حمله به صنعت فولاد ایران در واقع تلاشی برای ضربه زدن به ستون فقرات تولید کشور بود. فولاد مبارکه بهعنوان بزرگترین تولیدکننده ورق فولادی ایران، نقشی حیاتی در تأمین مواد اولیه طیف گستردهای از صنایع دارد؛ از خودروسازی و ساختمان تا لوازم خانگی و انرژی. طبیعی بود که هدف قرار گرفتن چنین مجموعهای، بهعنوان اقدامی برای ایجاد اختلال گسترده در اقتصاد تولیدی کشور ارزیابی شود.
با این حال گذشت روزها از این حادثه نشان میدهد معادلهای که دشمن برای فلج کردن زنجیره تولید ایران طراحی کرده بود، به آن سادگی عمل نکرده است. صنایع پاییندستی اگرچه با نگرانیهایی در تأمین مواد اولیه مواجهاند، اما چرخه تولید همچنان در حال ادامه است و همین موضوع اهمیت ساختار و ظرفیت صنعت فولاد کشور را بیش از پیش آشکار میکند.
داخلیسازی صنعت فولاد مبارکه؛ نبوغ ایرانی
ایران با تولید بیش از ۳۰ میلیون تن فولاد خام در سال توسط مجموعههای فولادیاش، جایگاه خود را در میان ۱۰ تولیدکننده برتر فولاد جهان تثبیت کرده است. رتبه نخست میان شرکتهای این حوزه همچنان متعلق به فولاد مبارکه اصفهان است که در حوزه تولید ورقهای فولادی نقش تعیینکننده دارد. عواملی مثل میزان صادرات، فناوریهای به کاررفته، دسترسی به مواد اولیه و حتی میزان اشتغالزایی در تعیین جایگاه میان تولیدکنندگان فولاد نقش دارند. شرکت فولاد مبارکه اصفهان بزرگترین تولیدکننده فولاد در ایران با ظرفیت تولید سالانه ۲/۷ میلیون تن است. محصولات اصلی این شرکت شامل ورقهای گرم، سرد، گالوانیزه و رنگی است. به عبارتی میتوان گفت فولاد مبارکه بزرگترین تولیدکننده ورقهای فولادی در ایران به شمار میآید و قیمت انواع ورق فولادی در ایران نیز توسط همین شرکت تعیین میشود.
سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه درباره نقش این مجموعه در اقتصاد کشور گفت: فولاد مبارکه یکی از پایههای کلیدی صنعت کشور به شمار میرود که حدود ۵/۴درصد GDP صنعت کشور را در دست دارد، برای ۳۰ هزار نفر به طور مستقیم شغل ایجاد کرده است و بزرگترین تولیدکننده در عرصه جهانی که از سنگ معدن تا محصول نهایی را در بر میگیرد و بخش عمده این گروه در مجموعه اصفهان بود. پیش از اتفاقهای اخیر، فولاد مبارکه بزرگترین تولیدکننده فولاد کشور بود و حدود یکسوم تولید فولاد ایران را بر عهده داشت.
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با اشاره به سیاستهای بومیسازی در صنعت فولاد اظهار کرد: از ابتدای انقلاب اسلامی همواره بر توانمندی داخلی تأکید شده است. رهبر شهید انقلاب نیز همواره بر حرکت به سمت بومیسازی تأکید داشتند و در سالهای اخیر نهضت بومیسازی را به طور جدی مطرح کردند. در ابتدای انقلاب کمتر از یک میلیون تُن ظرفیت تولید فولاد در کشور وجود داشت، اما امروز این ظرفیت به حدود ۵۵ میلیون تُن رسیده که دستاوردی بزرگ برای صنعت ایران به برکت انقلاب اسلامی است.
پسلرزههای حمله به فولاد برای صنایع پاییندستی
رضا نیکباف، مدیرعامل مجموعه ستاره فولاد آسیا با اشاره به اینکه این وضعیت موجب میشود نزدیک به ۳ میلیون نفر در کشور، چه به صورت مستقیم و چه غیرمستقیم، شغل خود را از دست بدهند، گفت: محصولات فولاد مبارکه اصفهان نیاز طیف گستردهای از صنایع کشور از جمله خودروسازی، ساختمان، انرژی، لوازم خانگی، حملونقل و بستهبندی را تأمین میکند. درواقع گروه فولاد مبارکه با شبکهای متشکل از بیش از ۱۰۰ شرکت تخصصی در سراسر ایران، ۶۰هزار نیروی مستقیم دارد. این ارقام بهجز افراد شاغل در صنایع وابسته به تولیدات این مجتمع فولادی هستند.
