افزایش قیمت فولاد در ماه‌های اخیر، تنها بازار مواد اولیه را تحت تأثیر قرار نداده و به گفته فعالان صنعت سازه، آثار آن اکنون در هزینه ساخت ساختمان نیز قابل مشاهده است. موضوعی که به اعتقاد رئیس انجمن سازندگان اسکلت‌های فلزی در کنار فشارهای اقتصادی، با یک نگرانی مهم‌تر گره خورده یعنی کیفیت ساخت و امنیت جانی شهروندان.

محمد اسدی رئیس انجمن سازندگان اسکلت‌های فلزی در گفت و گو با خبرنگار قدس آنلاین می‌گوید: اگرچه سهم اسکلت فلزی در قیمت نهایی ساختمان تنها حدود سه درصد است، اما همین بخش، ستون اصلی ایمنی سازه به شمار می‌رود و کاهش کیفیت در آن می‌تواند کل سرمایه‌گذاری را زیر سؤال ببرد.

اسدی، درباره اثرات آسیب به زنجیره فولاد، به‌ویژه فولاد مبارکه، بر صنعت ساختمان توضیح داد که رشد قیمت‌ها در بخش اسکلت فلزی کاملاً محسوس بوده و می‌تواند بر هزینه تمام‌شده ساختمان اثر بگذارد.

او برای توضیح ابعاد این موضوع به آمارهای ساخت‌وساز اشاره کرد و گفت در ساختمان‌های متعارف شهری، به‌طور میانگین در هر مترمربع سازه فلزی بین ۴۰ تا ۵۰ کیلوگرم فولاد مصرف می‌شود. به گفته او، اگر میانگین مصرف را ۴۵ کیلوگرم در نظر بگیریم و هزینه ساخت و نصب هر کیلو اسکلت فلزی را تا پیش از عید حدود ۱۰۰ هزار تومان محاسبه کنیم، هزینه اجرای اسکلت برای هر مترمربع ساختمان حدود ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بوده است.

اسدی در ادامه با مقایسه این ارقام با بازار مسکن مشهد توضیح داد: در همان بازه زمانی، قیمت فروش آپارتمان در مناطق برخوردار شهر مانند احمدآباد، بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان به ازای هر مترمربع بوده؛ به این معنا که سهم اسکلت فلزی از قیمت نهایی ساختمان، تنها حدود سه درصد برآورد می‌شود.

با این حال، او تأکید کرد که کوچک بودن این سهم به معنای کم‌اهمیت بودن آن نیست. به گفته رئیس انجمن سازندگان اسکلت‌های فلزی خراسان رضوی، اسکلت مهم‌ترین بخش ساختمان محسوب می‌شود و هرگونه ضعف در کیفیت متریال، جوش، پیچ‌ومهره یا اجرای سازه می‌تواند کل ساختمان را دچار مشکل کند. به بیان دیگر، همان سهم حدود سه‌درصدی، ضامن امنیت و پایداری ۹۷ درصد باقی‌مانده سرمایه‌گذاری است.

اسدی همچنین به انتقاد از نگاه رایج نسبت به هزینه سازه‌های فلزی پرداخت و گفت در شرایطی که ساختمان‌هایی با قیمت متری ۱۵۰ میلیون تومان فروخته می‌شوند، نمی‌توان سهم سه‌درصدی اسکلت را هزینه‌ای غیرمنطقی دانست؛ به‌ویژه وقتی این بخش، ستون اصلی ایمنی ساختمان است.

افزایش ۲ تا ۲.۵ میلیون تومانی هزینه هر متر اسکلت

رئیس انجمن سازندگان اسکلت‌های فلزی خراسان رضوی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، از افزایش محسوس هزینه اجرای اسکلت فلزی خبر داد و گفت هزینه‌ای که پیش از این حدود ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برای هر مترمربع بود، اکنون به حدود ۷ میلیون تومان رسیده است. به گفته او، این تغییر به معنای افزایش حدود ۲ تا ۲.۵ میلیون تومانی هزینه اسکلت در هر مترمربع ساختمان است.

او البته تأکید کرد که رشد هزینه‌ها تنها محدود به اسکلت فلزی نیست و سایر اجزای ساختمان نیز تحت تأثیر تورم و افزایش قیمت قرار گرفته‌اند؛ از کاشی و سیمان گرفته تا بتن و دستمزدها.

رقابت منفی و افت کیفیت؛ نگرانی فعالان صنعت

با وجود افزایش هزینه‌ها، اسدی نگرانی مهم‌تری را نیز مطرح کرد؛ موضوعی که به گفته او به ضعف نظارت و رقابت ناسالم در بازار ساخت‌وساز بازمی‌گردد.

او معتقد است اهمیت اسکلت ساختمان، چه در سازه‌های فلزی و چه بتنی، هنوز برای بخشی از مدیران و دستگاه‌های مسئول به اندازه کافی ملموس نشده است؛ در حالی که کنترل کیفیت، رعایت استاندارد مواد اولیه، کیفیت اجرا و نظارت بر نصب، از الزامات جدی این حوزه محسوب می‌شود.

به گفته او، رقابت منفی در بازار باعث شده برخی فعالان برای کاهش هزینه، به سمت استفاده از کیفیت پایین‌تر حرکت کنند؛ مسئله‌ای که شرکت‌های استاندارد را نیز دلسرد کرده است. اسدی توضیح داد وقتی مجموعه‌ای با صرف هزینه بالا، استانداردها را رعایت می‌کند اما در مقابل، برخی رقبا بدون نظارت مؤثر و با هزینه کمتر فعالیت می‌کنند، انگیزه پایبندی به استانداردها تضعیف می‌شود.

او افزود برخی تولیدکنندگان حتی این پرسش را مطرح می‌کنند که اگر نظارت مؤثری وجود ندارد، چرا باید هزینه اجرای استانداردها را بپردازند؛ در حالی که قانون باید برای همه فعالان این حوزه به‌طور یکسان اجرا شود.

درخواست برای ورود جدی‌تر نهادهای نظارتی

رئیس انجمن سازندگان اسکلت‌های فلزی در ادامه، خواستار نقش‌آفرینی جدی‌تر دستگاه‌های مسئول شد. به گفته اسدی، رایزنی‌هایی با اداره استاندارد انجام شده و قرار است جلسه‌ای با نمایندگان این مجموعه برای پیگیری مسائل موجود برگزار شود. با این حال، او تأکید کرد که حل مشکلات نیازمند اراده جدی‌تر و همراهی نهادهای نظارتی از جمله سازمان بازرسی است.

اسدی همچنین از ارسال نامه‌ای به سازمان بازرسی حدود ۴۰ روز پیش خبر داد و گفت با وجود درخواست رسیدگی، این موضوع هنوز در روندهای اداری باقی مانده و پاسخ مشخصی دریافت نشده است.

او هشدار داد که مسئله تنها به کیفیت ساخت محدود نمی‌شود، بلکه مستقیماً با امنیت جانی مردم در ارتباط است؛ چراکه در یک ساختمان هفت یا هشت‌طبقه، ده‌ها نفر زندگی می‌کنند و هرگونه ضعف در کیفیت سازه می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

رئیس انجمن سازندگان اسکلت‌های فلزی با اشاره به نمونه‌هایی از خسارت‌های ناشی از ضعف سازه‌ای، تأکید کرد که فولاد تولیدشده، سرمایه ملی است و باید با نظارت صحیح و استاندارد مناسب در جای درست به کار گرفته شود تا هم بهره‌وری بلندمدت ایجاد کند و هم امنیت شهروندان حفظ شود.

خبرنگار؛ مهسا ناطقی