به‌گزارش قدس آنلاین، بورس تهران از نهم اسفند سال گذشته به‌دلیل آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و به‌منظور جلوگیری از تشدید هیجانات، عملاً درِ معاملات را به روی سهامداران بست. تعطیلی‌ای طولانی که حالا پس از بیش از ۷۰ روز، مسئولان سازمان بورس وعده پایان آن را برای روز سه‌شنبه همین هفته داده‌اند.

با این حال هنوز جزئیات نحوه و فرمول بازگشایی، این‌که کدام بخش از بازار باز می‌شود و کدام نمادها فعلاً متوقف می‌مانند و چه سازوکاری برای کاهش آسیب سهامداران در نظر گرفته شده، به‌طور شفاف اعلام نشده است.

کارشناسان هشدار می‌دهند در هر سناریویی، به‌ویژه با توجه به نیاز نقدینگی سهامداران و تضعیف اعتماد، به احتمال زیاد در روزهای نخست بازگشایی شاهد صف‌های سنگین فروش و فشار شدید عرضه خواهیم بود و همین موضوع نحوه مدیریت شروع دوباره معاملات را به یکی از حساس‌ترین تصمیم‌های سازمان بورس تبدیل کرده است.

نبود شفافیت ایراد بزرگ این روزهای بورس

محمدرضا فلفلانی، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار قدس آنلاین ایراد بزرگ وضعیت فعلی در بورس را وجود ابهام دانست و ابراز کرد: به‌نظر می‌رسد سازمان بورس باید به‌صورت شفاف درخصوص نحوه بازگشایی بازار اطلاع‌رسانی کند؛ اینکه دقیقا چه بخشی از بازار قرار است روز سه‌شنبه بازگشایی شود. طبق آنچه که در روزهای گذشته مطرح شد بخشی از بازار قرار است بازگشایی شود و بخشی خیر؛ اما اینکه در حال حاضر هم اوضاع بر همان چند روز پیش است یا خیر، مشخص نیست و اینکه مرزبندی قرار است چگونه انجام گیرد و نحوه اجرای آن در اختیار چه کسی است.

وی ادامه داد: می‌دانیم شرکت‌هایی که آسیب دیدند ارزش بازار بالایی داشتند و به عبارتی سهامی بودند که در چشم بازار قرار داشتند و اهالی بازار در ابتدا به این سهام نگاه می‌کردند و در ادامه درخصوص نحوه معاملات‌شان تصمیم‌گیری می‌کردند؛ فارغ از اینکه این نگاه در بازار صحیح است یا خیر(که البته درست نیست)، این دید وجود دارد، بنابراین چنانچه تصمیم بر این باشد که این بخش بسته بماند و سایر سهام بازگشایی شود و تصمیم‌گیرنده موضوع سازمان بورس باشد، به‌نظر می‌رسد باید منتظر یک اتفاق ناگوار و یک هیجان فروش مضاعف بر روی شرکت‌هایی هم که آسیب ندیدند، بود.

این کارشناس بازار سرمایه اضافه کرد: برخی از شرکت‌های ما در چند ماه گذشته و به خصوص در دو تا سه ماه گذشته به دلیل افزایش تورم، فروش‌های خوبی را در گزارشات‌شان ثبت کردند و این موضوع را در کدال هم دیدیم که هم مقدار و هم نرخ فروشی خوبی داشتند؛ اما چنین تصمیمی که بخشی از بازار بسته بماند می‌تواند منجر به این شود شرکت‌هایی که وضعیت خوبی دارند، با یک فشار فروش مضاعف مواجه شوند.

ایجاد مالباختگان جدید

فلفلانی با بیان اینکه باید دید تدبیر دولت و سازمان بورس برای چنین اتفاقی چیست، گفت: در فضای بازار مشتقه هم همین است و به دلیل دامنه نوسان، بازارِ مشتقه ما هم خیلی مطابق فرمول‌گذاری‌ها پیش نمی‌رود.

وی فضا را مستعد این دانست که مالباختگان جدید شکل گیرد و تصریح کرد: در ابتدای جنگ اعلام کردیم راهکار درست‌تر در بازار سرمایه این است که بازار برای مدت محدود چند روزه بسته و در نهایت باز شود تا بتواند خودش را طی زمان تطبیق دهد؛ اما با بسته نگاه داشتن بازار نقدشوندگی بازار را طی یک بازه طولانی بیش از ۷۰ روزه به‌شدت تضعیف کردیم. این عامل باعث می‌شود حتی درصورتی که بازار در یک شرایط خوبی هم بازگشایی شود، با یک فشار فروش مواجه شویم، چراکه در حال حاضر قیمت برای بسیاری از سهامداران مهم نیست؛ آنان به پولشان احتیاج دارند درنتیجه در صف فروش قرار می‌گیرند.

