلم و سریال به مجموعه پرطرفدار «اوشین» برمیگردد. ایشان در دیدار اعضای مجمع نویسندگان مسلمان در مهر سال ۱۳۷۰ درباره این سریال گفته بودند: «ژاپنیها برمیدارند از زندگی معمولی و شخصی یک نفر، یک موضوع برای فیلم درست میکنند که مطابق با واقع است. اصلاً علت جاذبه فیلمهای ژاپنی هم این است. البته هنرپیشههای خوبی دارند، اما علت جاذبه این است که درست مطابق با واقع است. این سریال «سالهای دور از خانه»ای که نشان میدادند که همه را جذب کرد، حتی امام را – حاجاحمد آقا میگفت که امام مرتب این سریال را نگاه میکردند - علتش چیست؟ چون زندگیای که آن شخص در فیلم دارد و آن کاری که او دارد میکند، درست مطابق با واقع است؛ یعنی همانی است که واقعیت دارد. اصلاً هنرمند این است؛ باید واقعیت را عکسبرگردان کند و به آدم نشان بدهد؛ حتی آن مقداری که آدم نمیبیند، برجسته کند، واقعیت را با همه ریزهکاریهایش جلا بدهد و جلو چشم آدم بگذارد».
فیلمی که رهبر معظم انقلاب را متأثر کرد
یکی از آثار مورد توجه ایشان فیلم محمد(ص) ساخته مجید مجیدی بود. رهبر معظم انقلاب فیلم محمد(ص) را کامل دیده و آن را مورد تأیید قرار داده بودند. فیلم «چ» ساخته ابراهیم حاتمیکیا درباره شهید دکتر مصطفی چمران هم از آثار مورد تفقد رهبری بود. کارگردان این فیلم نقل کرده رهبر معظم انقلاب با روی باز و چهرهای بشاش از این فیلم تعریف کردهاند و گفتهاند؛ همان چمرانی بود که من میشناختم.
یکی از آثاری که رهبری پس از تماشای آن متأثر شدند، فیلم «شیار ۱۴۳» ساخته نرگس آبیار، راوی احوال مادران شهدای مفقودالاثر بود. رهبری در اظهارنظری با بیان اینکه فیلم «شیار ۱۴۳» و عوامل فیلم از رویشهای انقلاب هستند، آن را فیلمی خوب با کارگردانی خوب و بازیهای خوب توصیف کردند و گفتند: فیلم بسیار خوب بود، من به عنوان کسی که فیلم را دیده نظر میدهم. به نظر من امروز ضعفی که در سینمای ایران داریم، ضعف داستان است، اما این فیلم پیچ داستانی داشت که در انتها خیلی خوب باز شد.
ایشان با بیان اینکه تحت تأثیر این فیلم قرار گرفتهاند، گفتند: کارگردان در این فیلم سنگ تمام گذاشته است، این فیلم ارزشمند است و چطور میتوانند فکر کنند که ضدارزش بوده است؟! فیلم در مورد احساس مادر به فرزند شهید بود که یکی از اصول دفاع مقدس هم همین است. ما مادر نیستیم و نمیتوانیم مادر باشیم و این احساس را درک کنیم. من در این سالها با هزاران خانواده شهید دیدار داشتهام و در این مدت حتی یک بار هم از مادران شهدا گلایه نشنیده و همیشه در آنها احساس سربلندی دیدهام. به گفته ایشان، فیلم شیار۱۴۳ از نگاه یک مادر دیده شده و بسیار خوب است.رهبری فیلم «مارمولک» را هم دیده بودند و کمال تبریزی کارگردان این فیلم پرحاشیه نقل کرده رهبر فرزانه انقلاب از این فیلم تعریف کرده و گفتهاند: متأسفانه این فیلم از طرف کسانی که باید فهمیده میشد، نشد.
فیلم سینمایی «طلا و مس» هم از آثار مورد توجه رهبر فرزانه انقلاب بود که مضمون آن را «عالی» توصیف کردند و با بیان اینکه کارگردانی این فیلم سینمایی خوب بوده، از بازی دو بازیگر اصلی که نقش یک روحانی و همسرش را بازی میکردند، تمجید کردند.
گلایه از کپیکاری فرنگی
رهبر شهید در دیدارهایشان با سازندگان آثار تلویزیونی و مدیران صدا و سیما تأکید داشتند رسانه ملی، مرکز هدایت فکری جامعه است. فیلمسازان در این نشستهای خودمانی، صریح و شفاف با ایشان صحبت میکردند و گاهی لب به گلایه میگشودند. ایشان در دیداری، پاسخ دادند: «این سخنان شما را پیشبینی میکردم و از آن غافل نبودم. به شما حق میدهم که از نبود امنیت روحی و حتی آسیبرسانی از سوی دستگاه قضا و پلیس شکوه کنید. شما هنرمندید و هنرمند ظریف است. امثال ما که پوستکلفت هستیم، اگر قرار بود با شبیه این نگرانیها از میدان به در رویم حالا اوضاع جور دیگری بود». همین صراحت لهجه و کلام سبب میشد فیلمسازان در دیدارهای رهبری، احساس راحتی داشته باشند و آگاه به اینکه آثارشان از سوی شخص اول مملکت، رصد میشود. یکی از آثاری که مقام معظم رهبری به آن توجه داشتند، سریال «پایتخت» بود. ایشان درباره این سریال چندفصلی گفته بودند: «پایتخت»ها را پیگیری کردهام. روابط سالم میان خانوادههای ایرانی و شئونات یک خانواده ایرانی در این سریالها رعایت شده است. به مسئولان صداوسیما هم گفتهام که این سریالها الگوی خوبی برای سریالسازی است.
