در حجم ترافیک‌های این روزهای شهر مشهد، آنچه جدی‌تر از گذشته به چشم می‌آمد، شلوغی پمپ‌های بنزین‌ و صف‌های طولانی بود که بررسی‌های میدانی در یکی دو روز اخیر نشان می‌دهد صف‌ خودروها در جایگاه‌های پمپ بنزین در حال کم شدن است؛ اما به نظر می‌رسد تا سهمیه خرداد به کارت‌های سوخت اضافه نشود، کماکان تهیه بنزین، آن هم با نرخ آزاد ۵هزار تومانی دغدغه برخی از رانندگان خودروهای سواری خواهد بود.
بررسی‌های میدانی خبرنگار طوس و گفت‌وگو با جایگاه‌داران نشان می‌دهد علت اصلی این موضوع محدودیت اعمال شده بر کارت‌های سوخت آزاد جایگاه‌ها و همزمانی آن با روزهای پایانی ماه است. در این ایام بسیاری از رانندگان سهمیه دولتی بنزین خود را تمام کرده‌اند و به ناچار باید از سهمیه آزاد جایگاه‌ها استفاده کنند.

بی‌اطلاعی؛ عامل مضاعف شلوغی پمپ‌های بنزین

راننده‌ای در بیان تجربه خود از روزهای نخست شلوغی صف‌های پمپ بنزین عنوان کرد: به خاطر رفت و آمد زیادی که به شهرستان دارم، سهمیه بنزین دولتی‌ام تقریباً در نیمه ماه تمام می‌شود. چند روز پیش بی‌خبر از همه جا برای بنزین زدن به پمپ رفتم. احساس کردم جایگاه شلوغ‌تر از روزهای گذشته است؛ اما خیلی به این موضوع اهمیت ندادم و زمانی که نوبت من شد، متوجه شدم نمی‌توانم بنزین آزاد بزنم؛ یعنی حدود نیم ساعت بیهوده در صف مانده بودم. اگر اطلاع داشتم، این کار را انجام نمی‌دادم. هم در این صف شلوغ منتظر ماندم و هم مقدار بنزینی که داشتم، از بین رفت.
راننده یک وانت بار نیز ضمن گلایه از شلوغی صف پمپ‌های بنزین گفت: اگر بعدازظهرها به پمپ بنزین مراجعه کنم، چون سهمیه دولتی ندارم بی‌شک نمی‌توانم بنزین آزاد هم بزنم. باید تلاش کنم یا ابتدای صبح بیایم یا ۱۲ شب به بعد. وقتی موضوع را به جایگاه‌دار می‌گوییم، توضیح می‌دهد: «ظرفیت کارت آزاد ما تمام شده است». اگر بخواهیم از کسانی که کارتشان هنوز سهمیه دارد، بنزین بگیریم، گران‌تر از سهمیه آزاد حساب می‌کنند مگر اینکه دوست و آشنایی باشد و از سر رفاقت و خیرخواهی‌اش به قیمت آزاد یا همان سهمیه دولتی به ما کمک کند وگرنه بنزین زدن در این چند روز اخیر مشکلات خودش را دارد.
یک راننده مسن که در صف یکی از پمپ‌های بنزین‌ مشهد منتظر بود تا نوبتش برسد، به سفر چند روز اخیرش از مشهد به بابلسر اشاره و بیان کرد: با خانواده یک سفر چهار روزه به شمال داشتیم و دیشب برگشتیم. در طول مسیر برای تأمین سوخت مشکلی نبود و توانستم بنزین آزاد در جایگاه‌ها بزنم و معطلی هم نداشت.
خانمی که در صف بنزین منتظر بود تا نوبتش شود، توضیح داد: به خاطر دختر کوچکم نمی‌توانم اول صبح یا آخر وقت به پمپ بنزین بیایم. همسرم حدود سه روز پیش ساعت ۶ صبح برای اینکه بتواند بنزین آزاد بزند، از منزل خارج شد و پس از منتظر ماندن در یک صف طولانی توانسته بود ۱۵ لیتر بزند. از همان روز خیلی از رفت و آمدهایم را کم کرده‌ام تا این روزهای پایانی ماه بگذرد. الان هم بنزین دارم؛ اما احساس کردم صف کمی خلوت‌تر است و زمان دارم. برای همین در صف ماندم تا بنزین بزنم و خیالم راحت‌ شود.