به‌عقیده این تحلیلگر بازار سرمایه؛ یکی از مصادیق و کارایی‌های بازار سرمایه موضوع نقدشوندگی است که متاسفانه طی بیش از ۷۰ روز گذشته، بازار این کارایی خود را از دست داد و بازگشایی نامتقارن بازار، در ادامه منجر به به‌وجود آمدن اطلاعات نامتقارن در میان اهالی بازار خواهد شد که این موضوع کارایی تخفیفی بازار را هم تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و پیامد منفی دارد.

فلفلانی کارایی تخفیفی را در سایه کارایی اطلاعاتی در بازار قرار داد و خاطرنشان کرد: کارایی اطلاعاتی می‌گوید تمامی سهامداران حق دارند که به به‌روزترین اطلاعات شرکت‌ها دست یابند و اساسا سامانه کدال هم یکی از ابزارهایی است که کارآیی اطلاعاتی بازار را تقویت کند؛ اما زمانی که نتوانستیم اطلاعات درست را از میزان آسیب‌ها در زمان درست به اطلاع سهامداران برسانیم درحقیقت کارآیی اطلاعاتی را هم تا حد زیادی زیر سوال بردیم و با یک بازار ناکارآ مواجه شدیم که خسارت این مسئله بر اکوسیستم بازار سرمایه خسارت سنگینی است.

وی بیان کرد: نمی‌توان گفت راهکار درست بعد از اینکه خسارت سنگینی به‌‎بازار و اعتماد سهامدار وارد شده چه می‌تواند باشد. احتمالا در این مورد ملاحظلات امنیتی هم دخیل خواهد شد و ممکن است حتی صلاح نباشد میزان خسارات و اطلاعات دقیق برخی شرکت‌های بزرگ همچون فولاد مبارکه را به صورت شفاف درکدال اطلاع‌رسانی کنند، بنابراین نحوه بازگشایی مهم است که توام باشد با اطلاع‌رسانی تمام مواردی که اشاره شده و در کنار آن رعایت ملاحظات امنیتی.

این کارشناس بازار بورس در بخش دیگری از سخنان خود ضمن بیان اینکه در این شرایط بازگرداندن اعتماد به بازار کمی سخت است، گفت: سوابق گذشته بسته شدن‌های بازار نشان می‌دهد که بازگشایی بازار بایستی توام باشد با حمایت صندوق‌ها و دولت و مداخله دولت در بازار برای حمایت از سهام؛ در غیر اینصورت بازار می‌تواند دچار تنش شود.

فلفلانی درخصوص نحوه حمایت دولتی گفت: در سال ۹۹ بسیاری در زمان ریزش بازار و زمانی که بازار حباب مثبت بااهمیتی داشت، دنبال اخذ حمایت دولت بودند و در سطح ملی هم حمایت‌هایی رقم خورد که همین حمایت باعث از بین رفتن سرمایه بسیاری از صندوق‌ها شد. بنابراین حمایت نقدی در بازارِ با حباب مثبت، منجر به هدررفت سرمایه می‌شود؛ اما حمایت هدفمند از این بُعد که شرکت‌هایی که گزارشات مالی خوبی را منتشر کردند و می‌دانیم که حباب ندارند مورد حمایت قرار گیرند و معاملات‌شان روان شود باید مد نظر قرار گیرد؛ البته به هر حال در این شرایط طبیعی است که یک تا دو روز با صف فروش مواجه باشیم.

رشد پس از خروج سهامداران عجول!

وی تاکید کرد: اتفاقی که تصور می‌کنم در بلندمدت در بازار رخ می‌دهد این است که چه در شرایطی که صلح رقم بخورد و چه در شرایطی که بازار خودش را با فضای جنگی تطابق دهد، بالاخره بازار این پتانسیل را دارد به واسطه تورم در کشور رشد خوبی را تجربه کند که این رشد بعد از خروج سرمایه‌داران عجول رقم می‌خورد و چه خوب است که بازار سرمایه بتواند حتی همان سرمایه‌داران عجول را هم قانع کند که تصمیم شتاب‌زده نگیرند.

این تحلیلگر بازار بورس در پایان چشم‌انداز بازار را چشم‌انداز مثبت ارزیابی و تصریح کرد: طبیعتا بازار چند روزی با صف فروش همراه خواهد بود و ریزش‌هایی در بازار رخ می‌دهد؛ اما بعد از آن به تعادل و درنهایت به‌دلیل وجود تورم در کشور به روند صعودی بازمی‌گردد.