بهگزارش قدس آنلاین، طلای ۱۸عیار سال گذشته در چنین روزی، گرمی ۶ میلیون ۵۰۰ هزارتومان و سال پیش از آن با رقمی نصف این مقدار معامله میشد. امسال قیمت طلا با رشدی باورنکردنی به گرمی ۱۹ میلیون تومان رسیده است. آیا این رشد بیشتر از سه برابری در سال ۱۴۰۵ هم ادامه خواهد داشت یا شاهد شکست این لگاریتم خواهیم بود؟
میدانیم که طلا به عنوان یک دارایی ایمن در جهان شناخته شده است و به همین سبب، در شرایط افزایش ریسک با افزایش تقاضا مواجه میشود. بیتردید اتفاقهای اخیر و حضور ترامپ، سطح ریسک را در جهان بالا برده و به تبع آن شاهد تقاضای بیشتر و افزایش قیمت اونس هستیم. اما علاوه بر واکنش بازار به این التهابها، عامل اصلی افزایش ارزش طلا در جهان سیاستهای کمیته بازار آزاد فدرال رزرو (FOMC) است. FOMC نامی آشنا برای فعالان بازارهای مالی است. بهطور خلاصه، مهمترین بخش سیاستگذاری پولی در فدرال رزرو است که بهطور مستقیم درباره جهت نرخ بهره در آمریکا تصمیمگیری میکند. این کمیته با هدف دستیابی به سه مأموریت اصلی فدرال رزرو، حداکثر اشتغال، کنترل تورم و ثبات نرخهای بهره بلندمدت، عمل میکند.
دلایل روند افزایشی تهاجمی قیمت اونس طلا
محمدرضا فلفلانی، تحلیلگر بازارهای مالی در گفتوگو با خبرنگار قدس اظهار میکند: سیاستهای کمیته بازار آزاد فدرال رزرو در حدود دو سال گذشته با تعیین نرخ بهره طبق رصد دادههای اقتصادی، منجر به افزایش نرخ اونس طلا شد.
این فعال حوزه بازارهای مالی میگوید: طلا به عنوان یک دارایی ایمن شناخته میشود که به نسبت دیگر سرمایهگذاریها، بهطور معمول ریسک کمتری دارد. اما در شرایط افزایش عدم قطعیت، بهدلیل افزایش تقاضا برای این فلز گرانبها شاهد افزایش نرخ هستیم. بسته شدن تنگه هرمز و جنگ میان ایران و آمریکا و اسرائیل سطح نگرانیها را بالا برده و به تبع آن ریسک در جهان هم بالا رفته است. از طرفی تعیین نرخ بهره که توسط کمیته بازار آزاد فدرال رزرو انجام میشود در این مدت براساس شاخصهای اقتصادی موجود به نحوی انجام شد که اثر افزایشی بر نرخ اونس جهانی گذاشت. همین موضوع موجب روند افزایشی تهاجمی قیمت اونس طلا در دو سال اخیر شد.
فلفلانی در مورد چشم انداز ۲۰۲۵ برای تصمیمات فدرال رزرو در پی توضیح نحوه فعالیت این سازمان، میافزاید: FOMC معمولاً هشت بار در سال جلسه برگزار میکند. در این جلسات دادههای اقتصادی بررسی، درباره نرخ بهره تصمیمگیری و در چهار جلسه نیز پیشبینیهای اقتصادی (SEP) منتشر میشود. پس از پایان جلسه، رئیس فدرال رزرو کنفرانس خبری برگزار میکند و صورتجلسه کامل هم سه هفته بعد منتشر میشود. روند نزولی بازار کار آمریکا موجب شده تا فدرال رزرو بهسمت سیاستهای خنثیتر حرکت کند و کاهش پیاپی نرخ بهره بههمین دلیل است. دادهها نشان داد رشد اقتصادی آمریکا در سه ماهه چهارم ۲۰۲۵، به شدت کاهش یافته و به نرخ سالانه ۴/۱درصد رسیده که بسیار کمتر از پیشبینی ۳ درصدی اقتصاددانان است، زیرا تعطیلی دولت آمریکا و کاهش هزینههای مصرفکننده به فعالیتها آسیب رسانده است.
افزایش قیمت اونس به بالاتر از ۶ هزار دلار منطقی نیست
وی ادامه داد: براساس واقعیتهای اقتصادی از این دست، احتمالاً در آینده شاهد کاهش نرخ بهره آمریکا نباشیم یا اگر هم هستیم با شیبی بسیار کندتر نسبت به گذشته شاهد این موضوع خواهیم بود. باتوجه به این موضوع، بهنظر نمیرسد افزایش قیمت اونس بتواند پایدار باشد. ممکن است بهصورت مقطعی با افزایش ریسکها همانطور که درحال حاضر شاهد هستیم، قیمت اونس نیز بالا رود، اما تحلیلها بر این است که این ریسکها پایدار نخواهد بود. این روند به هر حال در یک سطحی متوقف یا نزولی خواهد شد. از طرفی افزایش قیمت اونس به سطح بالاتر از ۶ هزار دلار، نه منطقی و نه پایدار است و تحلیلها چشمانداز رشد کوتاهمدت اونس را ۵ هزار تا ۵ هزار و ۵۰۰ دلار میبینند.