ایشان درباره مردمی بودن این سریال هم یادآور شدند: «پایتخت» خیلی خوب بود. یک فیلم ایرانی. من همیشه اعتراضم به هنرمندان این است که حتی دیالوگها را از روی کپیهای فرنگی انتخاب میکنید. این، خب خیلی غلط و بد است. این نه، یک فیلم ایرانیِ کامل و درست است.
سریال «یوسف پیامبر(ع)» ساخته زندهیاد فرجالله سلحشور هم از آثار مورد پسند رهبری معظم بود. ایشان در اظهارنظری در مورد آن گفته بودند: این سریال در واقع شروعی برای کارهای هنری خلاقانه با پردازش داستانی قوی در مجموعه هنر انقلابی است که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، صدا و سیما و همچنین هنرمندان باید در این زمینه بیش از پیش سرمایهگذاری کنند.
رهبر شهید انقلاب، پردازش هنرمندانه قصه در سریال حضرت یوسف(ع) را یکی از ویژگیهای بارز این مجموعه تلویزیونی برشمرده و تأکید کرده بودند: در دنیای کنونی هنر و سینما، معمولاً برای جذب مخاطب، از برخی مسائل از جمله جاذبههای جنسی استفاده میشود اما در این سریال که بسیار پرمخاطب و مورد رضایت بینندگان در ایران و سایر کشورها هم بود، برخلاف غالب فیلمها و مجموعههای نمایشی، محور داستان عصمت و پاکدامنی است. یکی دیگر از ویژگیهای این سریال، به تصویر کشیده شدن شخصیتی جامعالاطراف و نبوت واقعی از یوسف پیامبر(ع) بود که این شخصیت دینی علاوه بر معنویت و توجه به دعا و ذکر، در صحنه مدیریت جامعه، تدبیر امور، مبارزه با ظلم و ایستادگی در مقابل فشارها نقش بارزی داشت.
ایشان در دیداری هم از مسعود جعفری جوزانی برای ساخت مجموعه «در چشم باد» که سریالی وطنپرستانه بود، قدردانی کردند. سریال «شوق پرواز» هم که درباره فرازهایی از زندگی سرلشکر خلبان عباس بابایی بود مورد توجه رهبری قرار گرفته بود و سریالهای دیگری که از گوشه و کنار، نقل به مضمون تمجیدهایشان به گوش سازندگان میرسید و به وجدشان میآورد.
میتوانیم بهتر از اینها بسازیم
رهبر فرزانه انقلاب علاوه بر آثار داخلی، فیلم و سریالهای روز دنیا و جریانهای رسانهای جهان را هم پیگیری میکردند. فیلم «تکتیرانداز» به کارگردانی «کلینت ایستوود» از جمله فیلمهای خارجی است که رهبری در مورد آن اظهارنظر کردهاند. ایشان در نشستی گفته بودند: همین فیلم «تکتیرانداز» که حالا سروصدایش بلند شده و هالیوود آن را درست کرده، تشویق میکند یک جوانِ مثلاً فرض کنید مسیحی یا غیرمسلمان را تا آنجایی که میتواند و از دستش برمیآید، مسلمان را اذیت بکند، اصلاً تشویق میکند این معنا را؛ آن طور که نقل کردند، ما که این فیلم را ندیدیم. این روش روشِ مورد پسند اسلام نیست؛ اسلام معتقد است به انصاف.
یا حتی پس از ساخت فیلم پرحاشیه «آرگو» که روایتی هالیوودی و یکطرفه درباره تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در سال ۵۷ داشت، رهبری گفتند: من تعجب میکنم که فیلم «آرگو» دیر ساخته شده است.
مقام معظم رهبری در مورد دو فیلم ضدایرانی «سیصد» و «بدون دخترم هرگز» هم تأکید داشتند: همان کسانی که ۳۰سال با این ملت مبارزه کردند، معارضه کردند، عناد ورزیدند، همان کسانی که در عرصه فرهنگی به قصد نابود کردن بنای خانواده و شکستن حریم عفاف و حجاب شبکه درست میکنند، در زمینههای سیاسی، فیلم «بدون دخترم هرگز» را، فیلم «۳۰۰» را میسازند که علیه حیثیت ایرانی است و سر تا پا دروغ و خباثت است؛ همان آدمها ادعا میکنند که با ایران دشمنی ندارند، با ملت ایران دشمنی ندارند، اما شب و روز دشمنی میکنند. این مسئله خیلی مهم است؛ این نشاندهنده این است که ملت ما در یک عرصه عظیمی، مشغول حرکت است و در مقابل خواستههای استعماری و استکباری و جهانخوارانه و غصبآلود این قدرتها - که این هدفها در همه دنیا منتشر و محسوس است - ایستاده است. ما در حال یک مبارزه عمومی هستیم. ملت در حال یک مبارزه عمومی است. خب در یک چنین شرایطی، وظیفه ماست که در زمینه کار سیاسی، جهت سیاسی، طعم سیاسیِ فیلم بدانیم چه کار داریم میکنیم.
رهبر معظم انقلاب درباره سریال «جومونگ» که از تلویزیون پخش میشد و طرفداران زیادی هم پیدا کرده بود در دیداری خطاب به دستاندرکاران رسانه ملی گفتهاند: چندی است که یک سریال کرهای جذابی ساخته و پخش شده است که بسیاری از مردم نیز این سریال را دنبال کرده و نگاه میکنند. این سریال حماسههایی که در تاریخ واقعی این کشور هم وجود ندارد را به نام قهرمان خود به تصویر میکشد؛ در حالی که ما با استفاده از آثاری مانند شاهنامه فردوسی میتوانیم بهتر از اینها را هم بسازیم.





نظر شما