بازار سیاه فروش بنزین تا لیتری ۷هزار تومان

شاید بتوان حرف مشترک رانندگان را درباره شلوغی صف‌های پمپ بنزین این طور خلاصه کرد که بی‌اطلاعی از محدودیت ایجاد شده و نبود برنامه‌ریزی در استفاده از سهمیه بنزین دولتی از ابتدای اردیبهشت، از دیگر دلایل شلوغی این صف‌ها بوده است. در حاشیه همین اتفاق، بعضی رانندگان از فروش بنزین ۷هزار تومانی توسط برخی افراد در اطراف جایگاه‌ها و استفاده از موقعیت ایجاد شده گلایه‌مند بودند.

افزایش سهمیه بنزین آزاد برای هر خودرو

یکی از کارکنان جایگاه پمپ بنزینی در یکی از مناطق مرکزی شهر ضمن اشاره به خلوت‌تر شدن پمپ‌های بنزین عنوان کرد: فکر اینکه بنزین نیست یا کم است، موجب شده بعضی‌ها روزانه چند بار در صف‌ جایگاه‌های مختلف بمانند تا باک خودروشان را به طور کامل پر کنند. بنزین وجود دارد. سهمیه جایگاه ما ۶هزار لیتر است و هر کارت ۲۵۰ لیتر سهمیه دارد. زمانی که این سهمیه به اتمام برسد یا بیش از اندازه از یک کارت پشت سر هم استفاده کنیم، محدود می‌شویم و نمی‌توانیم به راننده‌ها بنزین بدهیم. اینکه چه وقتی نتوانیم بنزین آزاد بدهیم، بستگی به اتمام همه این سهمیه دارد. بعضی اوقات راننده‌ای بدون اطلاع در صف می‌ماند و وقتی نوبتش می‌رسد، متوجه می‌شود که نمی‌تواند بنزین آزاد بزند و تا موقعی که ما آن راننده را توجیه کنیم و او آگاه شود، زمان می‌برد و سرعت کار کم می‌شود. هر چند به ما گفته شده بدون فوت وقت و لحظه‌ای توقف، کار را با سرعتی بیشتر از گذشته انجام دهیم تا مردم کمتر معطل شوند؛ اما این روزها ساعت ۱۲ شب تا ۵ صبح فشار کار ما بیشتر شده است.
در جایگاهی دیگر یکی از کارکنان توضیح داد: در یک شیفت کاری‌ام دیده‌ام که برخی از رانندگان چند بار به جایگاه مراجعه کرده‌اند. حتی سهمیه‌ها به تازگی از ۱۵ لیتر به ۲۰ لیتر افزایش یافته و اعلام شده که تعداد کارت‌های سوخت جایگاه‌ها بیشتر می‌شود تا شرایط به روال عادی برگردد. به نظرم اگر کسانی که واقعاً به بنزین نیاز دارند، به پمپ‌های بنزین‌ مراجعه کنند، این مشکلات را نخواهیم داشت. با آغاز ماه خرداد و شارژ دوباره کارت‌های سوخت، بی‌شک صف‌ها خلوت می‌شود و همه چیز به روال عادی باز می‌گردد؛ اما رانندگان باید مصرف خود را مدیریت کنند.

سخن آخر

هر چند برای مدیریت مصرف بنزین باید نظری به پر مصرف بودن اکثر خودروهای ساخت داخل داشت و آسیب خودروهای قدیمی را در این مسئله به صورت جدی دید؛ اما می‌توان پیش‌بینی کرد در خرداد رانندگان سهمیه‌های دولتی خود را با دقت بیشتری مدیریت خواهند کرد و در مقابل، با ادامه سیاست‌هایی نظیر افزایش تعداد کارت‌های سهمیه آزاد جایگاه‌ها براساس نیاز واقعی که دارند، به نوعی شاهد کاهش مصرف بنزین باشیم. البته اگر سودای سوءاستفاده از شرایط قیمت سوخت و دندان‌گردی قاچاقچیان آن دخالتی در این میانه نداشته باشد.