بهگزارش قدس آنلاین، در ماههای اخیر، روابط ترانس آتلانتیک میان ایالات متحده تحت ریاست دونالد ترامپ و کشورهای اروپایی شاهد تنشهای قابل توجهی بوده است. این اختلافات که ریشه در تفاوت دیدگاهها بر سر مسائل جهانی مانند جنگ ایران، اوکراین و تعهدات دفاعی دارد، به سرعت به حوزههای اقتصادی و امنیتی نیز کشیده شده است. هر چند این تنشها هنوز به سطح اختلافات راهبردی عمیق نرسیده، اما نشانههایی از جدیتر شدن اختلافات در سیاستهای عملی مشاهده میشود.
خاورمیانه و آشکار شدن اختلافات
یکی از نقاط کانونی این تنشها، واکنش مقامات اروپایی به سیاستهای آمریکا در خاورمیانه بهویژه جنگ با ایران بوده است. فردریش مرتز، صدراعظم آلمان در انتقادی علنی اعلام کرد: «ایرانیها به وضوح در مذاکره بسیار ماهر هستند، یا بهتر بگوییم بسیار ماهر در مذاکره نکردن... ایران، آمریکا را تحقیر کرد».
او همچنین افزود: ایالات متحده «استراتژی متقاعدکنندهای در مذاکرات ندارد». ترامپ در پاسخ تند نوشت: «صدراعظم آلمان فردریش مرتز فکر میکند اشکالی ندارد که ایران سلاح هستهای داشته باشد. او نمیداند درباره چه صحبت میکند! تعجبی ندارد که آلمان در حال حاضر از نظر اقتصادی و غیره عملکرد ضعیفی دارد».
ترامپ همچنین تأکید کرد: مرتز باید «به جای دخالت در کار کسانی که تهدید هستهای ایران را برطرف میکنند، روی اصلاحات در کشور ورشکسته خودش تمرکز کند».این تکهانداختنهای لفظی به سرعت به اقدامهای عملی منجر شد. پنتاگون اعلام کرد حدود ۵هزار سرباز آمریکایی از آلمان خارج خواهند شد و ترامپ گفت: «ما به طور جدی کاهش میدهیم و خیلی بیشتر از ۵هزار نفر کاهش خواهیم داد».
تسری اختلافات به حوزه اقتصادی
کنایه مرتز به ترامپ البته آن قدر بر رئیسجمهور آمریکا سنگین آمد که بلافاصله او را به واکنش در حوزه اقتصادی هم واداشت. در این حوزه تنشها عمدتاً حول تعرفههای تجاری متمرکز شده است. ترامپ اخیراً اعلام کرد: «من خوشحالم که اعلام کنم... هفته آینده تعرفههایی که از اتحادیه اروپا برای خودروها و کامیونها دریافت میشود را افزایش میدهم. تعرفه به ۲۵درصد افزایش خواهد یافت». او دلیل این تصمیم را «عدم رعایت کامل توافق تجاری» توسط اتحادیه اروپا دانست و افزود: «ما معامله تجاری با اتحادیه اروپا داریم. آنها به آن پایبند نبودند».
برند لانگه، رئیس کمیته تجارت پارلمان اروپا در واکنش گفت: «هیچ دلیل قانونی یا اقتصادی برای این تعرفهها وجود ندارد. این واقعاً سیاسی و علیه آلمان است. او به طور خاص شرکتهای خودروسازی آلمان را هدف قرار داده است». اورزولا فون در لاین نیز با تأکید بر «توافق، توافق است» اعلام کرد: اتحادیه اروپا برای هر سناریویی آماده است.
مکرون در برهه حساس کنونی
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه هشدار داد: «بهویژه در دوره ژئوپلیتیکی که تجربه میکنیم، متحدان مانند ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا کارهای خیلی بهتری برای انجام دادن دارند تا اینکه تهدیدهای بیثباتکننده ایجاد کنند... امیدوارم عقل سلیم خیلی زود غالب شود». او افزود: «برای کسبوکارها، خانوارها و جمعیتهای ما باید پیامی از ثبات و اعتماد ارسال کنیم».
فردریش مرتز نیز در موضعگیری دیگری تأکید کرد: «برخلاف ایالات متحده، ما اروپاییها به تعرفهها تکیه نمیکنیم، بلکه بر تجارت آزاد تکیه داریم... وضعیت فعلی بار سنگینی بر شرکتها و مصرفکنندگان هر دو سوی اقیانوس اطلس تحمیل میکند».این اختلافات در حالی تشدید میشود که اروپا در حال بازنگری در رویکرد امنیتی خود است. خروج احتمالی یا کاهش نیروهای آمریکایی، همراه با فشارهای ترامپ برای افزایش هزینههای دفاعی توسط متحدان ناتو، رهبران اروپایی را به سمت تقویت استقلال امنیتی سوق داده است. برخی تحلیلگران معتقدند این تنشها، هر چند تاکتیکی، میتواند به تغییراتی بلندمدت در سیاستهای تجاری و دفاعی اروپا منجر شود، از جمله تلاش برای کاهش وابستگی به بازار آمریکا و تقویت همکاریهای دروناروپایی در زمینه دفاع.
با وجود این چالشها، هر دو طرف همچنان بر ضرورت حفظ روابط تأکید دارند، اما لحن تند و اقدامهای یکجانبه ترامپ نشاندهنده آغاز دورهای از رقابت و چانهزنی سختتر در روابط ترانس آتلانتیک است. اروپاییها در نشستهایی مانند گردهمایی اخیر در ارمنستان، بر ضرورت تقویت استقلال دموکراتیک و امنیتی خود تأکید کردهاند اما پرواضح است که آینده این روابط تا حد زیادی به نحوه مدیریت این اختلافات در حوزههای اقتصاد و امنیت بستگی خواهد داشت و به نظر میرسد طلیعه جدایی دو طرف اقیانوس اطلس حداقل در حوزه اقتصاد و امنیت دیده میشود.
خبرنگار: نیکپندار
نظر شما