ذخیره طلای کشورها در راستای کاهش وابستگی به سلطه دلار
یکی از مهمترین اخبار بازار طلا در سالی که پشت سر گذاشتیم، افزایش ذخایر طلای چین بوده است. بر اساس دادههای منتشرشده، چین ذخایر طلای خود را بهطور چشمگیری افزایش داده و در سهماهه دوم سال ۲۰۲۵ به ۲۲۹۸.۵۳ تُن رسانده است که یک رکورد تاریخی محسوب میشود.
محمدرضا فلفلانی تأثیر اینگونه اتفاقها بر بازار اونس طلا را اینگونه توضیح میدهد: ذخیرهسازی طلا توسط چین و چند کشور دیگر، از دوران پساکرونا بهطور تدریجی درحال اتفاق افتادن است. بسیاری از کارشناسان این اقدامها را بخشی از یک راهبرد بزرگتر برای کاهش وابستگی به سیستم مالی سنتی تحت سلطه دلار آمریکا میدانند. سیاستهای بانکهای جهانی به سمت افزایش ذخیرهسازی طلا رفتند و بانک مرکزی چین بهطور مداوم و برای ۱۱ ماه متوالی در حال خرید طلا بوده است. این روند، نشاندهنده یک برنامه بلندمدت و حسابشده است.
به باور وی، اگر جنگ تجاری میان چین و آمریکا را هم مدنظر داشته باشیم، این رفتار قابل توجیه است. در ۶ ماه گذشته چین تهاجمیتر از گذشته به خرید طلا پرداخته است و این روند تدریجی، تا کنون و بهخصوص در سال گذشته اثرات خود را بر بازار اونس جهانی گذاشته است و جای نگرانی برای آینده بازار ندارد. امروز اونس جهانی طلا ۵هزارو۲۷۷ دلار است و در مقایسه با عدد ۲هزارو۹۱۷ دلاری سال گذشتهاش ۸۰ درصد رشد را نشان میدهد. اما این عدد بازهم قابل مقایسه با رشد ۲۱۶درصدی قیمت گرم طلا در ایران نیست. این واقعیت نشاندهنده اثر غیرقابل کتمان ارزش دلار بر بازار طلا در کشورمان است.
نرخ ارز در حال حاضر در محدوده منطقی قرار دارد
کارشناسان معتقدند نوسانهای نرخ ارز درحقیقت نوسانهای اونس جهانی را در خود حل کرده است. افزایش چشمگیر قیمت دلار در سال جاری یا درواقع، سقوط ارزش ریال موضوعی است که بارها بررسی شده و اثراتش روشن است.
فلفلانی در مورد رفتار قیمت ارز در شرایط ویژه این روزها خاطرنشان میکند: بهواسطه شرایط جنگی کشور، خیلی از تجار و بازرگانان تقاضایشان برای ارز به نحوی محدود شده است. همین موضوع موجب شده باوجود افزایش تنش که سبب صعود قیمت دلار است، بهجز روز اول جنگ، شاهد افزایش بیش از حد قیمت نباشیم. در شرایط حاضر نرخ ارز در محدوده منطقی قرار دارد و بنابراین انتظار ثبات نسبی در نرخ طلای داخل را نیز داریم. البته این ثبات نسبی به شرط حفظ شرایط موجود و دامنههای جنگ در همین سطح موجود است. اونس جهانی و قیمت دلار، ارزش طلا در بازار ایران را مشخص میکند.
باتوجه به مطالب گفته شده شاید بشود اونس جهانی را برای سال ۲۰۲۵ کمی قابل اطمینان دانست، اما قیمت دلار همچنان بازار طلا را قابل اتکا نگه خواهد داشت؟ محمدرضا فلفلانی میگوید: سیاستهای دولت در سال ۱۴۰۴ نرخ ارز را مستقیم تحت تأثیر قرار داد. باتوجه به اینکه تغییرات و اصلاحات لازم اتفاق افتاده است، از منظر اقتصادی در سال ۱۴۰۵ نرخ ارز به اندازهای که در گذشته جهش داشت، بالا نخواهد رفت.
وی ادامه داد: من فکر میکنم متوسط نرخ ارز برای سال آینده بهجز مقاطع واکنشی و کوتاهمدت، از حدود ۲۵۰ هزارتومان بالاتر نرود. با احتساب پیشبینیها و شرایط فعلی برای اونس جهانی، بازهم رشد قیمت طلا در ایران به اندازه سال گذشته نخواهد بود. میتوان گفت این یک سال و نیم، سالهای طلایی طلا بود.
اگر روند همیشه رو به صعود دلار را درنظر بگیریم، حتی در مقطع کاهش قیمت اونس هم روند طلا در کشور رو به رشد خواهد بود. پس توقع عدم رشد یا کاهش محسوس قیمت طلا در بازار ایران، شاید از بقیه سناریوها نامحتملتر باشد. اما دانستن ریشههای فراز و فرود این بازار طلایی، به سرمایهگذاران کمک میکند تا درهنگام تصمیمگیری علاوه بر اقتصاد کشور خودمان، شاخصهای فدرال رزرو آمریکا را نیز بررسی کنند. از تورم گرفته تا نرخ بیکاری آمریکا، روی نرخ بهره اثر خواهد گذاشت و این عدد، تعیینکننده مسیر طلا در جهان خواهد شد. حال باید دید تحولات منطقه و تنگه هرمزی که هنوز باز نشده، میتوانند تغییر اساسی در پیشبینی افق آرام این بازار برای سال ۱۴۰۵ ایجاد کنند؟
خبرنگار؛ مهسا ناطقی
نظر شما