اجرای مرحله نخست برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع از امروز در ۲۵ شهر کشور آغاز شد و همزمان بررسی وضعیت آمادگی ۲۰ شهر دیگر برای پیوستن به این طرح در حال انجام است. بر اساس برنامه‌ریزی وزارت بهداشت، این شهرها در مرحله دوم به جمع مجریان طرح اضافه خواهند شد.

این برنامه که از سال‌ها پیش به عنوان یکی از ارکان اصلاح نظام سلامت مطرح بوده، اکنون با رویکردی مرحله‌ای وارد فاز اجرایی گسترده‌تری شده است. مسئولان وزارت بهداشت تأکید دارند که اجرای پزشکی خانواده و نظام ارجاع با هدف ساماندهی مسیر دریافت خدمات درمانی، کاهش هزینه‌ها و تقویت مراقبت‌های پیشگیرانه دنبال می‌شود.

بابک فرخی، رئیس مرکز مدیریت شبکه معاونت بهداشت وزارت بهداشت، اعلام کرد پنج دانشگاه علوم پزشکی که پیش‌تر به‌صورت آزمایشی این برنامه را اجرا کرده بودند، به همراه ۲۰ دانشگاه دیگر از ۲۵ خرداد وارد مرحله اجرایی شده‌اند و اجرای رسمی طرح از ابتدای تیرماه آغاز خواهد شد.

به گفته وی، از ابتدای مردادماه ۲۰ دانشگاه علوم پزشکی دیگر نیز به این برنامه می‌پیوندند و در شهریورماه ۱۹ دانشگاه دیگر وارد چرخه اجرا خواهند شد. بر این اساس، تا آغاز مهرماه، ۶۴ دانشگاه علوم پزشکی کشور دست‌کم در یک شهرستان برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع را عملیاتی خواهند کرد.

طاهر موهبتی، معاون توسعه وزارت بهداشت نیز از ارزیابی ۲۰ شهر جدید برای ورود به فاز دوم خبر داد و گفت با اضافه شدن این شهرها در تیرماه، شمار شهرهای تحت پوشش برنامه به ۴۵ شهر افزایش می‌یابد.

در قالب این طرح، افراد برای دریافت خدمات درمانی ابتدا به پزشک خانواده یا تیم سلامت مراجعه می‌کنند و در صورت نیاز، از طریق سامانه ارجاع به پزشکان متخصص یا مراکز درمانی سطوح بالاتر هدایت می‌شوند. هدف از این فرآیند، ایجاد نظم در ارائه خدمات، جلوگیری از مراجعات غیرضروری و افزایش دسترسی عادلانه به خدمات سلامت است.

بر اساس اعلام وزارت بهداشت، چهار نوبت نخست مراجعه سالانه در سطح اول خدمات سلامت برای افراد تحت پوشش رایگان خواهد بود. همچنین بیمارانی که از مسیر نظام ارجاع به سطوح تخصصی مراجعه کنند، سهم کمتری از هزینه‌های درمانی را پرداخت خواهند کرد و در برخی خدمات بستری نیز از حمایت‌های بیمه‌ای بیشتری برخوردار می‌شوند.

مسئولان حوزه سلامت معتقدند پزشکی خانواده تنها یک طرح درمانی نیست، بلکه مدلی برای تغییر رویکرد نظام سلامت از «درمان‌محوری» به «سلامت‌محوری» است؛ مدلی که در آن مراقبت مستمر از وضعیت سلامت افراد، پیشگیری از بیماری‌ها و توجه به عوامل مؤثر بر سلامت، جایگاه ویژه‌ای دارد.

وزارت بهداشت تأکید کرده است که اجرای پزشکی خانواده یک برنامه مقطعی نیست و با تأمین منابع مالی و توسعه زیرساخت‌ها، به‌تدریج در شهرهای بیشتری از کشور اجرا خواهد شد تا در نهایت به یکی از پایه‌های اصلی نظام سلامت ایران تبدیل شود.