این فعال صنعتی در مورد افراد شاغل در واحدتولیدی خودش به عنوان تولیدکننده مرتبط با فولاد خاطرنشان کرد: من و همکارانم درمورد حفظ نیرو به بن بست خوردهایم؛ از طرفی تأثیر قیمت با محدود شدن فولاد در بازار، حدود ۳۵ تا ۴۰درصد پیشبینی میشود که اثر بسیار سنگینی بر تمام بخشهای زندگی مردم دارد. این موضوع بحث سرمایه درگردش و ادامه تولید با حجم فعلی را مختل کرده و مجبور به تعدیل نیرو ناشی از کاهش تولید خواهیم بود. از طرفی به اقدامهای دولت در واردات فولاد برای عبور موقت از بحران امیدواریم و در این صورت در شرایط نرمال، کمتر از ۶ ماه دیگر فولاد وارداتی به کف بازار میرسد و در صورت تابآوری، میتوانیم نیروهایمان را حفظ کنیم. موضوع مهم این روزها، بقا و تابآوری است.
تا دو ماه مواد اولیه لازم برای تولید را داریم
یکی دیگر از صاحبان صنعت در بخش قطعهسازی در مورد تأمین مواد اولیه پس از این اتفاق، به خبرنگار قدس اینگونه پاسخ داد: شخصاً مجبورم مواد اولیه مرتبط با فولاد را از خارج کشور تهیه کنم و در انتظار راهاندازی دوباره فولاد مبارکه باشم. اما واردات از خارج کشور با توجه به وضعیت بنادر و دلار نه به این راحتی است و نه قیمت تمامشده توجیهپذیری دارد. تاجایی که از همکارانم اطلاع دارم این مسئله بهصورت مستقیم روی خیلی از کارخانهها اثر گذاشته و تولید آنها را پایین آورده است. البته معمولاً تولیدکنندگان مرتبط با این صنعت، تا دو ماه مواد اولیه لازم برای تولید را در انبارهایشان دارند. بنابراین میتوان در این مدت روند واردات و اصلاح بازار با کمترین تنش را پیگیری کرد.
لوازم خانگی، شاخص دمدستی سنجش اوضاع فولاد!
میان طیف گسترده صنایع پاییندستی فولاد، سریعترین راه این صنعت مادر تا کوچه و بازارهای شهر، لوازم خانگی است. موجودیت و قیمت انواع لوازم خانگی مرتبط با فولاد مثل یخچال و فریزر، ماشین لباسشویی و... میتواند دماسنجی سریع برای حال و روز فولاد باشد.
فاطمه عشقی، مدیرفروش مجموعه لوازم خانگی کلور تصریح کرد: پس از خاموشی فولاد مبارکه ناچار به کاهش بسیار زیاد تولید شدیم، اما این کاهش تولید فعلاً در بازار حس نمیشود، چراکه به علت اختلال در صادرات کالا باتوجه به شرایط جنگی، این شرکت تصمیم گرفته بارهای صادراتی را روانه بازار داخل کند تا کمبود و پس از آن افزایش قیمت، بازار را دچار شوک نکند. عشقی معتقد است اگر دولت با همفکری بخش خصوصی مصمم بر احصای مسیرهای جایگزین تهیه ورقههای فولادی باشد، در این زمان یک تا دو ماهه تابآوری صنعت برای حفظ خود و نیروها در مقابل نبود مواد اولیه قادر به مدیریت این بحران خواهیم بود اما نباید زمان طلایی را از دست بدهیم.
میدان با سپاه، خیابان با مردم و چرخ تولید با صنعتگران
حبیب قهرمان، مدیرعامل گروه تولیدی مشهد دوام در گفتوگو با خبرنگار قدس از به چنگ و دندان گرفتن نیروها در هر شرایطی برای ادامه حیات اقتصاد و تولید گفت و بیان کرد: با در نظر گرفتن وضعیت فولاد، بهطبع یکسری مشکلات پیش میآید. در صورت استمرار اوضاع، در بدبینانهترین حالت ممکن است مجبور شویم به سمت بازطراحی براساس مواد اولیه جدید برویم. انشاءالله با موادی که پیشتر در کارخانه تهیه کردهایم، شروع به کار میکنیم و هیچکدام از کارکنان خود را تعدیل نخواهیم کرد. همانند رزمندگان در خط مقدم جبهه جنگ و مردمی که شبها در خیابانها هستند، ما تولیدکنندگان هم باید تلاش کنیم امنیت اقتصادی خانواده تولیدی خودمان را حتی به قیمت تولید با ضرر، حفظ کنیم. به نیروهایمان اطمینان میدهیم که با خیال راحت سر کار خود حاضر شوند و ما نیز سعی میکنیم مواد اولیه را تهیه کنیم.
