«در دنیایی که سربازها فردوسی می‌خوانند و موشک‌ها از دِکارت می‌گویند، ترکیدن چه صدایی می‌دهد؟ بوم!» عبارتی برای معرفی تئاتری است که این شب‌ها در مشهد به نمایش درآمده؛ تئاتری که به موضوع جنگ در قالب دو محور پادگان پدافندی و لانه موشکی می‌پردازد و دست بر قضا، بازیگر، نویسنده و کارگردان آن نیز یک سرباز پدافند است؛ کسی که خودش از نزدیک با گوشت و پوست و استخوان، جنگ را دیده و لمس کرده است. اگرچه «بوم» را با موضوع جنگ نوشته؛ اما معتقد است این نمایش بیش از آنکه درباره جنگ باشد، درباره زندگی و ارزش‌هایی است که جنگ از بین می‌برد. گفت‌وگوی طوس با تهیه‌کننده، نویسنده و کارگردان این اثر را در ادامه می‌خوانید.

بوم تا محرم اجرا دارد

تهیه‌کننده نمایش «بوم» با بیان اینکه این نمایش، کمدی و به معنای انفجار است، می‌گوید: اجرای این تئاتر از ۶خرداد و عید قربان آغاز شده و مدت آن حدود ۶۰ دقیقه است. بوم کاملاً مرتبط با فضای جنگ است؛ اما به گونه‌ای طراحی شده که مخاطب را اذیت نکند و در عین حال لحظات کمدی را به خوبی انتقال دهد. هدف من از تهیه‌کنندگی این نمایش، حمایت از هنر بود؛ چون اقتصاد تئاتر مشهد در روزهای عادی هم وضعیت مناسبی ندارد و در شرایط کنونی کشور که ما اجرا را شروع کردیم نیز کاملاً با ریسک همراه بود.
جواد لیانی ادامه می‌دهد: تئاتر بوم هر شب ساعت ۷:۳۰ در سالن استاد نوری حوزه هنری اجرا می‌شود و کارگردانی و نویسندگی آن بر عهده سهیل سهیلی است که البته خود او نیز در این کار بازی می‌کند. دیگر بازیگران آن نیز حسام محدث و روژان نیازی هستند.
وی می‌افزاید: این نمایش تا شروع محرم ادامه خواهد داشت و بازیگران آن مشهدی هستند. جالب است بدانید از شب نخست اجرا تاکنون، هیچ صندلی خالی در سالن نداشتیم و مورد استقبال بسیار خوبی قرار گرفته است.

برایم عجیب است که ما هنوز جنگ‌طلب داریم

نویسنده، کارگردان و بازیگر تئاتر بوم درباره ایده این نمایش می‌گوید: داستان این نمایش را پیش از جنگ و در بهمن ماه نوشتم و همان زمان قرار بود به اجرا برسد؛ اما به دلیل جنگ به تعویق افتاد.
سهیل سهیلی با بیان اینکه من سرباز پدافند هوایی مشهد هستم، اظهار می‌کند: این نمایش را به سفارش همان‌جا نوشته و در جشنواره پدافند خراسان رضوی اجرا کردیم و در نویسندگی و کارگردانی جایزه اول را گرفتیم. پس از آن در ارتش تهران نیز اجرا کردیم و آنجا هم موفق به دریافت جایزه اول نویسندگی و سوم کارگردانی شدیم. وقتی برگشتیم، تصمیم گرفتیم با اعمال تغییراتی، آن را برای عموم به اجرا بگذاریم که جنگ شد و با شروع جنگ، شرایط کمی به هم ریخت. زمانی که اوضاع اندکی آرام شد، فرصت مناسبی به وجود آمد تا کار به اجرا برسد.
وی با اشاره به اینکه در مورد جنگ زیاد صحبت می‌شود، ادامه می‌دهد: یکی از دغدغه‌های من در مورد جنگ این است که ما همچنان جنگ‌طلب داریم و هنوز افرادی هستند که فکر می‌کنند جنگ خوب است و این برای من عجیب است؛ چون به نظرم جنگ هیچ چهره سفیدی ندارد.

با وجود طنز، تراژدی شخصیت غم‌انگیزتر می‌شود

کارگردان تئاتر بوم می‌گوید: شاید عجیب باشد که بخواهیم به یک واقعه تلخ با ژانر طنز نگاه کنیم؛ اما دلیل من برای انتخاب این ژانر همین است که وقتی با یک شخصیت بخندیم و با او همذات‌پنداری کنیم، تراژدی او برایمان غم‌انگیزتر می‌شود. بوم همین اتفاق را رقم می‌زند؛ به گونه‌ای که در نیمه نخست نمایش، تماشاگران با کاراکترهای دوست‌داشتنی می‌خندند و در نیمه دوم، چهره واقعی جنگ را می‌بینند؛ اما بیشتر از آنکه بوم درباره جنگ باشد، در مورد زندگی و ارزش‌هایی است که جنگ از بین می‌برد.
سهیلی می‌افزاید: داستان در دو موقعیت مکانی مختلف به صورت موازی روایت می‌شود؛ یکی پادگان پدافند هوایی که دو سرباز پدافند و یک دختر سرایدار هتل ارتش در آن نقش بازی می‌کنند و دیگری یک لانه موشکی است که دو پهپاد و یک پرنده هما، داستان حرکتشان به سمت پدافند را روایت می‌کنند.
هرگز به چشم ندیده بودم که چقدر انسان‌های دوست‌داشتنی در جنگ می‌میرند!
وی با بیان اینکه پدافند هوایی مشهد تنها جایی بود که در ایام جنگ به طور مکرر مورد اصابت قرار می‌گرفت و ما هر روز شاهد پهپادها و جنگنده‌ها بودیم، ادامه می‌دهد: من یک آدم نظامی نیستم و در ذهنم همیشه نظامی‌گری مفهوم بسیار دوری بود. در نتیجه تجربه سرباز پدافند بودن برای من، تجربه بسیار خاصی به شمار می‌آمد و تأثیر زیادی روی محتوای این نمایش داشت. ما سه شهید در آنجا داشتیم که یکی از آن‌ها شهید عبدالمجید مرادپور بود که در ابتدای جنگ به شهادت رسید و یک پدر معمولی و دوست‌داشتنی بود. تا زمانی که سرباز نشده بودم، فقط درباره‌اش می‌شنیدم. هرگز به چشم ندیده بودم که چقدر انسان‌های دوست‌داشتنی در جنگ می‌میرند و چقدر جنگ ترسناک است.
نویسنده تئاتر بوم تأکید می‌کند: تمام تلاشم بر این بود اثری بسازم که خودم از آن لذت ببرم و به اجبار سربازی نباشد و بتوانم حرف‌هایی را که دوست دارم، بیان کنم. به همین دلیل شاید این کار یک نگاه ضد جنگ داشته باشد و دیدگاه متفاوتی را نسبت به جنگ ارائه دهد.

رویِ سیاه جنگ

تئاتر بوم یک نمایش است که به بررسی ابعاد انسانی و اجتماعی جنگ و دفاع مقدس می‌پردازد و قصد دارد از طریق طنز، روی سیاه جنگ را به مخاطب گوشزد کند. این نمایش سعی می‌کند نشان دهد که جنگ تنها یک میدان نبرد نیست؛ بلکه دنیایی از احساسات پیچیده و روابط انسانی را به همراه دارد.