بهگزارش قدس آنلاین، رایزنیهای اخیر عباس عراقچی در قالب سفر منطقهای او به پاکستان، میانجی جدید، سپس عمان، میانجی سنتی و قابل اعتماد تهران و در نهایت ملاقاتی مهم با ولادیمیر پوتین و سرگئی لاوروف، نشاندهنده رویکرد جدید تهران است. بهویژه سفر وزیر خارجه به سنپترزبورگ برای رایزنیها و دیدارهای سطح بالا با مقامات روسیه حدس و گمانهای قدیمی را همراه با چاشنی گزارشهای منابع غربی در خصوص تعیین تکلیف مسئله ذخیره اورانیوم ۶۰درصدی ایران و امکان انتقال آن به کشوری ثالث دوباره برجسته کرد.
برخی منابع رسانهای غربی عنوان کردند ایران با انتقال این اورانیوم به روسیه موافق است و احتمالاً این موضوع دوباره مطرح شود، علاوه بر این گفته شده ایران به دنبال همکاری نزدیک با روسیه و چین، دو متحد دارای حق وتو خود در شورای امنیت است تا از سوءاستفاده آمریکا از این نهاد برای اقدامهای بعدی علیه ایران جلوگیری کند. اگر این برداشتها و گزارشها واقعیت داشته باشند، ورود کشورهای ثالث مانند روسیه و چین حتی به عنوان بخشی از روند اجرایی و تسهیلکننده یک توافق میتواند ضمانت اجرایی آن را تقویت کرده و حتی چنین توافقی را مانند برجام با پشتوانه شورای امنیت بهخصوص برای جلوگیری از تجاوز نظامی دوباره آمریکا تقویت کند.
اول تعیین تکلیف پایان جنگ
احمد بخشایشی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم بر این تغییر رویکرد و تفکیک موضوع هستهای از مسئله تعیین تکلیف جنگ و تجاوز نظامی آمریکا صحه گذاشته و از مخالفت رهبر معظم انقلاب با ادامه مذاکرات هستهای و تأکید ایشان بر ضرورت تمرکز بر مسئله پایان جنگ خبر میدهد.
نماینده مردم اردستان به خبرنگار قدس گفت: منطق رهبری معظم این است که آمریکاییها در حالی که میدانستند ایران به سمت بمب اتمی نمیرود به ما حمله کردند و به گفته خودشان تمامی تأسیسات و توان هستهای ایران را از بین بردهاند بنابراین دیگر دلیل و منطقی وجود ندارد که بخواهیم با آنها در این مورد مذاکره کنیم، در واقع درباره چیزی که وجود خارجی ندارد نه میتوان مذاکره و نه آن را ثابت کرد. وی افزود: آنچه الان وجود دارد مسئله پایان جنگ، وضعیت تنگه هرمز و شکسته شدن محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران است و آقای عراقچی در سفر اخیر خود پس از رایزنیها در اسلامآباد و مسقط، آخرین موضع و بسته ایران را با این رویکرد ارائه کرد و لغو سفر کوشنر و ویتکاف از سوی ترامپ هم دقیقاً به همین دلیل بود زیرا به نظر میرسد موضوع پایان جنگ باید در سطح دیگری مورد مذاکره و توافق قرار گیرد.
بخشایشی اضافه کرد: سفر به عمان هم به این دلیل بود که این کشور میانجی سنتی میان ما و آمریکا و کشوری برخلاف پاکستان که به آمریکا متمایل است، بیطرف بهشمار میرود؛ ضمن اینکه شریک ما در تنگه هرمز است و هر تصمیمی در مورد این تنگه باید با مشارکت عمان باشد.
وی اظهار کرد: بنا بر اطلاعاتی که من دریافت کردهام، عمانیها پیشنهاد ایجاد کنسرسیومی با مشارکت کشورهای منطقه از جمله عربستان و قطر برای مدیریت آبهای منطقه و تنگه هرمز را داده اما آمریکاییها کنسرسیومی سهجانبه با حضور خودشان را میخواهند که در هر دو مورد ایران دیدگاههایی دارد که باید به آن توجه شود.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تأکید بر اینکه ایران مایل نیست اورانیوم غنیشده را از کشور خارج کند، گفت: با این حال اگر هم قرار بر انجام این کار باشد، روسیه گزینه مناسبتری بوده چون دوست و متحد ما و عضو دائم و دارای حق وتو در شورای امنیت است و حضور این کشور در فرایند هر توافقی میتواند زمینه تضمین آن با پشتوانه قطعنامهای دیگر در شورای امنیت را فراهم کند.
با این حال او گفت: به نظر میرسد در این مقطع تمرکز وزیر خارجه در سفرش به روسیه پیگیری اجرای توافقنامه همکاری بلندمدت راهبردی با روسیه باشد که میتواند به شکستن محاصره دریایی و ایجاد مسیرهای ترانزیتی جدید برای تأمین نیازهای اساسی ایران از روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و بلاروس کمک کند، همان طور که در این سفر پاکستان هم مجاب شد تا مسیر ترانزیت جدیدی را برای تأمین کالا به سمت ایران ایجاد کند.
ضرورت بهکارگیری ظرفیت متحدان راهبردی
ابوالفضل ظهرهوند، سفیر و دیپلمات پیشین و دیگر عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم در گفتوگو با خبرنگار ما با اشاره به اینکه روسیه با ما در یک همکاری و شراکت راهبردی قرار دارد، گفت: لازم بود در این مقطع این شریک راهبردی را در جریان مذاکرات اسلامآباد و جمعبندی دور اول نبرد با آمریکا قرار دهیم. همزمان لازم بود دیدگاه طرف روس را هم دریافت کنیم زیرا در نظم بینالمللی موجود ما هر دو در یک جبهه قرار داریم.
وی با تأکید بر اینکه این سفرها باید بیشتر و زودتر انجام و شامل چین هم میشد، اظهار کرد: دستگاه دیپلماسی ما با تأخیر و کند عمل میکند و باید بیشتر از ظرفیت دوستانی همچون چین و روسیه که با آنها توافقنامههای همکاری بلندمدت راهبردی داریم بهره گرفت.
نماینده مردم تهران گفت: در موضوع انتقال اورانیوم ۶۰درصد بعید است ایران پذیرفته باشد چون هم نظر امام شهید و هم نظر رهبر معظم انقلاب این است که مسئله هستهای ما به بیگانگان ربطی ندارد و پس از این جنگ دیگر قابل مذاکره نیست. وی افزود: البته روسها از این نظر که عضو دائم شورای امنیت و مدافع حقوق ایران در انپیتی هستند تصور میکنند اختلاف ما با آمریکا فقط مسئله هستهای است و میتوانند بهانه را با انتقال اورانیوم بگیرند، اما واقعیت این نیست و باید این را برایشان باز کرد که تعارض ما عمیقتر و ماهوی است.
ظهرهوند اظهار کرد: اینکه روسها کمک کنند که تاکتیک محاصره دریایی شکسته شود و در تأمین نیازهای کشور همراهی داشته باشند، امری کاملاً محتمل است زیرا این سیاست محاصره محدود به ما نیست و روسیه و چین را هم هدف گرفته و به نفع آنهاست که ناکارآمدی این راهبرد با یک اتحاد دو یا سهجانبه نمایان شود.
نظر شما