مدیرعامل مشهد دوام در مورد تهیه مواد اولیه خاطرنشان کرد: دشمنان ضربه خود را زدهاند، اما من امیدوارم بتوانیم بر این مشکلات غلبه کنیم. خوشبختانه فولاد را در کشور داریم و به نظر میرسد از تولیدکنندگان دیگر هم بتوانیم آن را تأمین کنیم. در مورد اولویتبندی، حتماً کیفیت و قیمت محصولات فولاد مبارکه در اولویت هستند. متأسفانه، قیمت اولیه تمام فولادهایی که گالوانیزه و تحویل داده میشوند، وابسته به قیمت فولاد است. برای کنترل این مورد امیدوارم انبار فولاد، ذخیره کافی داشته باشد تا بتوانیم مواد اولیه را به قیمت معقول تحویل بگیریم و کار خود را آغاز کنیم.
چرخه تولید به سرعت بازسازی و به گردش در خواهد آمد
وی در خصوص اثر قیمتی تأمین فولاد از مبادی دیگر اینگونه توضیح داد: در مورد تأثیر تأمین از شرکتها یا حتی کشورهای دیگر بر قیمت نهایی و بازارهای مالی میتوانم بگویم در این هفته و بیشتر از کمبود، تحت تأثیر اخبار و نگرانیها، جهشهای غیرمعقولی را شاهد بودیم. مثلاً، ورقهایی که پیشتر ۸۵هزار تومان بودند، قیمت ۱۵۰هزار تومان را ثبت کردند. اما سابقه بازار در شرایط مشابه نشان میدهد هفته آینده قیمتها کاهش مییابد و جهش ناگهانی نخواهد داشت، چون واردات نیز انجام میشود. اما اینکه آیا وضعیت طوری بود که تولید ما بخوابد؟ نه، ما مطمئنیم با نیروهایی که در ایران و در بخش فولاد داریم، چرخه تولید به سرعت بازسازی و به گردش در خواهد آمد. من به عنوان یک مدیر کارخانه و تولیدکننده، باید بیشتر نگران باشم، اما به آینده کشورم امیدوارم، ما متوقف نخواهیم شد.
سرو فولادین وطن، یکپارچه است
آرزوی ورود به صنعت فولاد در ایران به دوره ناصرالدینشاه بازمیگردد. از تلاش ناکام مظفرالدینشاه تا حوالی سال ۱۳۲۰ و آلمانی که پروژه راهاندازی ذوبآهن کرج را شروع نکرده، رها کرد و رفت. نخستین گام جدی این مسیر اما پروژهای کوچک در خوزستان بود و پس از آن فولادسازی حدود ۵۰۰ هزار تُنی در ذوبآهن اصفهان. این روند ادامه داشت تا پس از پیروزی انقلاب اسلامی که این ایده مطرح میشود ما باید در فولاد که آن سالها دنیا نمیگذاشت به آن دسترسی پیدا کنیم، وارد شویم و ایده شکلگیری فولاد مبارکه شکل گرفت.
به گفته سعید زرندی، مدیرعامل فعلی فولاد مبارکه، این مجموعه که مورد حمله قرار رفت مولود انقلاب اسلامی ایران بود. تاریخ پر فراز و نشیب این صنعت، نماد زندهای از روحیه غیرتمند ایرانی است که هیچگاه توسط استعمارگران تابآورده نشد. این روحیه، هنوز هم در تمام سطوح جاری است. جنگ رمضان و ثبات بیمانند تولید و اقتصاد با تمام سختیها در این مدت به نسبت کشورهای دیگر در شرایط مشابه، نشان داد تولیدگران ایرانی حتی اگر ناچار به تولید با زیان هم باشند، آن را به جان میخرند اما خانواده و تولیدشان را قربانی فشارهای زورگویانه آمریکا و اسرائیل نمیکنند.
نظر شما