شصت و سومین روز از آغاز تقابل تاریخی، پرده از واقعیتی برداشت که استراتژیستهای کاخ سفید هفتهها در تلاش برای پنهان کردن آن بودند. جنگی که قرار بود با یک «شوک برقآسا» اراده ایران را بشکند، اکنون به یک «سیاهچاله ژئواکونومیک» تبدیل شده که در حال بلعیدن متحدان واشنگتن، امنیت آبهای بینالمللی و سبد معیشتی جهان است. در حالی که پنتاگون با ترفندهای حقوقی سعی دارد به کنگره آمریکا بقبولاند که تخاصم «خاتمه یافته» است، رسیدن نفت برنت به مرز ۱۲۶ دلار، جهش ۴۸ درصدی سوخت در هند و هشدار تخلیه شهروندان اماراتی نشان میدهد که ما نه در پایان جنگ، که در پیچیدهترین و استهلاکیترین فاز آن قرار داریم. پنجشنبه، ایران با قرار دادن پیشنهادی جدید روی میز اسلامآباد، نشان داد «دیپلماسی» را نه به عنوان راه فرار، بلکه به عنوان امتداد هوشمندانه «میدان» میبیند.
کلاه شرعی پنتاگون در برابر دکترین تهران
یکی از قابل تأملترین اخبار ۲۴ ساعت گذشته، تلاش مضحک دولت ترامپ برای دور زدن قانون «اختیارات جنگی کنگره» بود. اعلام اینکه به دلیل آتشبس موقت، درگیریها از نظر واشنگتن «خاتمه یافته» تلقی میشود، تنها یک معنا دارد. اینکه کاخ سفید به شدت از شورش داخلی دموکراتها و بخشی از جمهوریخواهان بر سر هزینههای ۲۵ میلیارد دلاری این نبرد هراس دارد و میخواهد به هر قیمتی، دست خود را برای تداوم محاصره دریایی باز نگه دارد.اما ایران این بازی واژگانی را باطل کرد. دستگاه دیپلماسی و قوه قضائیه ایران به صراحت اعلام کردند «محاصره بنادر» امتداد قطعی اقدام نظامی و مصداق عریان تجاوز است. ایران نمیپذیرد که آمریکا آسمان را آرام نگه دارد تا در دریا خفگی اقتصادی ایجاد کند.
ترکشهای جهانی؛ از شاخ آفریقا تا جزایر فالکلند
طولانی شدن جنگ، ساختار امنیت جهانی را دچار فروپاشی زنجیرهای کرده است. گزارشهای تکاندهنده نهادهای دریانوردی حاکی از آن است که تمرکز ناوگان غربی در خلیج فارس برای محاصره ایران، منجر به پیدایش مجدد «دزدان دریایی سومالی» در شاخ آفریقا شده است. این یعنی «امنیت»، کالایی نیست که آمریکا بتواند آن را در یک نقطه متمرکز و در نقطهای دیگر رها کند.ابعاد این فروپاشی سیستماتیک به طرز عجیبی تا آمریکای لاتین و اروپا نیز کشیده شده است. ترامپ، عصبانی از انزوای دیپلماتیک خود، پس از آلمان، اکنون ایتالیا و اسپانیا را به خروج نیروهای آمریکایی تهدید کرده است. در سوی دیگر، خاویر میلی در آرژانتین با سوءاستفاده از تنش میان واشنگتن و لندن (بر سر ایران)، ادعای حاکمیت بر جزایر فالکلند را زنده کرده است. این تصاویر پراکنده، قطعات یک پازل بزرگتر هستند: جنگ ترامپ با ایران، در حال فروریختن بلوک غرب از درون است.
دیپلماسی در لبه پرتگاه
در میانه این آشوب جهانی، اقدام ایران در ارسال «پیشنهاد جدید» به میانجیگران پاکستانی، نشاندهنده اوج عقلانیت راهبردی است. ایران برخلاف لفاظیهای هیجانی ترامپ، مسیر دیپلماسی را نبسته است؛ اما همان طور که مقامات ارشد ایران تأکید کردهاند، میزی که پایههای آن روی «شروط تحمیلی» و «محاصره بنادر» بنا شده باشد، هرگز به توافق نخواهد رسید.ما اکنون در وضعیتی به سر میبریم که آن را «تعلیق پیش از توفان یا توافق» مینامند. درخواست فوری امارات متحده عربی برای خروج اتباعش از ایران، لبنان و عراق، زنگ خطری است که نشان میدهد پایتختهای منطقه، سناریو شکست مذاکرات اسلامآباد را جدی گرفتهاند. در روزهای جاری ممکن است با یک توافق غافلگیرکننده روبهرو شویم یا با شرارههای یک جنگ تمامعیار دریایی؛ اما فارغ از نتیجه، تاریخ این نبرد یک گزاره قطعی را ثبت کرده است. هیچ پیروزی پایداری در انتظار کسانی که اقتصاد جهان را به گروگان توهمات خود میگیرند، نخواهد بود.
نظر شما